Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 22/01/2009 21:47 (GMT+7)

Buổi triều cuối năm

Ngọc Hoàng phán:Này chư khanh, tháng ngày qua nhanh, đông tàn thì xuân đến, theo luật tuần hoàn của tạo hoá, năm nay đến phiên họ nhà Tý cai quản. Để tránh việc bổ nhiệm lầm kẻ không tài không đức, tham lam xấu xa, đục khoét của công, gây hại cho muôn dân, trẫm muốn các khanh tấu trình rõ điểm tốt, điểm xấu của họ nhà chuột cho trẫm tường tận đa nghe!

NamTào liền tâu:Tâu Ngọc Hoàng, họ nhà chuột từ lâu đã bị người trần gian lên án nhiều lắm! nào là đục khoét kho lẫm, phá hoại mùa màng, lây truyền dịch bệnh.

Lý Thiên Vương tiếp lời: Tâu Ngọc Hoàng, đúng thế ạ! Từ con chuột thành tinh ở Huyền không động giết hại con người, gây rối cho thầy trò Đường Tăng mà thần và Na Tra đã phải đi bắt về, cho đến cả họ nhà chuột đang ở trần gian đều là trung gian truyền cho loài người nhiều bệnh nguy hiểm như: dịch hạch, leptospirose, bệnh giun xoắn, bệnh Angiostrongylus…

Ngọc Hoàng che miệng ngáp:Chuyện này trẫm đã nghe từ nhiều ngàn năm nay rồi! Táo y tế, khanh vừa ở trần gian lên, có điều gì về họ nhà chuột không?

Tâu Ngọc Hoàng, mía sâu có đốt, nhà dột có nơi, loài chuột cũng có nhiều giống, từ chuột đồng, chuột cống, chuột nhà… cho đến chuột lang, chuột bạch, hamster… hiện nay y học tiến bộ, loài người đã dùng chuột lang, chuột bạch trong các nghiên cứu y học hay thử nghiệm thuốc, chuột không phải chỉ truyền bệnh mà còn giúp cho loài người ạ!

Táo y tế hãy nói rõ hơn!

Tâu Ngọc Hoàng, dưới trần gian loài người cũng làm thuốc chữa bệnh như Thái Thượng Lão Quân luyện tiên đơn vậy. Để đảm bảo thuốc không có phản ứng phụ tai hại trên người, loài người sẽ thử thuốc trên chuột trước, nếu không thấy tác hại thì mới thử trên người, sau khi thấy an toàn, thuốc mới được lưu hành rộng rãi, trị bệnh cho người. Chuột đóng vai trò vật thí nghiệm đấy ạ!

Này Táo y tế, khanh tường thuật cho trẫm nghe vài vụ chuột thí nghiệm xem nào?

Muôn tâu Ngọc Hoàng, mới đây có một công trình mang tầm cỡ quốc tế, với sự hợp tác của các nhóm nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Y sinh học Thuỵ Sĩ, Viện Dị ứng và Bệnh nhiễm (Hoa Kỳ), Đơn vị nghiên cứu Lâm sàng của Đại học Oxford và các bác sĩ của bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh, vừa công bố ngày 28 - 5 - 2007, đã được nhiều tờ báo y học nổi tiếng thế giới đăng tải, đó là việc tạo kháng thể đơn dòng để điều trị bệnh cúm H5N1 đấy ạ!

Từ đầu năm 2004, dịch cúm H5N1 bùng phát ở Việt Nam, đến tháng 1 - 2005, các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM chữa khỏi được 5 bệnh nhân có xét nghiệm dương tính với H5N1, trong máu của các bệnh nhân này có chứa kháng thể kháng virus H5N1, nên các bác sĩ đã xin mỗi người 50ml máu. Số lượng máu này được gởi qua Thuỵ Sĩ cho Viện Nghiên cứu Y sinh học, tại đây BS Antonio Lanzavecchia và cộng sự đã chiết xuất ra các tế bào bạch cầu chuyên biệt tạo kháng thể và nuôi cấy chúng để tạo ra kháng thể liên tục với số lượng nhiều. Sau đó, các kháng thể mới tạo ra này được gởi qua Hoa Kỳ cho các nhà khoa học của Viện Dị ứng và Bệnh nhiễm sàng lọc, để tìm ra kháng thể đặc hiệu kháng virus H5N1.

Nhưng trẫm chưa thấy vai trò của họ nhà chuột đâu cả?

