Cơ hội mới cho cây thốt nốt vùng Bảy Núi

Từ phát hiện tình cờ

Bà Neang Soth Thay ở thị trấn Tri Tôn (huyện Tri Tôn) tiếp chúng tôi trong căn nhà mà toàn bộ cửa, vách, trần đều được dựng bằng gỗ tràm, bạch đàn và thốt nốt. Bà tâm sự: "Tôi quê ở Mỹ Đức (thị xã Châu Đốc - An Giang). Chồng tôi từng làm nghĩa vụ quốc tế ở Campuchia. Hồi đó, tôi là giáo viên, đời sống gia đình rất khó khăn. Được chính quyền cấp cho cả trăm công đất, vợ chồng tôi liền trồng tràm bông vàng và bạch đàn để thu hoạch gỗ. Do trồng ở trên núi nên tiền thuê mướn nhân công, chăm sóc, cưa chặt, vận chuyển đã “ngốn” gần hết tiền lãi. Có thời gian, chồng tôi phải chuyển gỗ tới tận chợ Thủ (Chợ Mới - An Giang) để làm giường tủ. Tuy ông xã có tay nghề khá, nhưng sản phẩm làm ra không tiêu thụ được, gia đình đã khó khăn lại càng khó khăn hơn…”.

Một lần, vợ chồng bà Thay dọn dẹp nhà cửa, tình cờ phát hiện dưới nền nhà có một mảnh gỗ thốt nốt. Dù bị chôn lâu ngày ở nơi ẩm thấp nhưng mảnh gỗ vẫn rắn chắc và đẹp. Từ sự phát hiện tình cờ đó, ông bà mới có ý tưởng dùng gỗ thốt nốt làm hàng gia dụng. Và họ đã đạt được thành công ngoài mong đợi…

Đến công ty Hải Phùng

Thốt nốt là cây thân cột, không cành nhánh, lá giống lá cọ, tán xòe tròn như búp bông. Khi được vài chục năm tuổi, cây cao 20m. Chỉ thốt nốt cái mới trổ bông và kết trái thành buồng cho thu hoạch. Trái thốt nốt hình cái chum nhỏ. Gọt lớp vỏ màu nâu sậm, trái có nhiều múi cơm được bọc lớp vỏ khá dày màu vàng ngà. Người ta thường dùng cơm thốt nốt thắng đường. Ngoài ra, trái thốt nốt còn được đồng bào Khmer vùng Bảy Núi chế biến thành bột làm bánh, phổ biến nhất là bánh bò, bánh thốt nốt. Cây thốt nốt trước được người dân địa phương tận dụng xẻ gỗ làm nhà.

Khi ông Hải (chồng bà Thay) quyết định chung vốn với bạn bè thành lập Công ty cổ phần Hải Phùng, họ phải đi khắp vùng tìm mua gỗ thốt nốt. Sau đó, mọi người bắt tay vào gia công, chế tác thành những sản phẩm nội thất. Bà Thay bảo, cây thốt nốt phải già và là cây đực mới làm được đồ gia dụng. Sản phẩm làm từ gỗ thốt nốt có màu đen tuyền, bền đẹp, tuổi thọ lên đến hàng trăm năm.

Cơ sở sản xuất của Công ty Hải Phùng khá khang trang, rộng rãi. Các khâu sản xuất (cưa, xẻ, tiện, bào, mài, đánh bóng...) đều được làm bằng máy. Hiện nay, Công ty đang cung ứng ra thị trường các sản phẩm: bàn hột xoài, ghế, salon Minh (salon có hình dáng như bàn ghế thời nhà Minh – Trung Quốc), salon Mã Lai, ghế đay… Sau khi mài, các sản phẩm được đánh bóng rồi phun một lớp PU để bảo quản và tạo độ bóng đẹp.

Bà Thay cho biết thêm, hiện Công ty Hải Phùng đang đẩy mạnh sản xuất vì ngoài hợp đồng trong nước, Công ty đã ký kết với nhiều đối tác nước ngoài. Rời thị trấn Tri Tôn, xe chúng tôi lướt qua những cánh rừng thốt nốt đẹp như tranh, ai cũng tin rằng, từ màu xanh ngút ngàn ấy, bằng sự sáng tạo và cần cù, con người sẽ biến chúng thành sản phẩm có giá trị.