Bí ẩn lớn nhất của ngành nghiên cứu vũ trụ: Ma lực bí hiểm

“Pioneer 10” và “11”: Những người tiên phong đơn độc

Tạp chí chuyên ngành “Thiên văn ngày nay” của Đức số ra đầu tuần qua thú nhận, chưa bao giờ giới nghiên cứu vũ trụ lại vấp một bí ẩn khó lý giải đến như vậy. Các chuyên gia NASA cũng bất lực như mọi đồng nghiệp của họ khắp thế giới. Giáo sư Fahr của ĐH Bonn: “Sức mạnh làm lệch đường bay của các tàu thăm dò khá nhỏ, nhưng đủ để đo được”. Phải chăng đó là tác động của người ngoài Trái đất sau khi họ nhận được thông điệp của loài người chúng ta được gửi cùng “Pioneer 10” và “Pioneer 11”? Thực tế trong khoang của mình, hai tàu vũ trụ này đều mang theo một tấm “bưu thiếp” bằng vàng, trên đó thể hiện bằng ngôn ngữ chung cho mọi nền văn minh (?) là hình vẽ một người đàn ông và một người đàn bà, cả hai khoả thân như Eva và Adam. Cẩn thận, còn có thêm toạ độ của Trái đất trong Thái dương hệ.

“Pioneer 10” bay quanh sao Mộc ở khoảng cách 200.000 km và thắng được sức hấp dẫn để bay tiếp

Sau khi tăng tốc đến 14,4 km/giây, hai vệ tinh nhân tạo chỉ cần 11 giờ là bay ngang Mặt trăng, 3 thang sau tới sao Hoả và mất một năm rưỡi thì đạt được mục tiêu thứ nhất: xuyên qua vành đai bụi đá để tiếp cận sao Mộc, ngôi sao khí khổng lồ cách Trái đất 587,9 triệu cây số.

Trục trặc khó hiểu

1980 là thời điểm mà những nhân viên theo dõi hành trình dưới đất không tin vào mắt mình: lần đầu tiên họ phát hiện thấy hai vệ tinh bị lệch khỏi đường bay đã được tính trước. Các chuyên gia NASA thoạt tiên tin rằng đó chỉ là một lỗi kỹ thuật của đường truyền. Song cũng không lấy đó làm quan trọng vì sứ mệnh chính của 2 Pioneer đã hoàn thành. Tuy nhiên lỗi đó ngày càng lớn hơn: sai số dần đạt tới 400.000km trên một quãng đường 14 tỷ km, thêm vào đó vận tốc của Pioneer cũng bị giảm đi như có bàn tay vô hình nào phanh lại.

Thuần tuý về lý thuyết thì nếu không có “người lạ” chui vào vệ tinh để chỉnh lại tốc độ - tất nhiên không ai nghĩ đến khả năng khó tin này - chỉ có lực hấp dẫn của các ngôi sao nào đó bên ngoài Thái dương hệ là có thể can thiệp vào lịch trình này. Phải chăng định luật vạn vật hấp dẫn của Newton sai hoặc không áp dụng được trong vũ trụ? Mặt khác thì các nhà khoa học đang ở trong một không gian mới, nơi mọi phỏng đoán đều có vẻ có lý: vũ trụ không ngừng “nở” ra, và qua đó cách tính thời gian cũng bị tác động và hoàn toàn có thể xuất hiện các lực lạ.

May mắn là Quả đất của chúng ta ở rất xa những xáo động đó. GS Fahr: “Các đại dương sẽ giữ nguyên dạng. Mặt trời vẫn chiếu sáng như hôm qua”. Nhưng câu đố vẫn còn đó, và 2 Pioneer - nếu không có sai số về đường bay - có lẽ chỉ còn là một dấu chấm nhỏ nhoi trong khoa nghiên cứu vũ trụ!

Đi tìm lời giải

Tốc độ của 2 vệ tinh thám hiểm Pioneer bị chậm lại tương ứng với 10 phần tỷ của gia tốc đo trên bề mặt trái đất, khoảng 0,0000755 m/giây mỗi ngày, nghĩa là rất nhỏ. Nhưng quan trọng hơn là độ lệch 400.000 km khỏi quỹ đạo chuẩn rất giống nhau, mặc dù 2 vệ tinh bay xéo chiều nhau!

Các nhà vật lý vò đầu bứt tai và dò từng chi tiết như Sherlock Holmes, kiểm tra từ nhiệt độ lò phản ứng nhiệt hạch trên tàu đến hệ thống antenna dưới đất, song mọi nỗ lực... phỏng đoán cho đến nay đều bị gạt bỏ. Từ tháng mười 1990 sóng liên lạc với “Pioneer 11” cũng đứt nốt, không còn thông số cập nhật nào để NASA theo dõi hành vi bất thường của nó trên hành trình tiếp tục nhằm hướng chòm sao “Đại bàng”. “Pioneer 10” có vẻ may mắn hơn và không ngừng bắn tin về trạm mặt đất, cho đến giữa tháng hai 2000 thì cũng gián đoạn liên lạc, khi đã rời trái đất được 75 AU (đơn vị thiên văn = 149,597 triệu km). Trong hai năm sau đó có khôi phục lại được sóng điện một chốc, chỉ đủ đển đoán “Pioneer 10” vẫn giữ nguyên vận tốc 12,24 kg/giây - đủ mạnh để vĩnh viễn rời khỏi Thái dương hệ.

Tạp chí “New Scientist” số tháng ba 2005 xếp sự kiện Pioneer bay chệch quỹ đạo vào bậc số 8 trong 13 câu đố nan giải nhất của khoa học đương đại. Nếu tìm ra lời giải cho Năng lượng đen - loại năng lượng không toả sóng điện từ nên không phát sáng được, được coi là nguyên nhân làm vũ trụ liên tục dãn ra - thì vấn đề Pioneer đỡ khó hơn, song đó lại cũng là một trong 13 câu đố nói trên...

Nguồn: Thể thao và Văn Hoá, số 115, 25/9/2006, tr 32