Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 27/08/2009 19:32 (GMT+7)

Chất đen không phải nguyên nhân của sự va chạm trong vũ trụ?

Nằm cách chúng ta ba tỉ năm ánh sáng, " Bullet Cluster 1E0657-558 " là kết quả của một sự va chạm giữa đám tinh vân chứa một đám nhỏ đi rẽ qua trung tâm của một đám lớn hơn ở vận tốc 6 triệu dặm một giờ. Trong suốt quá trình va chạm này, các sao đi vượt qua nhau gây ra những sự ảnh hưởng nhỏ lên nhau khi mà các đám khí nóng bỏng ở giữa bị làm chậm lại.

Để có thể quan sát được có bao nhiêu khối lượng vật chất tạo nên Bullet Cluster, các nhà khoa học đã khảo sát các tính chất "thấu kính hấp dẫn" của nó khi nó bẻ cong đường truyền của các tia sáng truyền qua (hiệu ứng thấu kính hấp dẫn được hiểu là hiệu ứng các tia sáng bị lệch đường truyền khi truyền qua các vật thể có khối lượng lớn do tác động của lực hấp dẫn). Năm 2006, các nhà vật lý thiên văn đã nhận thấy rằng các tia X phát ra từ các thiên hà ở khoảng cách rất xa khi truyền qua Bullet Cluster đến Trái Đất đã bị bẻ cong nhiều hơn bởi một thiên hà nhỏ ở bên rìa so với sự bẻ cong của một đám khí nóng bỏng ở trung tâm, nơi có sự hiện diện của các vật chất sáng thông thường. Và nó gợi ý cho các nhà khoa học rằng có thể có sự tồn tại của một thành phần vật chất không liên quan gì đến các chất sáng thông thường, và làm cho nhiều nhà vật lý cho rằng đây là một minh chứng rõ ràng về sự tồn tại của các chất đen, hay chất tối (dark matter). Lý thuyết hấp dẫn truyền thống đã từng tiên đoán rằng, chất đen có thể chiếm tới 95% khối lượng hấp dẫn của toàn vũ trụ (nếu cho rằng lý thuyết hấp dẫn kinh điển là chính xác hoàn toàn).

Có thể lý giải về sự va chạm của các đám thiên hà mà không cần sử dụng đến những chất đen đầy bí ẩn??
Có thể lý giải về sự va chạm của các đám thiên hà mà không cần sử dụng đến những chất đen đầy bí ẩn??
Tuy nhiên, Moffat và Brownstein lại đưa ra lý thuyết MOG (Lý thuyết hấp dẫn bổ sung), cho phép giải thích một cách tự nhiên hơn bằng cách loại bỏ sự cần thiết phải sử dụng đến những vật chấttối đầy bí ẩn. Xét trên bản chất, lý thuyết MOG bổ sung thêm các số hạng bổ sung vào trong phương trình của lý thuyết hấp dẫn của Einstein (Thuyết tương đối rộng), cho phép hằng số hấp dẫn G có thểthay đổi theo không gian và thời gian. Các nhà nghiên cứu đã mô hình hóa sự phân bố của đám khí nóng bằng cách sử dụng lý thuyết MOG của họ, và phát hiện ra rằng lực hấp dẫn có thể mạnh hơn nhiều khibạn di chuyển từ trung tâm của Bullet Cluster ra phía ngoài rìa, và lý giải một cách chính xác việc tại sao hiệu ứng thấu kính hấp dẫn lại mạnh hơn ở phía rìa ngoài.

" Trong khi mà người ta nói chất đen chi phối cả hệ, thì trong lý thuyết MOG, trọng lực bổ sung lại gây ra những ảnh hưởng mạnh và có thể đo được mà chỉ cần dựa trên sự hiện diện của các vật chất sáng thông thường " - Brownstein lý giải. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng MOG trước đó để giải thích về động học của hàng trăm các thiên hà và đám tinh vân. Họ cũng thuyết phục rằng MGO có thể giúp cho việc lý giải sự suy giảm tốc độ biểu kiến một cách bất thường của tàu thăm dò Pioneer được phóng vào những năm 70 của thế kỷ trước, và thậm chí cho năng lượng tối - một dạng năng lượng kỳ lạ được quy cho là gây ra sự gia tốc cho sự giãn nở của vũ trụ.

Bản đồ phân bố mật độ từ các phân tích dữ liệu tia X và tính toán theo phương pháp của Moffat và Browstein trong bài báo vừa công bố.
Bản đồ phân bố mật độ từ các phân tích dữ liệu tia X và tính toán theo phương pháp của Moffat và Browstein trong bài báo vừa công bố.


















Tất nhiên cũng còn có nhiều nhà khoa học hoài nghi về điều này. " Tôi hầu như chưa thật sự tán thành với những kết luậncủa họ " - Doug Clowe (Đại học Ohio , Hoa Kỳ), một trong những nhà nghiên cứu có uy tín, người ghi lại những dữ liệu đầu tiên về hiệu ứng thấu kính hấp dẫn của Bullet Cluster nói với Physicsworld.com. " Sự khôi phục lại những hình ảnh của khối lượng đám khí không khớp với những gì được khôi phục từ đám bụi. Những khẳng định của họcó nghĩa là sự khác biệt này có thể được giải thích bằng những hình ảnh từ đám thiên hà, nhưng trong bài báo của họ không thấy chứng tỏ điều này ".

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.
Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ nhất (khóa IX)
Chiều 28/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ nhất (khóa IX), nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản nền tảng quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động từ sau Đại hội IX, đồng thời đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến cuối năm 2026.
Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.