Bình Thuận: Hiệu quả mô hình trồng lạc dại thay thế rơm rạ cải tạo đất

Thanh long được xác định là cây trồng lợi thế của tỉnh Bình Thuận, hầu hết người dân đều dùng rơm rạ để tủ gốc trụ thanh long. Hàng năm người dân cần hàng ngàn tấn rơm tủ gốc để giữ ẩm cho cây, trong khi nguồn rơm lấy từ ruộng lúa đang cạn kiệt, khiến nông dân vừa thiếu hụt nguyên liệu, vừa chịu chi phí khá lớn để đầu tư mua rơm.

Để giúp người dân khắc phục tình trạng trên, Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật tỉnh Bình Thuận phối hợp với Chi cục Bảo vệ thực vật triển khai mô hình trồng cây lạc dại thay thế rơm, rạ cải tạo đất. Đây là giải pháp thiết thực có khả năng thay thế rơm, có lợi cho kết cấu đất và hướng đến một nền sản xuất nông nghiệp bền vững, đặc biệt đang tiến hành thực hiện 5.000ha thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP trên địa bàn toàn tỉnh.

Cây lạc dại được các hộ dân ở huyện Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam tiếp nhận trồng thử nghiệm từ năm 2009 và đã nhân ra ở diện rộng trong vườn thanh long của mình. Theo những hộ dân tham gia mô hình cho biết: Trong vùng có trồng lạc dại, bộ rễ thanh long phát triển tốt hơn so với các vườn khác, mặc dù chế độ chăm sóc, bón phân như nhau. Hoa vàng của lạc dại nở đến 3 giờ chiều trong ngày, tạo điều kiện dẫn dụ ruồi vào bẫy, góp phần hạn chế thiệt hại do ruồi đục quả gây ra. Ngoài ra lạc dại phủ hết vườn khống chế sự phát triển của cỏ dại, nên nông dân ít phải làm cỏ. Đặc biệt, đối với thanh long sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, yêu cầu về hạn chế tối đa sử dụng thuốc trừ cỏ có thể đáp ứng được.

Anh Trần Minh, một hộ tham gia mô hình cho biết: Nếu tính chi phí phủ rơm, trong 1 năm phải thực hiện 2 lần, cộng thêm tiền công lao động sẽ phải chi phí trên 15 triệu đồng/1.000 trụ. Còn trồng cây đậu phộng dại, anh chỉ đầu tư 1 lần (khoảng 5 triệu đồng/1.000 trụ) và khai thác được nhiều năm, vừa cải tạo và che phủ đất. Điều này chứng minh rằng, khả năng và lợi nhuận mang lại từ việc trồng thay thế lạc dại cho việc phủ rơm cây thanh long rất lý tưởng. Theo các nhà khoa học chứng minh thì lượng đạm do lạc dại mỗi năm tích lũy khoảng 100 kg/ha; đây là điều kiện giúp rễ thanh long phát triển tốt.

Lợi ích ban đầu của cây lạc dại, thay thế phủ rơm là điều đã được đông đảo hộ dân tham gia mô hình đồng tình ủng hộ. Tuy nhiên, đây là mô hình mới được triển khai và thực hiện trên địa bàn tỉnh, nên nhiều người dân vẫn còn khá lạ lẫm. Do đó vần phải có nhiều lớp tập huấn, trình diễn để mô hình ngày càng được nông dân tin tưởng và nhân rộng.