Bộ giống ngô lai mới của Việt Nam

Giống siêu năng suất MB 069 

Kết quả thử nghiệm tại Nghệ An, Thanh Hoá,Thái Bình, Vĩnh Phúc, Phú Thọ đã đúng như mong đợi, năng suất ngô lai MB 069 tất cả các điểm trình diễn đều đạt trung bình 8 tấn/ha, nơi cao lên tới 10-12 tấn/ha. Đặc điểm của giống, từ thời kỳ cây con đã biểu hiện sinh trưởng rất khoẻ, chống chịu sâu bệnh tốt, lá gọn. Ưu thế cho năng suất cao của giống được thể hiện bởi bắp dài, hình trụ, hạt xếp rất sít, sâu cay. Mỗi bắp bình quân có 14-16 hàng hạt và mỗi hàng 38-40 hạt, hạt màu vàng cam rất bắt mắt. Nhìn trên ruộng, bắp ngô MB 069 to tương đương giống LVN 4, nhưng bóc bỏ lá bi thì thấy khoe bắp hẳn vì lớp lá bi mỏng, bao kín đầu. Một đặc điểm nữa là MB 069 chịu hạn rất tốt. Chứng kiến ruộng trồng thử nghiệm ngô lai MB 069 trên cánh đồng xã Hợp Thịnh, một nơi có truyền thống trồng ngô nổi tiếng của tỉnh Vĩnh Phúc, nông dân ai cũng trầm trồ về giống ngô mới này, từ dạng hình bắp cho đến màu sắc hạt. 

Giống ngô lai MB 069 là giống ngô lai đơn ngắn ngày được lai giữa hai giống thuần, được rút ra từ các giống lai ưu tú bằng phương pháp tự phối và chọn lọc gia hệ. 

1. Đặc tính sinh vật học: 

+ Thời gian sinh trưởng: Vụ xuân 115 ngày, vụ đông 105 - 110 ngày. 
+ Chiều cao cây: 215 cm (kể cả cờ). 
+ Chiều cao đóng bắp: 85 cm. 
+ Chiều dài bắp: 20 cm. 
+ Đường kính bắp: 5.0 cm. 
+ Màu sắc hạt: vàng cam đẹp. 
+ Dạng hạt: Đá, bán đá. 
+ Năng suất trung bình: 90 tạ/ha. 
+ Tiềm năng năng suất: 120 tạ/ha. 

2. Khả năng chống chịu: 

+ Chống đổ, chịu hạn tốt; ít nhiễm bệnh khô vằn, đốm lá, sâu đục thân. 

3. Tính thích ứng: 

+ Thích ứng rộng, đã được trồng thử nghiệm tại 2 tỉnh Tứ Xuyên, Quảng Tây- Trung Quốc cho năng suất cao hơn 1.5 lần so với giống được trồng đại trà tại Trung Quốc và Việt Nam.

Giống ngô lai đơn MB 069 do GS.TS Ngô Hữu Tình, nguyên Viện trưởng Viện NC Ngô TW chọn tạo. Trước khi sản xuất thử nghiệm ở Việt Nam , giống đã được các đơn vị của Trung Quốc đưa về sản xuất thử. Theo báo cáo của Cty Khoa Thái- Quảng Tây- TQ, giống MB 069 đứng đầu về năng suất và khả năng chịu hạn trong tập đoàn giống ngô lai khảo nghiệm tại tỉnh Tứ Xuyên và Quảng Tây. Cụ thể năng suất (NS) trung bình cao hơn CP 888 và CP 999 khoảng 15-20%, thậm chí có nơi cao hơn 51%. Ngoài NS cao, khả năng thích ứng của giống được dự báo rất rộng. 

Thêm nhiều giống ngô nếp lai mới 

Những năm gần đây một số Cty nước ngoài đã đưa vào khảo nghiệm nhiều giống ngô nếp mới, đáp ứng được nhu cầu mở rộng sản xuất giống ngô này trên thị trường cả nước. 

