Bệnh ở mi mắt

Mi mắt dày 0,35 mm và cử động hơn 10.000 lần trong một ngày. Là thành lũy bảo vệ cuối cùng của đôi mắt nhưng da mi rất mỏng, thuận lợi cho các bệnh lý xuất hiện.

Viêm mi mắt

Bệnh nhân bị phù mi mắt, bờ mi bị đỏ; đôi lúc có vảy kết ở lỗ chân lông mi, gây cảm giác khó chịu ở mi. Sáng sớm, mi bị dính, có thể ngứa hay cộm như có vật lạ trong mắt. Bệnh lý hay tái nhiễm, nhất là với người bị mụn trứng cá đỏ, vảy gàu, da nhiều mỡ hoặc mắt bị khô. Nếu vệ sinh kém, bệnh có nguy cơ dẫn đến biến chứng như mụn lẹo hay chắp.

Một loại gel kháng sinh kết hợp với thuốc nhỏ mắt đủ để chữa lành bệnh viêm mi. Nếu mi bị sưng tấy, liệu pháp corticoid tại chỗ có thể cần thiết. Không nên mang kính sát tròng trong thời gian điều trị.

Giữ vệ sinh tuyệt đối là chìa khóa an toàn để tránh tái nhiễm. Đắp gạc ấm lên vảy kết ở phía dưới mi mắt, làm nhiều lần trong ngày, mỗi lần 10 phút. Sau đó dùng que tăm có quấn bông thấm dầu gội trẻ em để rửa, xả lại bằng nước muối sinh lý.

Chữa mẹo: Vào ban đêm, dùng máy điều ẩm rất hiệu quả đối với mắt bị khô. Ban ngày, nhắm mắt lại, xoay tròng mắt theo đường tròn, làm nhiều lần trong ngày. Nhỏ thuốc chống khô mắt.

Lẹo mắt

Lẹo là nốt nhiễm trùng nhỏ ở bờ mi, một chấm mủ trắng mọc lên có dạng như hạt đậu và đặc sệt. Nốt mọc trên mặt phía ngoài hàng mi, đầu đinh thường tập trung ở dưới mi mắt. Mắt căng cứng và đau nhức. Lẹo xuất hiện rất nhanh và tiến triển bằng các lỗ mở ra để cho mủ thoát ra ngoài, rất đau và thường tái phát.

Bệnh tự khỏi. Muốn mau lành, nên bôi thuốc kháng sinh 3 lần/ngày. Cần vệ sinh mi mắt để tránh tái nhiễm. Dùng que tăm có gắn bông tẩm nước khoáng để lau. Không nên dụi mắt bằng tay hay dùng kim chọc vì có nguy cơ nhiễm trùng.

Chắp mắt

Chắp là cục u cứng, có giới hạn, mọc trên mặt phía ngoài mi mắt. Mi sưng tấy lên, da trở nên đỏ và tiết ra chất màu trắng làm dính lông mi. Khi khô lại, chất này trở thành mảnh vảy ngăn mi mắt mở ra. Bệnh ít gây đau như lẹo và tiến triển chậm hơn.

Liệu pháp corticoid cũng đủ làm cho chắp lặn mất. Nếu chắp không lặn, cần gây tê tại chỗ để rạch lấy mủ ra. Chắp thường tái phát. Để ngăn bệnh thành mãn tính, điều trị chuyên khoa là cần thiết.

Nên dùng miếng gạc nhúng nước nóng đắp lên để làm cho chắp mau “mùi”. Những người mắc bệnh chắp cần thường xuyên đi xét nghiệm để đề phòng bệnh ung thư tuyến Meibomius.

Dị ứng mi

Phần da ở mi mắt có rất nhiều tế bào nhạy cảm. Một tiếp xúc nhẹ với chất gây dị ứng đủ để kích thích phản ứng miễn dịch. Chất gây dị ứng có thể là phấn trang điểm, thuốc kẻ mi, mascara, thuốc nhuộm tóc, phấn nền, kem thoa mặt, sơn móng tay...

Bệnh nhân ngứa, mi có thể rỉ nước hoặc khô đỏ, có cảm giác đau nhức. Khi đó, cần ngưng dùng ngay chất nghi ngờ gây dị ứng. Tạm thời loại bỏ tất cả mỹ phẩm đang sử dụng cho đến khi bệnh khỏi. Sau đó, sử dụng lại từng loại một trong khoảng thời gian cách nhau một tuần lễ để tìm ra chính xác “thủ phạm”.

Để giảm cảm giác co rút, nên bôi thuốc mỡ có gốc vitamin A hoặc vaseline. Chọn thuốc nhỏ mắt với liều duy nhất không chứa chất gây dị ứng. Lựa chọn kính áp tròng thích hợp vì sản phẩm này có lúc gây kích thích mắt.

Chấn thương mắt

Sau cú va chạm, mi mắt bị sưng lên và thay đổi màu. Nên đi khám bác sĩ vì chứng tụ máu gây khó chịu cho mi khi nhắm mở và mắt có thể bị ảnh hưởng. Vết bầm được rạch ra để lấy máu tụ, sau đó dùng thuốc kháng viêm.

Để làm xẹp bớt chỗ sưng, dùng nước đá bịt trong vải chườm lên vết thương.

Các vết thương do vật sắc cắt, súc vật cắn hay các vết thương khác ở mi mắt đều cần được bác sĩ theo dõi. Mi là vùng có nhiều mạch máu nên tổn thương có thể gây nguy hiểm.

Ung thư mi mắt

Có đến 60% ca ung thư vùng mặt chiếm vị trí quanh mi mắt. Tuy nhiên, ung thư mi mắt có tiên lượng tốt”. Biểu hiện là vùng tổn thương bị rỉ máu thường xuyên, có thể làm rụng lông mi lông mày, ít gây đau đớn. Ung thư tiến triển chậm và lớn dần.

Khi đi khám, bác sĩ nhãn khoa sẽ lấy mẫu bệnh phẩm để tìm hiểu nguồn gốc của khối u và phẫu thuật lấy u.

Đừng nhầm bệnh này với lẹo hoặc chắp, chỉ có khối u mới thay đổi hình dạng và rỉ máu. Đừng ngại đi khám bệnh nếu nghi ngờ.

Nguồn: Sức Khỏe & Đời Sống, tchdkh.org.vn07/06/2006