Bình nước nóng dành cho người nghèo

Thương vợ con, làm bình nước nóng...

Sau khi tốt nghiệp phổ thông trung học, Đỗ Xuân Long (sinh năm 1967) xây dựng gia đình và sinh sống bằng nghề nông kiêm chạy xe ôm. Thu nhập không ổn định, cuộc sống của gia đình anh còn rất khó khăn, không đủ tiền mua một chiếc bình nước nóng chạy bằng điện để dùng vào mùa đông. Một lần, vào năm 2000, khi nhờ con dịch chuyển vị trí của bếp than tổ ong, thấy con kêu nóng, anh chợt nhớ đến lời dạy của thầy giáo khi còn đi học: Hiệu suất sử dụng nhiệt của bếp đun chỉ là 27-30%, còn lại khoảng 70% là hao phí ra bên ngoài. Từ đây, ý tưởng làm bình nước nóng dựa vào bếp than tổ ong đã bắt đầu được nhen nhóm.

“Nhưng làm thế nào để đặt được bếp than vào bình nước?”, câu hỏi này luôn thường trực trong đầu anh. Nhiều đêm đang ngủ, nghĩ ra một chi tiết nhỏ, anh lại thức dậy ghi chép, vẽ, xóa... “Có đêm anh ấy thức dậy đến hàng chục lần. Không tin rằng sẽ thành công, nhưng tôi biết anh làm vì thương vợ con nên không nỡ cản” - chị Nhinh, vợ anh tâm sự.

... “chạy” bằng bếp than

Năm 2003, khi kinh tế gia đình đã khấm khá hơn một chút, có điều kiện làm khu công trình phụ, cũng chính là lúc ý tưởng của Đỗ Xuân Long được thực hiện. Không có nhiều tiền mua I-nốc hoặc nhôm để làm như trong bản tự thiết kế, anh bèn xây một cái bể gạch vuông đựng nước. Trong lòng bể, anh dùng một tấm tôn gò tròn vừa với kích thước của một bếp than tổ ong. Sau đó, anh làm kín mạch không cho nước thấm vào lõi trong của bể rồi đặt bếp than vào đó. Để khắc phục hiện tượng thiếu ôxy có thể làm tắt bếp, anh tạo một ống thông dẫn từ cửa bếp than ra ngoài. Khi đốt cháy viên than, ngoài lượng nhiệt tỏa lên phía trên để đun nấu, lượng nhiệt tỏa ra xung quanh sẽ làm nóng tấm tôn và làm nóng nước. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là phải thiết kế làm sao cho “bình nước nóng” này vừa đảm bảo đủ thấp để thuận tiện cho việc nấu nướng, vừa có thể đẩy được nước lên vòi hoa sen ở một độ cao nhất định để phục vụ cho việc tắm rửa. Sau nhiều đêm trăn trở suy nghĩ, cuối cùng anh đã tìm ra giải pháp xây bể chứa trên cao để nước có thể tự chảy xuống “bình nước nóng”, còn một đầu “bình” được nối với hệ thống cấp nước cho khu công trình phụ. Để có thể điều chỉnh nhiệt độ nước theo ý muốn sử dụng, anh đã lắp thêm một đường ống dẫn nước lạnh từ trên bể chứa xuống. Nguyên lý hoạt động của bình chỉ đơn giản như thế và nó đã giải quyết được vấn đề nước nóng trong mùa đông.

Nói về vấn đề bản quyền, anh Long bộc bạch: “Mình có làm được cái gì đâu, chỉ là cái sáng kiến nhỏ giúp chính đời sống của mình thôi... Bà con làng xóm muốn làm thì đến xem là có thể bắt chước được ngay”. Giờ đây, nhà khoa học chân đất kiêm xe ôm ấy còn ấp ủ nhiều ý tưởng như: Thoát nước siêu tốc cho khu đô thị... Hy vọng rằng, với sự say sưa sáng tạo, anh sẽ thành công, đem lại lợi ích thiết thực cho xã hội.

Nguồn: Tạp chí Hoạt động khoa học, số 08/2006