Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 12/01/2007 01:13 (GMT+7)

Bệnh viêm màng não do não mô cầu

Bộ não của con người nằm trong hộp sọ và được bảo vệ tốt nhờ được bao bọc trong màng não, tránh không bị tổn thương do va chạm với xương sọ. Màng não bao gồm 3 lớp, theo thứ tự từ trong ra ngoài là: màng nuôi, màng nhện và màng cứng. Khoảng trống giữa màng nuôi và màng nhện chứa đầy một dịch lỏng, gọi là dịch não tuỷ (DNT). Ngoài tác dụng bảo vệ, DNT còn chứa các chất dinh dưỡng cung cấp cho tế bào thần kinh.

Tử ban do não mô cầu ở chân bệnh nhân.
Tử ban do não mô cầu ở chân bệnh nhân.
Màng não không chỉ bảo vệ bộ não trước những chấn động cơ học mà còn là tấm màng ngăn không cho các vi sinh vật (vi khuẩn, siêu vi, vi nấm…) xâm nhập vào não. Khi các vi sinh vật có độc tínhcao hay cơ thể bị suy yếu, màng não có thể bị tấn công, gây ra hiện tượng viêm, được gọi là “viêm màng não” (VMN).

Chẩn đoán VMN dựa vào những dấu hiệu của hội chứng nhiễm trùng: sốt đôi khi kèm ớn lạnh, lạnh run, lừ đừ, uể oải, chán ăn, môi khô, lưỡi đơ, đau nhức toàn thân. Ngoài ra, người bệnh còn có hội chứng màng não: cổ gượng cứng (không thể cúi đầu xuống để cằm đụng vào ngực; “tam chứng” màng não bao gồm ba dấu hiệu sau: Nhức đầu (nhất là ở vùng đỉnh đầu và dọc sau gáy), nôn ói (ói vọt bất chợt, không kiềm chế được, không liên quan đến việc ăn uống) và táo bón. Ở trẻ em sẽ thấy rõ dấu hiệu vạch da màng não: vết ửng đỏ theo vết vạch ở da bằng một vật không sắc cạnh (ví dụ như dùng móng tay vạch nhẹ da vùng bụng). Ngoài ra, bệnh nhân còn có thể có hội chứng não: rối loạn tri giác (lừ đừ, li bì, hôn mê… hoặc bứt rứt, vật vã, nói nhảm, co giật). Người bệnh có thể bị liệt các dây thần kinh sọ não với các biểu hiện: liệt nửa người, lé mắt, sụp mi mắt.

Đốm xuất huyết do não mô cầu ở cánh tay.
Đốm xuất huyết do não mô cầu ở cánh tay.
Trong trường hợp bị nhiễm não mô cầu, phần lớn các bệnh nhân còn có những đốm xuất huyết dưới da vì trước khi xâm nhập vào màng não gây viễm, não mô cầu vào máu, gây nhiễm não mô cầu toànthân. Các đốm xuất huyết dưới da có dạng những màng có rìa không tròn đều, giống như hình bản đồ, giúp cho chúng ta có hướng chẩn đoán bệnh nhân bị VMN do não mô cầu. Tuy nhiên, chẩn đoán chỉ đượcxác định chính xác sau khi xét nghiệm DNT. Sau khi nhuộm màu, soi DNT cho thấy sự hiện diện của những vi khuẩn dạng hình cầu.

Bệnh nhân VMN do não mô cầu được điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu trung bình 10 ngày. Nếu được chẩn đoán và điều trị sớm (trong vòng 3 ngày kể từ khi khởi bệnh), bệnh nhân sẽ hồi phục hoàn toàn. Trong trường hợp điều trị trễ, bệnh nhân có thể bị các di chứng: liệt nửa người, giảm sút trí tuệ… và thậm chí bị hôn mê sâu rồi tử vong.

Đặc điểm của tử ban: không biến mất khi nhấn vào, phân biệt với hồng ban: biến mất khi nhấn vào.
Đặc điểm của tử ban: không biến mất khi nhấn vào, phân biệt với hồng ban: biến mất khi nhấn vào.
Con người là ổ chứa của não mô cầu: vi khuẩn trú ẩn ở niêm mạc hầu họng. Bệnh nhiễm não mô cầu và VMN do não mô cầu lây lan qua đờng tiếp xúc trực tiếp: qua những giọt nước miếng nhỏ li ti từmũi họng của người mang vi khuẩn não mô cầu. Người ta ước tính có khoảng 25% người bị nhiễm não mô cầu nhưng không bị VMN. Bệnh lưu hành ở khắp mọi nơi. Bệnh thường xảy ra ở trẻ em và ở lứa tuổithanh niên, ở nam nhiều hơn nữ và thường ở những nơi có nhiều người tập trung trong một diện tích chật hẹp như doanh trại, nhà trọ, hồ bơi… (ví dụ như vụ dịch hồi tháng 2-3 vừa qua tại khu nhà trọcủa công nhân ở Quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh).

