Chăn nuôi bò sữa quy mô nông hộ: Tiềm ẩn những rủi ro

Đó là nhận định của nhiều đại biểu khi tham gia diễn đàn khuyến nông chuyên đề chăn nuôi bò sữa do Trung tâm Khuyến nông quốc gia, Sở NN &PTNT Hà Nội, Báo Nông nghiệp VN tổ chức tại huyện Đông Anh (Hà Nội).

Từ đầu năm tới nay, các công ty sữa đã 3 lần tăng giá thu mua sữa tươi từ 4.600- 5.000đ/kg lên 6.400-6.500đ/kg và hiện nay là 7.000-8.200đ/kg. Động thái này của các công ty khiến nông dân ở nhiều địa phương quay trở lại chăm chút cho con bò sữa sau những năm tháng nuôi cầm chừng.

Qua con bĩ cực…

Trong phạm vi chưa đầy 200m nhưng thôn Dân Chủ, xã Bình Minh, huyện Khoái Châu (Hưng Yên) có tới 2 bồn chứa sữa, một bồn của Công ty sữa Việt Mỹ (trụ sở tại Hà Tây), bồn kia là của Công ty Vinamilk. Theo lời ông Hoàng Hữu Diễm - người đang nuôi 3 con bò sữa cho sản lượng 10-30kg sữa /con/ngày, thì từ đầu năm đến nay, "cuộc chiến" thu mua sữa tươi ở 2 công ty này diễn ra khá "khốc liệt". Hễ hôm nay bồn của công ty này tăng giá thì ngày mai thế nào bồn của công ty kia cũng tăng. "Giá thu mua sữa hiện tại của 2 Công ty Việt Mỹ và Vinamilk ở thôn tôi hiện ngang bằng nhau là 7.100đ/kg. Với giá này người nuôi bò sữa đã có lãi, chả bù cho những năm trước, giá mua sữa thấp, người nuôi bò lỗ liểng xiểng, nhiều nhà coi như của nợ..." - ông Diễm phấn chấn.

Tuy giá thu mua sữa tươi tại tỉnh Hà Nam mới chỉ ở mức 6.600đ/kg, nhưng ông Tống Văn Roi, xã Mộc Bắc (huyện Duy Tiên) cũng cho rằng, với giá này người nuôi bò sữa đã có lãi. Ông kể: "Gia đình tôi nuôi 4 bò sữa trong đó 2 con đang có chửa và 1 con đang chu kỳ khai thác sữa, với sản lượng 22kg/ngày, trừ 45.000 đồng chi phí thức ăn, mỗi ngày tôi thu về 100.000 đồng".

Từ ngày sữa tươi tăng giá, nhân dân một số tỉnh quanh Hà Nội lùng sục tìm mua bò sữa giống. Ông Diễm cho hay, nhiều người hỏi mua 3 con bò sữa nhà ông với giá 90 triệu đồng, trong khi năm ngoái nếu đắt cũng chỉ được 30 triệu đồng. Bò sữa có giá kéo theo các loại cỏ cho bò ăn cũng khan hiếm hơn, nhiều hộ ở Gia Lâm (Hà Nội) và Khoái Châu (Hưng Yên) phải lên tận Vĩnh Phúc hoặc sang Hà Nam mua cỏ.

… chưa thấy thái lai

Một trong những nỗi lo của người nuôi bò sữa là chất lượng con giống. Ông Diễm bộc bạch: "Chọn giống bò sữa cứ như "đánh bạc", được ăn thua chịu. Nếu mua 4 con, chỉ cần 1 con "tịt ngòi" thì coi như lỗ vốn. Giống bò sữa rất dễ bị các bệnh đường sinh sản như u nang buồng trứng, sốt sữa, viêm vú, sót nhau thai... Nếu đã mắc bệnh thì nguy cơ bò vô sinh rất cao". Mấy con bò nhà anh Phùng Quang Lập, xã Dương Hà (Gia Lâm, Hà Nội) phối đi phối lại năm lần bảy lượt vẫn "trật" khiến chu kỳ khai thác sữa bị giảm đáng kể. "Rốt cục tôi chả biết nguyên nhân bò không chửa được là do giống, do chất lượng tinh, hay do kỹ thuật của dẫn tinh viên..." - ông Tống Văn Roi bức xúc. Ông còn kể một loạt các chuyện quanh con bò: nào là thú y viên ở xã không chuyên sâu về bò sữa, nên khi bò có chuyện, dân có mời họ cũng chỉ biết sờ nắn qua loa, định bệnh không rõ; rồi chuyện thu mua sữa hiện nay ở xã phải thông qua dịch vụ của HTX, nên cán bộ xã có quyền phân định chất lượng sữa bằng "miệng", chứ không có giấy chứng nhận "ký tên, đóng dấu" của doanh nghiệp thu mua...

Tất cả những câu hỏi cùng những bức xúc của người chăn nuôi nêu ra tại diễn đàn cho thấy, chăn nuôi bò sữa quy mô nông hộ ở nước ta hiện còn manh mún, nhỏ lẻ và ẩn chứa sự bấp bênh.

Để chăn nuôi bò sữa bền vững?

Đó là vấn đề mà nhiều hộ chăn nuôi bò sữa hiện nay đặt ra, và được các nhà khoa học và chuyên gia khuyến cáo: Nước ta là xứ nóng, người dân chỉ nên chọn nuôi giống bò lai hướng sữa F1, F2 và F3, các địa phương chỉ có thể nuôi bò sữa khi đã quy hoạch được vùng trồng cỏ, chủ động được nguồn thức ăn thô xanh, tránh tình trạng nuôi ồ ạt, khó kiểm soát giá thức ăn cho bò sữa. Các địa phương duy trì và phát triển đàn bò sữa cần hỗ trợ người chăn nuôi trong việc tập huấn kỹ thuật chăn nuôi, phòng ngừa dịch bệnh. Các công ty sữa cần chú trọng hơn tới phát triển vùng nguyên liệu, trong đó có việc bắt taylàm ăn lâu dài với người chăn nuôi. Ngoài việc phải kiểm soát được chất lượng từng sản phẩm sữa chế biến của các công ty, cũng cần thiết phải có một cơ quan độc lập kiểm tra chất lượng sữa tươi, tránh việc đánh giá 1 chiều từ phía nhà thu mua…

Nguồn: vcn.vnn.vn (17/10/07)