Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 13/09/2006 00:19 (GMT+7)

Bình nước nóng dành cho người nghèo

Thương vợ con, làm bình nước nóng...

Sau khi tốt nghiệp phổ thông trung học, Đỗ Xuân Long (sinh năm 1967) xây dựng gia đình và sinh sống bằng nghề nông kiêm chạy xe ôm. Thu nhập không ổn định, cuộc sống của gia đình anh còn rất khó khăn, không đủ tiền mua một chiếc bình nước nóng chạy bằng điện để dùng vào mùa đông. Một lần, vào năm 2000, khi nhờ con dịch chuyển vị trí của bếp than tổ ong, thấy con kêu nóng, anh chợt nhớ đến lời dạy của thầy giáo khi còn đi học: Hiệu suất sử dụng nhiệt của bếp đun chỉ là 27-30%, còn lại khoảng 70% là hao phí ra bên ngoài. Từ đây, ý tưởng làm bình nước nóng dựa vào bếp than tổ ong đã bắt đầu được nhen nhóm.

“Nhưng làm thế nào để đặt được bếp than vào bình nước?”, câu hỏi này luôn thường trực trong đầu anh. Nhiều đêm đang ngủ, nghĩ ra một chi tiết nhỏ, anh lại thức dậy ghi chép, vẽ, xóa... “Có đêm anh ấy thức dậy đến hàng chục lần. Không tin rằng sẽ thành công, nhưng tôi biết anh làm vì thương vợ con nên không nỡ cản” - chị Nhinh, vợ anh tâm sự.

... “chạy” bằng bếp than

Năm 2003, khi kinh tế gia đình đã khấm khá hơn một chút, có điều kiện làm khu công trình phụ, cũng chính là lúc ý tưởng của Đỗ Xuân Long được thực hiện. Không có nhiều tiền mua I-nốc hoặc nhôm để làm như trong bản tự thiết kế, anh bèn xây một cái bể gạch vuông đựng nước. Trong lòng bể, anh dùng một tấm tôn gò tròn vừa với kích thước của một bếp than tổ ong. Sau đó, anh làm kín mạch không cho nước thấm vào lõi trong của bể rồi đặt bếp than vào đó. Để khắc phục hiện tượng thiếu ôxy có thể làm tắt bếp, anh tạo một ống thông dẫn từ cửa bếp than ra ngoài. Khi đốt cháy viên than, ngoài lượng nhiệt tỏa lên phía trên để đun nấu, lượng nhiệt tỏa ra xung quanh sẽ làm nóng tấm tôn và làm nóng nước. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là phải thiết kế làm sao cho “bình nước nóng” này vừa đảm bảo đủ thấp để thuận tiện cho việc nấu nướng, vừa có thể đẩy được nước lên vòi hoa sen ở một độ cao nhất định để phục vụ cho việc tắm rửa. Sau nhiều đêm trăn trở suy nghĩ, cuối cùng anh đã tìm ra giải pháp xây bể chứa trên cao để nước có thể tự chảy xuống “bình nước nóng”, còn một đầu “bình” được nối với hệ thống cấp nước cho khu công trình phụ. Để có thể điều chỉnh nhiệt độ nước theo ý muốn sử dụng, anh đã lắp thêm một đường ống dẫn nước lạnh từ trên bể chứa xuống. Nguyên lý hoạt động của bình chỉ đơn giản như thế và nó đã giải quyết được vấn đề nước nóng trong mùa đông.

Điểm đặc biệt của chiếc bình nước nóng này chính là sự tiết kiệm tối đa nhiệt năng của bếp than tổ ong, không tốn điện, gas, độ bền cao, chi phí rất thấp: “Xây một bình nước nóng như của tôichỉ mất khoảng 200.000-300.000đ”, anh cho biết. Khi ủ bếp lò sẽ tiết kiệm được 1/3 lượng than (trước đây anh dùng 3 viên than/ngày, nay chỉ cần 2 viên/ngày) do sức nóng của bình giữ nhiệt “hộ” lò,tiết kiệm được nhiệt và thời gian đun nấu. “Ngày trước, nấu một nồi cơm mất 17 phút thì bây giờ chỉ còn 11 phút” - cháu Lý, con anh Long tâm sự. Bình luôn ở trạng thái nóng khi bếp than được đốtcháy. Anh Long cho biết, nhiệt độ của bình nước nóng luôn ở mức 50-70 0C khi than cháy tốt. Với bình chứa khoảng 120 lít nước như của nhà anh thì có thể đáp ứng đủ và thừa nhu cầu sử dụngcủa 4 người trong mùa đông. Từ khi có bình nước nóng, nhà anh đông khách hẳn lên, lũ trẻ con trong xóm chiều chiều lại sang tắm nhờ. Mọi người quý mến gọi công trình của anh là “bình nước nóng dànhcho người nghèo”. Theo anh, nếu “bình nước nóng” này được làm bằng I-nốc hoặc nhôm thì nước sẽ được làm nóng nhanh hơn, nhiệt độ nước sẽ cao hơn so với bể gạch.

Nói về vấn đề bản quyền, anh Long bộc bạch: “Mình có làm được cái gì đâu, chỉ là cái sáng kiến nhỏ giúp chính đời sống của mình thôi... Bà con làng xóm muốn làm thì đến xem là có thể bắt chước được ngay”. Giờ đây, nhà khoa học chân đất kiêm xe ôm ấy còn ấp ủ nhiều ý tưởng như: Thoát nước siêu tốc cho khu đô thị... Hy vọng rằng, với sự say sưa sáng tạo, anh sẽ thành công, đem lại lợi ích thiết thực cho xã hội.

Nguồn: Tạp chí Hoạt động khoa học, số 08/2006

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.