Cây trồng biến đổi gen – Ý kiến nhà khoa học và quản lý

Bộ trưởng NN&PTNT Cao Đức Phát: Hãy xua đi nỗi sợ hãi về cây trồng biến đổi gen

- “Cây trồng biến đổi gen là thành tựu của nhân loại. Việt Nam cần tiếp cận, ứng dụng càng sớm càng tốt, tất nhiên là trên cơ sở khoa học. Tôi muốn tất cả bắt đầu từ đồng ruộng rồi luật pháp hoá nó chứ không phải theo quy trình ngược lại!”.

- “Người ta sợ ma vì không bao giờ nhìn thấy nó; một số người sợ cây trồng biến đổi gen cũng bởi chưa nhìn thấy nó bao giờ. Phải đưa cây biến đổi gen trồng trong thực tế để người ta nhìn mới thuyết phục nổi, xua đi những ám ảnh mà họ tự nghĩ ra về cây trồng biến đổi gen”.

- “Tôi xin khẳng định quan điểm về cây trồng biến đổi gen, thủ tục quốc tế làm sao mình làm vậy. Chúng ta phải kế thừa chứ không nên làm lại những công đoạn mà các nước tiên tiến đã làm vì nếu thế khác gì dùng bàn tính để kiểm tra lại… máy tính điện tử!. Cứ đưa vào Việt Nam , bông, ngô, đậu tương, thậm chí cả lúa biến đổi gen, chúng tôi hoan nghênh hết”.

Như đông đảo các nhà khoa học và bà con nông dân Việt Nam, chúng tôi rất tâm đắc và hoan nghênh quan điểm rõ ràng của Bộ trưởng và mong rằng, tin rằng trong một thời điểm không xa, cây trồng biến đổi gen sẽ trở thành một sự đột phá cho sự phát triển của nền sản xuất nông nghiệp của nước ta.

Tiến sĩ Clive James - Chủ tịch ISAAA: Rủi ro lớn nhất của nông nghiệp Việt Nam là chậm ứng dụng cây biến đổi gen

TS Clive James - Chủ tịch ISAAA (Tổ chức quốc tế về tiếp thu các ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp) đến Việt Nam lần này đã đánh giá cây biến đổi gen như một cứu cánh. Trước khi bước vào hội nghị, chính ông đã gặp Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát bàn về cây biến đổi gen, ngài Chủ tịch nói: “Chúng ta đang đối mặt với thách thức phải tăng gấp đôi sản lượng lương thực vào năm 2050 nên phải sử dụng nhiều giải pháp trong đó cây trồng biến đổi gen là một giải pháp cơ bản. Có rất nhiều nghi ngại đối với cây trồng biến đổi gen như nó có an toàn không?”.

Và tự ông đã trả lời câu hỏi mình đặt ra: “Nó an toàn như cây truyền thống, thậm chí hơn vì dùng ít hoá chất BVTV hơn. Bắc Mỹ và Hoa Kỳ đến 70% cây lương thực là biến đổi gen, và có gần nửa dân số thế giới sử dụng những sản phẩm từ cây biến đổi gen hàng chục năm nay mà chẳng có vấn đề gì. Cây trồng biến đổi gen có ảnh hưởng đến đa dạng sinh học không? Nó sẽ cùng tồn tại với cây trồng tự nhiên. Một đồng tiền còn có mặt trái, mặt phải. Cây biến đổi gen ngoài giúp tăng năng suất còn giúp giảm chi phí, bảo vệ môi trường nhưng cũng có những mặt trái.

Tuy nhiên, không vì thế mà xu hướng dùng cây trồng biến đổi gen lại giảm. Hiện diện tích trồng cây biến đổi gen tại các nước đang phát triển tăng nhanh hơn so với các nước phát triển và dự kiến sẽ vượt các nước phát triển vào năm 2015. Một thống tin đáng chú ý là, diện tích trồng cây biến đổi gen tại các nước đang phát triển đã gia tăng đạt mức kỷ lục là 46% trong năm 2009. Tổng giá trị thu nhập tăng thêm từ 1996 đến 2008 đạt 52 tỉ USD, trong đó 50% nhờ giảm chi phí sản xuất, 50% nhờ tăng sản lượng thêm 167 triệu tấn. ISAAA dự đoán sẽ có làn sóng ứng dụng cây trồng biến đổi gen trong nông nghiệp và làn sóng này đã thực sự bát đầu trong năm 2009.

Đánh giá về tiềm năng của cây trồng biến đổi gen ở VN, ông Clive James đầy phấn khích: “VN không cần mất quá nhiều công sức nghiên cứu mà phải tiếp cận nhanh với công nghệ mới để tránh tụt hậu. VN nên học những kinh nghiệm trong quá khứ của các nước phát triển công nghệ biến đổi gen. Lúc đầu phát triển nó có những tác động không mong đợi nhưng bây giờ nó đã có rủi ro thấp hơn rất nhiều mà cái lợi lại lớn. Rủi ro lớn nhất của nông nghiệp VN hiện nay chính là sự ứng dụng chậm trễ cây trồng biến đổi gen vào thực tế.

Nguyên phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn: Công nghệ gen tạo bước phát triển nhảy vọt về sản xuất nông nghiệp thế giới!

