Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 06/10/2005 02:01 (GMT+7)

Các nhà khoa học Pháp, Mỹ giành Giải Nobel Hoá học 2005

Các chất hữu cơ chứa nguyên tố cacbon. Các nguyên tử cacbon có thể hình thành những chuỗi dài và các vòng, liên kết với các nguyên tố khác chẳng hạn như hydro và oxy, hình thành liên kết đôi, v.v... Tất cả sự sống trên Trái đất được dựa trên những hợp chất cacbon này. Tuy nhiên, con người có thể tạo ra các hợp chất cacbon này thông qua quá trình tổng hợp chất hữu cơ.

Từ ""hoán vị"" có nghĩa là ""đổi chỗ"". Trong các phản ứng hoán vị, các liên kết đôi giữa các nguyên tử cacbon bị phá vỡ và được tạo ra bằng cách làm cho các nhóm nguyên tử đổi chỗ cho nhau. Phản ứng xảy ra với sự trợ giúp của các chất xúc tác đặc biệt. Hoán vị có thể được so sánh với một vũ điệu mà trong đó các cặp đổi bạn nhảy cho nhau.

Vào năm 1971, GS Yves Chauvin (Viện Dầu mỏ Pháp) đã giải thích chi tiết cơ chế của các phản ứng hoán vị và những loại hợp chất kim loại hoạt động như chất xúc tác trong những phản ứng đó. Như vậy, lúc đó ông đã biết công thức và bước tiếp theo là phát triển các chất xúc tác. Năm 1990, GS Richard Schrock (Viện Công nghệ Massachusetts) là người đầu tiên tạo ra một chất xúc tác cho hoán vị. Đó là một hợp chất kim loại rất hiệu quả. Hai năm sau, GS Robert Grubbs (Viện Công nghệ California) lại cho ra đời một chất xúc tác còn tốt hơn nữa, ổn định trong không khí và có rất nhiều ứng dụng.

Hoán vị được sử dụng hàng ngày trong ngành công nghiệp hoá chất, chủ yếu là để tạo ra các loại dược phẩm và những chất dẻo tiên tiến. Nhờ có những đóng góp của ba nhà khoa học trên mà các phương pháp tổng hợp chất hữu cơ tốt hơn đã ra đời. Đó là những phương pháp hiệu quả hơn (ít phản ứng hơn, cần ít nguyên liệu hơn và tạo ra ít chất thải hơn), dễ sử dụng (ổn định trong không khí, ở nhiệt độ và áp suất bình thường) và thân thiện hơn với môi trường (các dung môi không gây thương tích, phế thải ít độc hại hơn). Đó là một bước tiến vĩ đại đối với ""ngành hoá chất xanh"", giảm chất thải độc hại thông qua tiến trình sản xuất thông minh hơn. Hoán vị là một ví dụ về tầm quan trọng của việc ứng dụng khoa học cơ bản phục vụ lợi ích của con người, xã hội và môi trường.

Các Giải Nobel hoá học phản ánh những khám phá và thành tựu bắt nguồn từ các cuộc điều tra vật chất, các tiến trình của sự sống trong hơn 100 năm qua. Bắt đầu bằng Giải Nobel Hoá học đầu tiên (1901) dành cho Jacobus H. van"t Hoff, những thành tựu này không chỉ bổ sung hiểu biết của con người về các tiến trình hoá học, cơ sở phân tử của chúng, mà còn là nền tảng cho những tiến bộ công nghệ chúng ta đang được hưởng ngày nay. Cho tới nay đã có 148 nhà khoa học được trao tặng Giải Nobel hoá học. Giải Nobel Hoá học 2005 gồm một tấm séc gần 1,3 triệu USD (chia đều cho ba người), huy chương Nobel và bằng chứng nhận. Giải thưởng sẽ được trao vào ngày 10/12 - ngày mất của Nobel năm 1896.

Nguồn: vnn.vn   5/10/2005

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.