Dự án Luật tiết kiệm năng lượng: Đề xuất lập Quỹ hỗ trợ riêng

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, chiều 5/5, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, Quốc hội đã thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (SDNLTK&HQ).

Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, sau 15 năm triển khai thi hành, Luật SDNLTK&HQ đã bộc lộ một số bất cập cần phải rà soát và sửa đổi để kịp thời điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong thực tiễn.

Việc sửa đổi, bổ sung Luật SDNLTK&HQ là hết sức cần thiết để tiếp tục thể chế hóa các quan điểm của Đảng và Nhà nước, giải quyết các vấn đề trong nước, phù hợp với thông lệ quốc tế và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước. Đồng thời, dự thảo này cũng sẽ hỗ trợ Việt Nam tận dụng các nguồn lực quốc tế để thúc đẩy đầu tư tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi thị trường sản phẩm tiết kiệm năng lượng.

Dự án Luật sửa đổi không bổ sung các chính sách mới mà bám sát bốn chính sách Chính phủ đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Dự thảo sửa đổi, bổ sung 21 khoản thuộc 19 Điều của Luật ban hành năm 2010.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KH,CN&MT) Lê Quang Huy cho biết Ủy ban thống nhất về mục tiêu và phạm vi sửa đổi dự thảo Luật. Hồ sơ dự án đã được chuẩn bị nghiêm túc, đáp ứng yêu cầu theo quy định và đủ điều kiện trình Quốc hội. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật để đảm bảo tính thống nhất chính sách. Ủy ban cũng yêu cầu tiếp tục rà soát, thể chế hóa rõ hơn một số cơ chế huy động nguồn lực cho chuyển đổi công nghệ và mô hình sản xuất, kinh doanh.

Ngoài ra, có ý kiến cho rằng cần nghiên cứu bổ sung quy định về trách nhiệm xây dựng bộ chỉ số đánh giá mức độ sử dụng năng lượng của cơ sở sản xuất và việc dán nhãn năng lượng cho vật liệu xây dựng. Đây là những yếu tố có tác động lớn đến hiệu quả sử dụng năng lượng của công trình. Ủy ban KH,CN&MT cũng đề nghị nghiên cứu khả thi và chỉnh lý quy định này để đảm bảo tính thực tế, hiệu quả trong việc triển khai.

Về việc thành lập Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, có hai luồng quan điểm. Một số ý kiến cho rằng Quỹ này cần được nghiên cứu kỹ lưỡng vì luật Ngân sách Nhà nước đã có quy định về các quỹ tài chính ngoài ngân sách. Tuy nhiên, Ủy ban KH,CN&MT cơ bản đồng ý với quan điểm thứ hai, tán thành việc thành lập Quỹ như một phần trong các cam kết quốc tế, đặc biệt là những cam kết liên quan đến biến đổi khí hậu tại COP26.

Cuối cùng, Ủy ban cũng tán thành với quy định về Công ty dịch vụ năng lượng (ESCO), mô hình kinh doanh này đang được sử dụng hiệu quả tại nhiều quốc gia phát triển. ESCO giúp các doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng thông qua việc đầu tư thiết bị năng lượng và hoàn trả chi phí trong quá trình sử dụng. Tuy nhiên, tại Việt Nam, mô hình này chưa phổ biến và thiếu hành lang pháp lý, vì vậy Ủy ban đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định để phát triển mô hình này trong nước.