Các biện pháp phòng, chống dịch LMLM ở gia súc

Tiêm văcxin phòng bệnh

- Vùng tiêm phòng: Vùng khống chế, vùng đệm, vùng có dịch xảy ra trong thời gian 2 năm gần đây, vùng có nguy cơ cao.

- Đối tượng tiêm phòng: Trâu, bò, dê, cừu, hưu, nai, lợn nái, lợn đực giống trên địa bàn vùng tiêm phòng. Tất cả động vật cảm nhiễm khi đưa ra khỏi tỉnh phải tiêm phòng, kể cả động vật đó nằm ngoài vùng tiêm phòng quy định trên (phải sau khi tiêm 14 ngày hoặc đã được tiêm phòng và còn miễn dịch).

- Thời gian tiêm phòng: Tiêm phòng hai lần một năm, lần thứ nhất cách lần thứ hai sáu tháng; lần thứ nhất tiêm vào tháng 3-4, lần thứ hai tiêm vào tháng 9-10. Liều lượng, đường tiêm, quy trình sử dụng văcxin theo hướng dẫn của Cục Thú y và nhà sản xuất.

Kiểm dịch vận chuyển

Vận chuyển trong nước: Chủ tịch UBND tỉnh quyết định thành lập trạm, chốt kiểm dịch tạm thời tại đầu mối giao thông theo đề nghị của Sở NN&PTNT khi các tỉnh liền kề có dịch. Tổ chức thu giữ, tiêu huỷ gia súc mắc bệnh hoặc gia súc vận chuyển vào tỉnh không có giấy chứng nhận kiểm dịch hợp lệ; chủ gia súc không được bồi thường và phải chịu xử phạt hành chính, chịu chi phí tiêu huỷ. Cơ quan Thú y chịu trách nhiệm thực hiện việc kiểm dịch tại gốc và cấp giấy chứng nhận kiểm dịch theo quy định, nếu vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Vận chuyển qua biên giới: Chủ tịch UBND các tỉnh biên giới chỉ đạo các cấp, các ngành tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn, xử lý động vật cảm nhiễm và sản phẩm của chúng nhập lậu vào trong nước. UBND tỉnh quyết định thành lập các chốt kiểm dịch tại các xã ở biên giới. Khử trùng mọi phương tiện vận chuyển qua cửa khẩu.

Công bố dịch

Quy định về phạm vi công bố dịch như sau: Dịch xuất hiện ở 1 thôn trở lên thì công bố xã có dịch. Dịch xuất hiện ở 2 xã trở lên thì công bố huyện có dịch. Dịch xuất hiện ở 3 huyện trở lên thì công bố tỉnh có dịch. Cơ quan thú y có thẩm quyền thông báo kết quả xét nghiệm bệnh tại địa phương có dịch.

Xử lý ổ dịch

Cách ly và nuôi nhốt gia súc mắc bệnh: Chủ nuôi gia súc khi phát hiện gia súc nhiễm bệnh phải nuôi cách ly và báo ngay cho trưởng thôn hoặc nhân viên thú y.

Xác minh và chẩn đoán: Khi nhận được thông báo, trong phạm vi một ngày, cán bộ thú y huyện phải tiến hành xác minh và lấy mẫu chẩn đoán bệnh.

Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm: Chỉ đạo trưởng thôn và nhân viên thú y kiểm tra, giám sát chủ nuôi gia súc thực hiện cách ly gia súc mắc bệnh với gia súc khoẻ, nhốt trâu, bò, lợn, dê, cừu tại chuồng hoặc nơi cố định; giúp cán bộ thú y huyện lấy mẫu bệnh phẩm; thống kê số lượng, loài gia súc mắc bệnh, số hộ gia đình có gia súc mắc bệnh, tổng đàn gia súc cảm nhiễm trong thôn.