Tâu Ngọc Hoàng, sau khi có kháng thể đơn dòng H5N1, các nhà khoa học của Viện Dị ứng và Bệnh nhiễm tiến hành thử nghiệm trên chuột. Nhiều nhóm chuột, mỗi nhóm được tiêm một trong hai loạikháng thể: kháng H5N1 hoặc là kháng bệnh bạch cầu (hay kháng bệnh than). Một ngày sau, những con chuột này được cho hít virus H5N1 ở liều gây tử vong. Những con chuột trong nhóm chứng (được tiêmkháng thể bệnh khác) đã phát bệnh và chết trong vòng một tuần, những con chuột được tiêm kháng thể đơn dòng H5N1 đều còn sống và có lượng virus trong phổi thấp hơn từ 10 đến 100 lần so với nhómchứng, đặc biệt, những con chuột này rất ít hay không có virus H5N1 ra khỏi phổi. Từ kết quả trên, các nhà khoa học dự định thử nghiệm kháng thể đơn dòng H5N1 trên người và phát triển thành liệu phápđiều trị bệnh do virus cúm H5N1.

Ngọc Hoàng:Này Thái Bạch Kim Tinh, trong 12 con giáp, tại sao không chọn con nào khác mà lại dùng chuột làm vật thí nghiệm này?

Thái Bạch Kim Tinh:Tâu Ngọc Hoàng, trong các nghiên cứu y sinh học, người ta có thể sử dụng nhiều loại động vật như heo, chó, cừu, bò, khỉ… nhưng chuột được quan tâm nhiều vì về mặt di truyền, gen chuột có nhiều nét tương đồng với gen người. Sự sắp xếp các gen trong bộ nhiễm sắc thể chuột cũng giống sự sắp xếp các gen trong nhiễm sắc thể người. Điều này thuận lợi cho việc sử dụng chuột trong thí nghiên cứu các bệnh liên quan đến gen và các bệnh khác như bệnh tim mạch, thần kinh và tâm thần. Hơn nữa, vòng đời của chuột ngắn nên thời gian theo dõi các diễn biến trên chuột cũng ngắn, cho kết quả nhanh hơn.

Ngọc Hoàng:Làm sao dùng chuột để nghiên cứu bệnh liên đến gen được?

Tâu Ngọc Hoàng, năm 2007 các nhà khoa học tại Viện Sức khoẻ Y tế quốc gia Anh quốc và Viện Thần kinh học đã cấy ghép được nhiễm sắc thể 21 của người, bị đột biến (là nguyên nhân về gen của hội chứng Down ở người) vào chuột. Bằng cách hoà lẫn nhiễm sắc thể người với tế bào gốc mới phát triển của chuột trong một hoá chất, sau đó tiêm tế bào gốc có mang nhiễm sắc thể số 21 đột biến vào phôi chuột và cấy phôi vào chuột mẹ. Kết quả cho ra chuột có nhiễm sắc thể 21 đột biến và có những biểu hiện như hội chứng Down như ở người.

Ngọc Hoàng:Từ chuột có thể tìm ra cách điều trị bệnh nào không?

Bẩm, có đấy ạ! Do một sự tình cờ, các nhà khoa học thuộc Viện Johns Hopkins Medical đã phát hiện ra hai điều: Thứ nhất là những con chuột thiếu gen tạo chất myostatin có khối lượng cơ to gầngấp hai so với chuột bình thường. Thứ hai là chất follistatin có khả năng ngăn chận hoạt tính của myostatin; khi đưa follistatin vào chuột bình thường thì bắp thịt của chuột trở nên to hơn, như làmyostatin trong chuột không còn nữa. Sau đó các nhà khoa học tạo ra những con chuột thiếu gen sinh ra chất myostatin và dư chất follinstatin; kết quả là chúng có bắp cơ to hơn nhiều lần. Vấn đề nàyđang được ứng dụng để bào chế thuốc trị bệnh teo cơ.

Này Táo Quân y tế, trẫm còn nghe nói loài người đã nhân bản chuột để tạo ra những con chuột mắc các căn bệnh giống như người như là cao huyết áp, đái tháo đường, rối loạn tâm thần.. để nghiên cứu bệnh và tìm kiếm các phương pháp điều trị mới, chuyện này có không?