Theo xu thế này, Viện Nghiên cứu Ngô cũng đã lai tạo được một số giống ngô nếp lai, bổ sung vào tập đoàn khảo nghiệm giống, để tìm ra những giống có triển vọng. Trong tập đoàn giống ngô nếp lai của Viện đưa ra khảo nghiệm cơ bản tại các điểm khảo nghiệm phía Bắc từ vụ đông năm 2006 đến nay gồm các giống ngô nếp lai VN1, VN2, VN6 và VN11. Kết quả khảo nghiệm cho thấy đây là các giống có triển vọng vượt hơn hẳn giống đối chứng NL2 và Mầm xanh 10. Ở những địa phương như Hà Tĩnh, Thái Nguyên, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội và Hà Tây là những nơi đã khảo nghiệm và sản xuất thử giống VN2, VN6 đều có nhu cầu mở rộng diện tích do hiệu quả của các giống này cao hơn hẳn các giống thụ phấn tự do và một số giống lai khác. Hiện nay ngô nếp lai bán bắp tươi thu cao hơn từ 8 đến 10 triệu đồng/ha. 

Với ưu thế sản xuất hạt lai trong nước, chủ động được sản xuất, chất lượng cao, giá thành lại chỉ bằng 60-70% giá ngô nếp lai nhập ngoại, nên các giống ngô nếp lai của Viện NC Ngô nhanh chóng được nông dân chấp nhận. Vụ đông năm nay tại HTX Đại Đồng, huyện Thạch Thất (Hà Tây) có gần 26,5 ha ngô nếp, trong đó các mô hình trình diễn giống ngô nếp lai VN, đều vượt trội so với giống ngô nếp cũ NL2 trồng ở địa phương. Một số hộ nông dân có ngô nếp lai, cho thu hoạch từ giữa tháng 12 đã bán được giá từ 1-1,2 triệu đồng/sào, tăng từ 400-500ngàn đồng/sào so với giống ngô nếp cũ. 

Theo chủ nhiệm HTX Đại Đồng, ưu thế của các giống ngô nếp lai do Viện NC Ngô chọn tạo là có thời gian sinh trưởng rất ngắn, từ khi gieo đến khi thu hoạch bắp tươi khoảng 60-75 ngày. Các hộ nông dân có thể rải thời vụ gieo hạt, kéo dài thời gian thu hoạch, phù hợp với việc cung cấp ngô tươi theo nhu cầu thị trường. Ngô nếp lai gieo sớm và gieo muộn, tuy gặp thời tiết khó khăn hơn, nhưng giá thành sản phẩm lại cao hơn thu ngô chính vụ. Ngoài việc thu tươi, ngô nếp lai cũng có thể thu bắp khô sau 85-100 ngày gieo hạt. 

Các ruộng ngô trình diễn tại xã Đại Đồng cho thấy, độ đồng đều của cây và bắp rất cao, thu hoạch tập trung, bắp kết hạt kín, khả năng chống chịu sâu bệnh và đổ ngã khá, có thể tăng mật độ cây trồng, đây là yếu tố quyết định tăng số lượng bắp và tăng năng suất (tiềm năng năng suất bắp tươi đạt 10-12 tấn/ha, hạt khô 5-7 tấn/ha). Ưu điểm rõ nhất của các giống lai trên là ít cây không có bắp, có thể trồng được ở tất cả các vùng và các vụ ngô của các tỉnh phía Bắc, chất lượng ngô ngon, có vị đậm, dẻo và thơm hơn nhiều giống ngô nếp đang trồng phổ biến.

Theo ông Phan Xuân Hào- Phó Viện trưởng Viện NC Ngô, cần lưu ý khi trồng các giống ngô nếp lai, do đặc tính bộ lá gọn và đứng, nên mật độ có thể trồng dày 5,5-6,5 vạn cây/ha. Hạt giống ngô nếp lai nhỏ và nhẹ nên lượng giống cần cho 1 ha không nhiều, gieo thẳng từ 12-13kg, làm bầu 10kg, tính ra mỗi sào tối đa cần 0,4kg hạt. 

Giá hạt giống hiện tại khoảng 100.000 đ/kg. Tuy giá giống còn cao, nhưng vẫn hiệu quả vì lợi nhuận hơn hẳn các giống ngô nếp đang trồng ở địa phương. 

Giống ngô LVN 14 

LVN14 là giống ngô lai đơn do TS Phan Xuân Hào- Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Ngô chọn tạo, đã được Bộ NN - PTNT cho phép sản xuất thử trên phạm vi cả nước. LVN14 có thời gian sinh trưởng từ 110 - 115 ngày, ngắn hơn hoặc bằng C919, chiều cao cây từ 198 - 250 cm tùy vụ, cao hơn LVN4, tương đương C919 và thấp hơn CP888, chịu hạn tốt, chịu rét khá, chống đổ tốt. LVN14 có chiều dài bắp khá, đường kính bắp lớn, tỷ lệ hạt/bắp khá cao, khối lượng 1.000 hạt cao (330 - 370g), màu hạt đẹp. 