Công nghệ gen ứng dụng vào nông nghiệp là một thành tựu lớn của loài người, nhưng việc sử dụng sản phẩm nông nghiệp chuyển gen đang gây tranh cãi, dẫn đến một thực trạng phải thừa nhận là: những người cho rằng sản phẩm chuyển gen vô hại đối với sức khoẻ con người chưa đủ căn cứ, ngược lại những người cho rằng sản phẩm chuyển gen có hại cho sức khoẻ cũng chưa có đủ căn cứ.

Tuy vậy, vẫn không thể phủ nhận 1 thực trạng là: trên thế giới cây trồng biến đổi gen đã có số lượng đáng kể, trong đó có ngô, bông, đậu tương, cải dầu, đặc biệt là đâu tương có đến 75% diện tích đậu tương trên thế giới sử dụng giống biến đổi gen. Đậu tương là cây thực phẩm quý nhất của loài người, là cây vừa giàu đạm, vừa giàu chất béo, vừa giàu chất đường bột, là thành phần chủ yếu của thức ăn chăn nuôi giàu đạm trực tiếp trong bữa ăn hàng ngày của cư dân nhiều nước trên thế giới. Như vậy, hầu như các nước nhập khẩu đậu tương đều sử dụng đậu tương chuyển gen. Đến thời điểm này chưa có nước nào sử dụng đậu tương chuyển gen làm thức ăn chăn nuôi chỉ ra tác hại của đậu tương chuyển gen với ngành chăn nuôi và sức khoẻ con người. Có lẽ những sản phẩm chuyển gen mà các nước đã cho phép sản xuất sẽ lan toả ra thị trường thế giới, loài người sẽ quen dần và sẽ vui lòng chấp nhận.

Việt Nam thời gian qua có một số thành tựu phát triển nông nghiệp, nhưng thách thức hiện nay rất lớn: Đất nông nghiệp mất quá nhanh, rồi ảnh hưởng biến đổi khí hậu nặng nề, còn dâu số lúc nào cũng đứng trước nguy cơ bùng nổ? Vậy tạo ra một cách mạng mới trong nông nghiệp phải chăng chúng ta phải tiếp nhận mạnh mẽ và dứt khoát công nghệ sinh học mà đi đầu là công nghệ gen?

- Loài người trong đó có nước ta đang đối mặt với những thách thức mang tính toàn cầu về khủng hoảng lương thực, khủng hoảng năng lượng, khủng hoảng môi trường…

Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng công nghệ sinh học, mà hạt nhân là công nghệ gen nhằm tìm kiếm những giống mới về cây trồng, vật nuôi có chất lượng cao, có sức đề kháng cao, có tính thích nghi rộng, tạo ra bước phát triển nhảy vọt về sản xuất nông nghiệp thế giới, sẽ là 1 giải pháp được ưu tiên lựa chọn của loài người trong thế kỷ 21, trong đó có nước ta.

Jeanne Balley, tuỳ viên nông nghiệp - Đại sức quán Hoa Kỳ

Không có cơ sở khẳng định thực phẩm biến đổi gen gây hại.

Trong năm 2005, tổng thương mại song phương giữa hai nước trong lĩnh vực nông nghiệp đạt 1,3 tỷ USD. Chỉ 5 năm sau, con số đó đã tăng gần gấp đôi, lên tới 2,5 tỷ USD trong năm 2009. Con số này bao gồm các sản phẩm công nghệ sinh học.

Như tôi được biết, Bộ NN&PTNT Việt Nam rất ủng hộ việc phát triển nền nông nghiệp công nghệ sinh học trong nước bởi vì họ hiểu công nghệ sinh học có lợi như thế nào đối với nông dân, người tiêu dùng cũng như việc phát triển công nghiệp và bảo vệ môi trường của Việt Nam. Theo tôi hiểu, với việc ban hành Thông tư 69/2009/BNN-TT, Việt Nam giờ đây đã có khuôn khổ quy định cho phép thử nghiệm tại chỗ 3 loại cây trồng sử dụng công nghệ sinh học, đó là đậu tương, ngô và bông.

Tôi chưa từng thấy có một bằng chứng khoa học có cơ sở nào chứng minh cho nhận định này (Tác hại của cây chuyển gen).

Việc phát triển và thương mại hoá sản phẩm công nghệ sinh học có thể giúp cả hai quốc gia gặt hái những tiến bộ để đạt được các mục tiêu này. Vì vậy, chúng tôi rất vui mừng có được cơ hội để hợp tác và trở thành đối tác của Việt Nam trong nỗi lực này. Ví dụ, chúng tôi làm việc chặt chẽ với cơ quan liên quan của Chính phủ Việt Nam qua việc tài trợ cho các nhà khoa học / cán bộ quản lý của Việt Nam để tham gia đào tạo kỹ thuật cùng các nhà khoa học Mỹ tại cơ quan phù hợp tại Hoa Kỳ. Chúng tôi khuyến khích chuyên gia Mỹ trong lĩnh vực công nghệ sinh học tới Việt Nam để chia sẻ kinh nghiệm, thông tin của họ với các đối tác Việt Nam.

Ông Robert D. Hormats - Thứ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ, chuyên phụ trách về vấn đề năng lượng, kinh tế và nông nghiệp

Chưa từng có cơ sở khoa học nào để cho rằng cây trồng / thực phẩm biến đổi gen gây hại cho môi trường và sức khoẻ người tiêu dùng cả. Cho tới nay, các nhà khoa học cũng chưa đưa ra kết luận cụ thể và có thuyết phục về vấn đề này.