Hiện nay, để phòng ngừa bệnh nhiễm não mô cầu, người ta đã có thuốc chích ngừa. Bên cạnh đó, việc giữ gìn vệ sinh môi trường, thông thoáng nơi ở luôn luôn là biện pháp phòng ngừa hữu hiệu không chỉ dành riêng đối với bệnh nhiễm não mô cầu. Nhờ vào việc áp dụng tích cực các biện pháp phòng ngừa đặc hiệu (uống kháng sinh phòng ngừa, chích ngừa) và không đặc hiệu (sát trùng, tẩy uế nơi xảy ra dịch, giảm bớt sự tụ tập đông người tại khu xảy ra dịch…), ngành y tế TP HCM phối hợp với chính quyền địa phương đã khống chế được dịch bệnh tại Thủ Đức.

Trở lại trường hợp đã nêu ở trên, nhờ chẩn đoán sớm và điều trị kháng sinh đặc hiệu kịp thời, em N.N.T. hồi phục sức khoẻ hoàn toàn sau 11 ngày nằm viện để trở về tiếp tục việc chuẩn bị thi tú tài của mình.

Nguồn: Thuốc & Sức khoẻ, số 307, 1/5/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố: Phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ giải quyết các bài toán thực tiễn tại địa phương
Hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật các tỉnh, thành phố thời gian qua ngày càng bám sát yêu cầu phát triển và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Thông qua tư vấn, phản biện chính sách, chuyển giao khoa học công nghệ, phổ biến kiến thức, đội ngũ trí thức đã có nhiều đóng góp thiết thực, góp phần đưa tri thức khoa học vào đời sống, phục vụ phát triển KH-XH tại địa phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mạng lưới “Không gian vì Phát triển và Khả năng chống chịu”
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu 5 nguyên tắc quản trị đa phương với không gian vũ trụ, kêu gọi không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, đặt con người và Trái Đất ở trung tâm, đồng thời sẵn sàng làm điểm kết nối cho Đông Nam Á trong hợp tác quốc tế về không gian vũ trụ.
Bắc Ninh: Tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức các hội thi, cuộc thi
Ngày 08/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Tọa đàm “Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND – Từ quy định đến thực tiễn tổ chức các hội thi, cuộc thi sáng tạo do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Ninh tham mưu, chủ trì”. Ông Nguyễn Hồng Sơn- Phó Chủ tịch Liên hiệp hội tỉnh chủ trì hội nghị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga
Theo đặc phái viên TTXVN, tối 9/9 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Moskva kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga (từ ngày 7-9/9/2026) và tiếp tục thăm chính thức Cộng hòa Pháp, dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris từ ngày 9 -12/9/2026.
Tuyên bố chung về củng cố hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam- Nga
Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn Đại biểu cấp cao Việt Nam tới Liên bang Nga từ ngày 7-9/9, hai bên đã ra Tuyên bố chung về việc củng cố hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga trong giai đoạn mới. Ban Biên tập vusta.vn trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung:
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga, ngày 9/9/2026, tại Điện Kremlin, sau Lễ đón trọng thị với nghi thức cấp nhà nước, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đã hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Hải Phòng: Sáp nhập Hội Làm vườn và Hội Kế hoạch hóa gia đình về Liên hiệp hội Thành phố
Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng vừa ban hành Quyết định số 3494/QĐ-UBND ngày 29/8/2026 về việc cho phép sáp nhập Hội Làm vườn thành phố Hải Phòng và Hội Kế hoạch hóa gia đình thành phố Hải Phòng vào Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) thành phố Hải Phòng.
Thanh Hoá: Tập huấn công nghệ số và ứng dụng số trong sản xuất và đời sống
Ngày 08/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội tỉnh) đã phối hợp với Hội Tin học Thanh Hóa và Trường Đại học Hồng Đức tổ chức Hội nghị tập huấn với chủ đề “Công nghệ số và ứng dụng số cho công dân xuất sắc và tiêu biểu trong lao động và sản xuất trên địa bàn tỉnh”.