Bẩm Ngọc Hoàng, từ năm 2003, các nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu Nông nghiệp quốc gia Pháp đã nhân bản được cả chuột cái lẫn chuột đực. Người ta nhân bản chuột sau cừu, dê, bò, lợn, la và ngựa vì trứng của chuột chín quá nhanh nên không kịp thời gian để rút nhân. Các nhà khoa học đã giải quyết vấn đề này bằng cách cho trứng của chuột cái tiếp xúc với một loại protein có khả năng dừng quá trình phát triển của trứng, để trứng không chín quá nhanh. Vì thế có thể rút DNA (rút nhân) của trứng và thay thế nó bằng DNA lấy từ một tế bào trưởng thành; kỹ thuật này được gọi là chuyển nhân tế bào. Sau khi nhân bản chuột thành công, bước tiếp theo là đưa gen người vào chuột nhân bản và sử dụng chúng để nghiên cứu các bệnh liên quan tới gen.

Năm 2007, các nhà khoa học tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ) và Đại học Tokyo (Nhật Bản) đã dùng kỹ thuật biến đổi gen để tạo ra chuột có gen DICS không hoàn chỉnh, nguyên nhân của bệnh tâm thần phân liệt, nhằm nghiên cứu và thử nghiệm thuốc điều trị bệnh này.

Thái Bạch Kim Tinh:Bẩm Ngọc Hoàng, còn nhiều nữa như là chuột nhận biết CO 2trong không khí; chuột gỡ mìn. Trước đây người ta dùng chó, nhưng do thân mình chó to, khi phát hiện mìn có thể làm mìn nổ, chuột nhỏ, trọng lượng không đủ để kích nổ mìn.

Ngọc Hoàng phán:Sau khi nghe phân bày, trẫm đã rõ mọi chuyện, chư khanh nghe lệnh trẫm. Truyền Thái Bạch Kim Tinh, đưa chuột có ích về trần gian, cai quản năm Mậu Tý; cho Lý Thiên Vương hộ tống! Nam Tào, Bắc Đẩu sổ sách sẵn sàng, ghi chép tình hình trong năm mới. Còn những tên chuột gây hại cho người, truyền Thiên Lôi giải xuống địa ngục, giao cho Diêm Vương xử tội.

Trẫm bãi triều.

Chưtiên đồng thanh:Ngọc Hoàng vạn vạn vạn tuế.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Đắk Lắk: Đội ngũ trí thức đồng hành cùng báo chí cách mạng
Thông qua các công trình nghiên cứu, bài viết chuyên sâu, hoạt động tư vấn, phản biện xã hội và truyền thông khoa học, đội ngũ trí thức Đắk Lắk đã góp phần làm phong phú nội dung báo chí, lan tỏa tri thức, định hướng dư luận xã hội và cung cấp những luận cứ khoa học, thực tiễn phục vụ sự phát triển của địa phương trong thời kỳ mới.
Bà Hà Hoàng Yến làm Giám đốc Quỹ VIFOTEC
Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phan Xuân Dũng mong muốn bà Hà Hoàng Yến trên cương vị Giám đốc Quỹ VIFOTEC tiếp tục phấn đấu, rèn luyện, sâu sát, phát huy tốt vai trò và nhiệm vụ mới được phân công để góp phần cùng tập thể cán bộ Quỹ VIFOTEC vượt qua khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra.
Quyết định số 185-QĐ/TW: Bộ Chính trị giao 1.878.362 biên chế năm 2026
Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Quyết định số 185-QĐ/TW ngày 02/6/2026, về biên chế các ban, cơ quan, đơn vị sự nghiệp của Đảng ở Trung ương; cơ quan Mặt trận Tổ quốc, cơ quan tham mưu, giúp việc Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Đảng uỷ các cơ quan Đảng Trung ương và các tỉnh, thành phố năm 2026.
DigiFest 2026 và tinh thần đưa chuyển đổi số đi vào thực chất
Tại Diễn đàn quốc gia số Việt Nam - DigiFest 2026 vừa qua, các chuyên gia khẳng định, chuyển đổi số không đơn thuần là việc số hóa những quy trình cũ, mà phải kiến tạo những phương thức vận hành mới dựa trên công nghệ số để giải quyết hiệu quả các vấn đề thực tiễn, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp;tạo ra giá trị mới và động lực tăng trưởng cho nền kinh tế Việt Nam.
GS.VS.TSKH Trần Đình Long: Khoa học chỉ thật sự có giá trị khi đến được với người dân
Từ một cậu học trò nghèo đất Tổ Phú Thọ đến nhà khoa học được quốc tế ghi nhận, được vinh danh Công dân Thủ đô ưu tú năm 2025, hành trình của ông là câu chuyện đẹp về lòng say mê tri thức, tinh thần cống hiến và niềm tin bền bỉ vào tương lai của nền nông nghiệp Việt Nam.