Từ năm 2004 giống ngô LVN14 được sản xuất tại Bắc Ninh, Nghệ An, Hà Nội, Hà Tây, Thái Nguyên, Sơn La, Yên Bái... Tại các điểm năng suất LVN14 đều đạt từ 60 - 80 tạ/ha. Diện tích trồng thử nghiệm đến vụ thu 2007 đạt gần 400 ha. Chị Nguyễn Thị Thậm, cán bộ khuyến nông xã Cảnh Hưng (Tiên Du, Bắc Ninh) cho biết, LVN14 trồng trên đất bãi có đặc điểm cây cao trung bình, thân cứng, trổ cờ ra bắp đều, áo bi mỏng, kín, màu hạt đẹp, hạt chắc, bán đá màu da cam, bắp dài 20 - 21cm. Đặc biệt sức chống đổ, chịu hạn của LVN14 rất tốt, khi thu hoạch lá vẫn còn xanh, năng suất đạt bình quân 220 - 250 kg/sào. 

Ông Lê Văn Phòng, Chủ nhiệm HTX Phúc Lợi (Long Biên, Hà Nội) cho hay, HTX đã đưa giống ngô LVN14 vào trồng 3 vụ trên vùng đất bãi sông Đuống, năng suất đạt từ 70 - 80 tạ/ha. Vụ thu đông 2007 xã viên gieo trồng từ ngày 15/9, đến giữa và cuối vụ gặp hạn, không có mưa nhưng cây vẫn chống chịu tốt, đóng chắc hạt, đáng chú ý không hề thấy bệnh bạc lá, khô vằn... Ông Nguyễn Đức Giá, xã viên HTX Phúc Lợi nói: "Nhà tôi trồng giống ngô LVN14 được 4 vụ, vụ nào cũng đạt năng suất khoảng 270 kg/sào, cá biệt vụ xuân 2007 bị hạn, thiếu nước nhưng vẫn đạt tới 310 kg/sào". 

Theo tác giả Phan Xuân Hào, LVN 14 có thể trồng được cả 3 vụ/năm. Vụ đông ở miền Bắc bà con nông dân nên kết thúc gieo bầu trước 30/9. Mật độ gieo trồng từ 70.000 - 80.000 cây/ha, không nên trồng thưa hơn 65.000 cây/ha. Trong điều kiện hạn, không trồng quá 75.000 cây/ha. Khoảng cách giữa các hàng tối ưu từ 50 - 70cm nhưng càng hẹp càng tốt, còn khoảng cách giữa các cây trong hàng từ 20 - 30cm, càng rộng càng tốt. Có thể trồng hàng đơn với khoảng cách đều giữa các hàng 50 - 60cm hoặc thành hàng kép với khoảng cách hàng rộng 60 - 70cm, khoảng cách hàng hẹp 40 - 50cm. Phân bón cho 1ha từ 400 - 500 kg urê, 500 - 600 kg lân, 150 - 180 kg kali, tùy điều kiện bón phân chuồng. 

Tại hội thảo đầu bờ LVN14 tại Phúc Lợi (Long Biên, Hà Nội), bà Nguyễn Thị Trận (đội 8, phường Phúc Lợi, Long Biên, Hà Nội) cho biết: Vụ đông 2007 gia đình bà trồng tới 6 sào ngô lai LVN14 ngoài đất bãi. Nhờ chăm sóc tốt, ngô của gia đình đạt 3 tạ/sào, thu gần 2 tấn ngô thương phẩm. Giá ngô ở Hà Nội hiện đã lên tới 5.000 đ/kg, như vậy nếu bán hết, nhà bà Trận sẽ thu gần 10 triệu đồng. Nhưng bà không bán mà để dành cho nuôi lợn. Mỗi lứa lợn bà nuôi 20 con, cứ một lứa bán cho lãi 10 triệu đồng. Phường Phúc Lợi có hơn 70 ha đất bãi ven sông Đuống, dân chỉ trồng ngô lai, một năm 2 vụ: ngô đông và xuân hè. Nếu năng suất ngô đạt 6 tấn/ha thì với 2 vụ ngô, dân sẽ thu được 60 triệu đồng/ha.

Nguồn: chebien.gov.vn (15/01/08)