Chương trình nghiên cứu vũ trụ của Trung Quốc

Chương trình nghiên cứu vũ trụ Trung Quốc đã nhận được nhiều sự giúp đỡ của Nga. Công nghệ Nga là cơ sở thiết kế các tàu Thần Châu đưa những nhà du hành vũ trụ Trung Quốc lên quỹ đạo quanh trái đất.

Mặc dù sau thành công của chương trình Apollo của Mỹ vào năm 1968, người Nga bị coi là thua cuộc trong cuộc chạy đua lên mặt trăng, song họ vẫn gửi lên trên mặt trăng loạt xe tự hành. Ngoài ra, người Nga tích luỹ được rất nhiều kinh nghiệm trong nghiên cứu hệ mặt trời (trong đó có sao Kim và sao Hoả). Hiện tại Nga muốn chia sẻ kinh nghiệm với Trung Quốc.

Kế hoạch lớn và…

Sự hợp tác đầu tiên là một chuyến bay không người lái lên vệ tinh của sao Hoả - mặt trăng Fobos. Con tàu dự kiến được phóng lên vào năm 2009 sẽ có nhiệm vụ thu nhặt mẫu đất đá của Fobus và mang về trái đất. Các nhà khoa học Trung Quốc còn dự định cho trạm đổ bộ của tàu vũ trụ lấy cả mẫu đất của sao Hoả nữa.

Từ hai năm nay, Trung Quốc lên một kế hoạch riêng để nghiên cứu mặt trăng. Trong năm tới, họ dự định phóng lên quỹ đạo quanh mặt trăng trạm thăm dò Cheng, và 3 năm sau – trạm đổ bộ. Trước năm 2020, các nhà khoa học Trung Quốc muốn mang “đất đá” từ mặt trăng về trái đất, còn vào năm 2024: đưa người lên mặt trăng.

“Hiện tại chưa có dấu hiệu cho thấy có sự chạy đua trong nghiên cứu vũ trụ giữa ba cường quốc là Mỹ, Trung Quốc và Nga - Ông Brian Harvey, tác giả cuốn sách về chương trình vũ trụ Nga – Trung, nhận xét – Người Trung Quốc có những kế hoạch lớn nhưng triển khai chậm. Họ mới đưa hai nhóm phi hành gia lên quỹ đạo, còn chuyến bay thứ ba dự định sẽ thực hiện vào năm 2008. Người Nga thì có vẻ thực tế hơn. Họ tính rằng dựa vào kinh phí của Trung Quốc họ có thể phát triển chương trình vũ trụ riêng. Cái nền của sự liên minh này là sự hợp tác về kinh tế và chính trị của cả 2 quốc gia”. Tuy nhiên, Brian không loại trừ khả năng sau 5- 10 năm hợp tác, sẽ xuất hiện sự cạnh tranh, bởi vì giữa Trung Quốc và Mỹ luôn có sự không tin tưởng nhau trong lĩnh vực nghiên cứu vũ trụ. Nỗi lo sợ của phía Mỹ

“Người Trung Quốc muốn tham gia xây dựng trạm vũ trụ quốc tế ISS. Nhưng chính thức thì họ không bao giờ tuyên bố như vậy bởi vì họ biết rằng phía Mỹ thế nào cũng từ chối – Harvey cho biết – Các thành viên trong nội các của ông Bush và phần lớn chính trị gia trong nghị viện Mỹ đều e ngại rằng chương trình vũ trụ của Trung Quốc được tiến hành dưới sự bảo trợ của quân đội. Người ta sợ rằng quân đội Trung Quốc sẽ hưởng lợi nhiều từ sự hợp tác”.

Phía Trung Quốc cũng biết rằng sẽ không có sự hợp tác và họ chuẩn bị xây dựng trạm vũ trụ riêng trên quỹ đạo. Trạm này, theo ông Wang Yongzhi – thành viên ban thiết kế, sẽ “nhỏ gọn và tốn ít kinh phí”.

Cuối năm 2005, nhóm các thượng nghị sĩ ủng hộ NASA đã cảnh báo tổng thống Bush, rằng nếu dự đoán ngân sách cho năm 2007 không dành nhiều tiền hơn cho những chuyến bay con thoi, thì “những đối tác quốc tế” (trước hết là Nga) sẽ quay ra hợp tác với Trung Quốc. “Trong thời điểm hiện tại, người Nga và người Trung Quốc gần mặt trăng hơn người Mỹ” – Các thượng nghị sĩ nhận xét như vậy.

Lên mặt trăng lấy Heli

Trong khi người Nga nhìn thấy lợi ích về khoa học, kinh tế và chính trị trong hợp tác nghiên cứu vũ trụ với Trung Quốc, thì người Trung Quốc lại coi chương trình hợp tác là dịp để phô trương thanh thế. Tuyên bố về cuộc viếng thăm mặt trăng được báo chí trên toàn thế giới nhắc đi nhắc lại và nhờ vậy mà Trung Quốc tiếp tục tạo dựng được hình ảnh một cường quốc trên con đường phát triển công nghệ.

Trong việc khám phá mặt trăng, người Trung Quốc nhìn thấy rõ lợi ích. Đất mặt trăng có chứa heli + 3, đồng vị của hêli. Heli + 3 là nguyên liệu lý tưởng cho nhà máy điện nhiệt hạch để đối phó với khủng hoảng năng lượng có thể xảy ra trong tương lai. Để lấy được heli 3, chỉ cần đốt nóng bụi mặt trăng, sau đó chở chất khí thu được về trái đất…

Các nhà vật lý học hi vọng, sau khoảng 100 năm nữa có thể ứng dụng các phản ứng nhiệt hạch trên bình diện công nghiệp. Trong khuôn khổ dự án nghiên cứu quốc tế mang tên ITER có giá trị 10 tỷ USD, một lò phản ứng nhiệt hạch lớn nhất thế giới sẽ được xây dựng ở Pháp. Khi đó heli 3 sẽ trở nên rất cần thiết…

Nguồn: Nauka, gdtd.com.vn, số 115, 26/09/2006