Cholesterol lợi & hại
Vữa xơ động mạch là một bệnh mạn tính kéo dài hàng chục năm làm thay đổi từ từ động mạch từ lớn và vừa, bắt đầu màng trong bị nhiễm mỡ, nhất là cholesterol, sau đó màng giữa xơ hoá dần. Hậu quả là máu đông lại làm lấp động mạch, ngăn trở tuần hoàn. Nếu là động mạch vành ở tim gây thiếu máu cục bộ, có triệu chứng của cơn đau thắt ngực hoặc nhồi máu cơ tim hoặc xơ cơ tim biểu hiện suy tim không hồi phục, loạn nhịp tim, rối loạn dẫn truyền. Ở động mạch não có thể là triệu chứng thoáng qua: liệt, mất ngôn ngữ, lú lẫn, quên… Có thể biến chứng trầm trọng hơn: nhũn não, xuất huyết não, màng não, biểu hiện cuối cùng là xơ não toàn bộ.
Cholesterol là một trong những đề tài được liên tục đề cập là thủ phạm của cac bệnh tim mạch. Với phương tiện chẩn đoán hiện nay, qua kiểm tra, nhiều người lo lắng khi thấy chỉ số cholesterol tăng. Hàng triệu người đã tìm đến thầy thuốc và mua thuốc điều trị, hàng chục loại thuốc với nhiều tên biệt dược khác nhau, cả thuốc Tây lẫn thuốc có nguồn gốc thực vật đã ra đời với lời giới thiệu là có tác dụng hạ cholesterol. Công nghệ thực phẩm cũng khai thác triệt để lợi thế với hàng chục loại thực phẩm ăn kiêng không có cholesterol. Nhiều người đã vội tin vào các sản phẩm không cholesterol do hiểu biết hạn chế: sản phẩm có chứa cholesterol sẽ trực tiếp vào máu nếu ta ăn uống các sản phẩm này. Với khía cạnh trên được khai thác, cholesterol đã đem đến cho các công ty dược phẩm, thực phẩm ăn kiêng những khoản tiền kếch sù, thầy thuốc cũng được “hưởng lợi”, còn người bệnh, người tiêu dùng thì “đau khổ” khi nhắc tới cholesterol.
Thật ra, cholesterol là sản phẩm không thể tránh trong quá trình chuyển hoá chất béo. Vì thế, chớ vội tin vào các thực phẩm ăn kiêng không cholesterol. Cholesterol được tổng hợp từ gan. Trên thực tế, nó là thành phần cơ bản để cơ thể tổng hợp ra nhiều chất tối cần thiết như nội tiết tố, cấu trúc của tế bào thần kinh… Cơ thể cần cholesterol, thiếu nó có thể dẫn tới bệnh lý gây nguy hại cho sức khoẻ. Song song với tổng hợp cholesterol, cơ thể còn tổng hợp ra triglycerid, LDL-Candesartan (Low density lipoprotein) là những chất béo trực tiếp gây hại. Xác suất tai biến mạch máu não tỉ lệ thuận với LDL. Ngược lại, HDL-Candesartan (high density lipoprotein) là chất béo vận chuyển các chất béo có hại về gan để chuyển hoá. Trong bệnh lý, HDL càng thấp thì LDL và triglycerid càng cao, người có HDL thấp thì nguy cơ nhồi máu cơ tim càng cao. Như vậy, khi kiểm tra cholesterol ta phải kiểm tra đủ các chỉ số: LDL, triglycerid, HDL, cholesterol toàn phần với lý do cholesterol không đơn phương gây ra xơ vữa động mạch, cao huyết áp, tắc mạch… Thuốc điều trị phải căn cứ vào đầy đủ các chỉ số trên, do các thầy thuốc chuyên khoa chỉ dịnh và định kỳ kiểm tra.
Nhiều người quá tin vào các sản phẩm ăn kiêng không có cholesterol, các quảng cáo thuốc hạ cholesterol nên tự mua về điều trị hoặc sử dụng, sau đó lại giới thiệu cho người khác nghe nói cholesterol cao. Thiết nghĩ ta cần cẩn trọng trong sử dụng các thuốc tim mạch, hạ cholesterol.
Nguồn: Thuốc & Sức khoẻ, 323, 01 - 01 - 2007, tr. 31.
