Cha đẻ hắc trân châu
Ông đại tá mê ngọc trai
Vào những năm 1950, một lần khi đang ăn cháo hải sản, anh bộ đội biên phòng Trần Doãn Thiện bỗng cắn trúng vật gì đó cưng cứng. Lớn lên ở vùng biển nên anh biết cái vật thể tròn tròn, be bé, trăng trắng kia chính là ngọc trai.
Thiên nhiên tạo được hạt ngọc quý từ thực thể sống, vậy sao con người lại không? Ngay từ ngày đó ông đã nghĩ vậy, nhưng mãi tới khi về hưu, ông mới có thời gian cụ thể hóa ý tưởng của hơn 40 năm về trước.
Hàng năm trời cọc cạch đạp xe đến các thư viện lục tìm tài liệu trong và ngoài nước về trai và ngọc trai. Rồi huy động vốn từ con cái, bạn bè, một thân một mình sang Pháp học tập cách nâng cao chất lượng ngọc, tìm đến các bệnh viện xin được học hỏi kinh nghiệm từ các bác sĩ phẫu thuật đặng áp dụng cho việc cấy ghép ngọc… Sau bao khó nhọc, ông Thiện đã thắng lớn với khát vọng của đời mình.
Không chỉ tạo ngọc từ trai nước ngọt, ông Thiện còn nức tiếng khi cho ra những viên hắc trân châu quý giá.
Từ thành công lớn đó, ông Thiện đã viết nhiều bài báo, đi nhiều nơi phổ biến và truyền đạt kinh nghiệm nuôi trai lấy ngọc cho người dân.
Điểm đặc biệt là có thể nuôi trai kết hợp với nuôi cá. Ngoài ra, có thể nuôi trai tại nhà, trong bể kính. Với cách này, người dân thành phố cũng có thể nuôi trai ngọc.
“Hai triệu đô là chuyện nhỏ”
Tại ngôi nhà số 12 B cư xá sân bay Tân Sơn Nhất đường Thăng Long (quận Tân Bình, TP.HCM), ông Thiện lấy một chiếc hộp nữ trang cho chúng tôi xem những viên ngọc đầu tiên mà ông nuôi cấy được.
Bên cạnh những viên bạch ngọc, hồng ngọc lớn nhỏ đủ cỡ, có hai viên hắc trân châu cỡ trên 10mm tròn xoe, một viên bị chẻ làm ba. Ông kể, năm 1995, không lâu sau sự kiện nuôi cấy ngọc trai đen thành công, một nhóm doanh nhân người Nhật hiếu kỳ tìm đến nhà ông Thiện để xem mặt hắc trân châu Việt Nam. Một người trong đoàn dửng dưng: “Tôi nghe nói người Việt Nam có kỹ thuật pha màu sơn rất hiện đại. Đây chỉ là viên ngọc được làm theo kỹ thuật phun sơn tạo màu đó thôi”. 