- Lập chốt kiểm dịch động vật tạm thời trên các trục đường giao thông chính ra vào vùng dịch và vùng khống chế với sự tham gia của lực lượng thú y, công an, dân quân tự vệ... trực 24/24 giờ nhằm ngăn chặn không đưa động vật, sản phẩm động vật ra ngoài vùng dịch. Đặt biển báo khu vực có dịch, hướng dẫn tránh đi qua vùng dịch. Tổ chức phun khử trùng các phương tiện vận chuyển từ vùng dịch đi ra ngoài.

Thực hiện tiêu huỷ gia súc mắc bệnh trong vùng dịch

Đối tượng tiêu huỷ: Tiêu huỷ bắt buộc toàn bộ số lợn, dê, cừu, hươu, nai trong cùng một ô chuồng nếu trong ô chuồng đó có mắc bệnh với triệu chứng lâm sàng điển hình mà không phải chờ kết quả xét nghiệm. Trường hợp còn nghi ngờ phải nuôi cách ly chờ kết quả xét nghiệm, nếu kết quả dương tính thì tiêu huỷ. Việc tiêu huỷ gia súc bệnh phải thực hiện theo hướng dẫn và giám sát của cơ quan thú y;

Tiêu huỷ bắt buộc trâu, bò mắc bệnh trong các trường hợp sau: Trâu, bò mắc bệnh trong ổ dịch xuất hiện lần đầu tiên tại thôn. Trâu, bò mắc bệnh với týp virus LMLM mới hoặc týp virus đã lâu không xuất hiện trên địa bàn tỉnh.

Đối với trâu, bò không thuộc diện nêu trên thì khuyến khích tiêu huỷ hoặc có thể nuôi giữ nhưng phải quản lý chặt chẽ.

Cách tiêu huỷ

Đốt: Đào hố, cho gia súc vào hố và đốt bằng củi, than, xăng dầu. Sau đó lấp đất và nên chặt.

Chôn: Đào hố có kích thước tuỳ theo số lượng gia súc cần tiêu huỷ, cho gia súc mắc bệnh xuống hố, phun thuốc sát trùng hoặc đổ vôi bột lên bề mặt gia súc và lấp đất. Khoảng cách từ bề mặt gia súc chôn đến mặt hố chôn tối thiểu là 1m, nện đất trên bề mặt thật chặt. Địa điểm đốt, chôn được ghi vào sổ và trên bản đồ của xã để lưu giữ.

Vệ sinh, tiêu độc khử trùng tại ổ dịch

- Vệ sinh cơ giới: Thu gom chất thải, phân rác ở nơi nuôi nhốt gia súc bị bệnh để đốt hoặc chôn; rửa nền chuồng, dụng cụ chăn nuôi bằng nước xà phòng. Công việc này do chủ gia súc thực hiện.

- Vệ sinh hóa chất: Sau khi vệ sinh cơ giới, để khô và tiến hành phun hoá chất khử trùng thích hợp với từng đối tượng. Công việc này do đội chống dịch của xã thực hiện.

- Xung quanh ổ dịch: Chủ chăn nuôi gia súc phải tổ chức vệ sinh cơ giới chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi, tránh tiếp xúc với vùng có dịch. Đội chống dịch của xã tổ chức phun thuốc khử trùng khu vực chăn nuôi, chuồng trại, rắc vôi bột ở đường làng, ngõ xóm.

- Tiêm phòng văcxin bao vây: Tổ chức tiêm phòng văcxin cho trâu, bò, dê, cừu, lợn nái, lợn đực giống ở vùng khống chế, tiêm từ ngoài vào trong. Sau khi tiêm được 14 ngày, tiến hành tiêm cho động vật cảm nhiễm ở vùng dịch nhưng không mắc bệnh; không tiêm cho gia súc đã khỏi triệu chứng lâm sàng (trong trường hợp không tiêu huỷ). Huy động lực lượng tiêm phòng và hỗ trợ tiêm phòng; người trực tiếp tham gia tiêm phòng phải là nhân viên thú y hoặc người đã qua tập huấn.