Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 04/10/2006 16:52 (GMT+7)

Cha đẻ hắc trân châu

Ông đại tá mê ngọc trai

Vào những năm 1950, một lần khi đang ăn cháo hải sản, anh bộ đội biên phòng Trần Doãn Thiện bỗng cắn trúng vật gì đó cưng cứng. Lớn lên ở vùng biển nên anh biết cái vật thể tròn tròn, be bé, trăng trắng kia chính là ngọc trai.

Thiên nhiên tạo được hạt ngọc quý từ thực thể sống, vậy sao con người lại không? Ngay từ ngày đó ông đã nghĩ vậy, nhưng mãi tới khi về hưu, ông mới có thời gian cụ thể hóa ý tưởng của hơn 40 năm về trước.

Hàng năm trời cọc cạch đạp xe đến các thư viện lục tìm tài liệu trong và ngoài nước về trai và ngọc trai. Rồi huy động vốn từ con cái, bạn bè, một thân một mình sang Pháp học tập cách nâng cao chất lượng ngọc, tìm đến các bệnh viện xin được học hỏi kinh nghiệm từ các bác sĩ phẫu thuật đặng áp dụng cho việc cấy ghép ngọc… Sau bao khó nhọc, ông Thiện đã thắng lớn với khát vọng của đời mình.

Không chỉ tạo ngọc từ trai nước ngọt, ông Thiện còn nức tiếng khi cho ra những viên hắc trân châu quý giá.

Từ thành công lớn đó, ông Thiện đã viết nhiều bài báo, đi nhiều nơi phổ biến và truyền đạt kinh nghiệm nuôi trai lấy ngọc cho người dân.

Điểm đặc biệt là có thể nuôi trai kết hợp với nuôi cá. Ngoài ra, có thể nuôi trai tại nhà, trong bể kính. Với cách này, người dân thành phố cũng có thể nuôi trai ngọc.

“Hai triệu đô là chuyện nhỏ”

Tại ngôi nhà số 12 B cư xá sân bay Tân Sơn Nhất đường Thăng Long (quận Tân Bình, TP.HCM), ông Thiện lấy một chiếc hộp nữ trang cho chúng tôi xem những viên ngọc đầu tiên mà ông nuôi cấy được.

Bên cạnh những viên bạch ngọc, hồng ngọc lớn nhỏ đủ cỡ, có hai viên hắc trân châu cỡ trên 10mm tròn xoe, một viên bị chẻ làm ba. Ông kể, năm 1995, không lâu sau sự kiện nuôi cấy ngọc trai đen thành công, một nhóm doanh nhân người Nhật hiếu kỳ tìm đến nhà ông Thiện để xem mặt hắc trân châu Việt Nam. Một người trong đoàn dửng dưng: “Tôi nghe nói người Việt Nam có kỹ thuật pha màu sơn rất hiện đại. Đây chỉ là viên ngọc được làm theo kỹ thuật phun sơn tạo màu đó thôi”.

Nghe nói, ông Thiện giận lắm nên đã dùng búa đập viên ngọc rồi đưa một mảnh cho người Nhật xem. Vị khách bấy giờ nằn nì đòi mua lại viên ngọc với bất kỳ giá nào để nghiên cứu nhưng ông Thiện hào sảng không bán mà tặng luôn một mảnh. Ông này sau đó đã thừa nhận hắc trân châu nhân tạo của Trần Doãn Thiện không thua kém gì hắc trân châu tự nhiên được đấu giá ở Pháp.

Sau đó, rất nhiều lần nhóm nguời Nhật này có đặt vấn đề hợp tác nhưng ông Thiện khước từ. Có đại diện công ty dằn trước mặt ông tấm ngân phiếu 2 triệu đôla tỏ ý mua lại công nghệ nhưng ông từ chối: “Tôi phải giữ lại bí quyết này, chỉ truyền cho đồng bào tôi để họ làm giàu trên mảnh đất quê huơng mình”.

Kiên quyết không bán bí quyết cho người Nhật nhưng ông Thiện chẳng suy tính thiệt hơn khi sẵn sàng truyền đạt những kinh nghiệm, bí quyết của mình cho bất kỳ ai đam mê, quan tâm tìm hiểu với tinh thần cầu tiến. Cũng từ nhiệt tình của ông mà nghề nuôi trai ngọc đã và đang dần phổ biến tại một số tỉnh như An Giang, Đồng Nai, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Kiên Giang…

Ông Thiện đang ấp ủ kế hoạch sản xuất ngọc “cầu vồng” và dạ minh châu, loại ngọc mà theo ông còn quý hơn cả hắc trân châu. Ông cũng bày tỏ nỗi niềm đang tìm người xứng đáng đặng truyền cho người đó bí quyết làm nên hắc trân châu và những loại ngọc quý khác.

Nguồn: Số 53 Thứ Hai 3/7/2006

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.