Bệnh lý tuyến giáp
CƯỜNG GIÁP Cường giáp còn gọi là bướu cổ độc hay bệnh Basedow, nếu không điều trị kịp thời sẽ gây nhiều biến chứng nghiêm trọng như cơn bão giáp, rối loạn nhịp tim, thở nhanh, nóng nực, suy tim tử vong. * Tại sao cường giáp? Thường gặp nhất là do hệ miễn dịch của bệnh nhân kích thích tuyến giáp hoạt động quá mạnh tiết ra nhiều nội tiết tố giáp. Một số nguyên nhân khác: bướu giáp đa nhân hóa độc, u độc tuyến giáp, viêm giáp... * Triệu chứng của bệnh cường giáp? Nóng nực, gầy sút cân, đánh trống ngực, nhịp tim nhanh, thay đổi tính tình, cáu gắt, mất ngủ, run tay, yếu cơ, thiểu kinh, vô kinh, tiêu chảy. * Điều trị ra sao? Có ba cách chữa: Điều trị nội khoa thường kéo dài và bệnh nhân phải uống thuốc lâu dài, theo dõi thường xuyên. Điều trị ngoại khoa là phẫu thuật cắt bỏ một phần tuyến giáp, có thể có biến chứng như tổn thương thần kinh (gây khàn tiếng), suy giáp... Kỹ thuật hạt nhân rất được ưa chuộng tại các nước Âu - Mỹ. Để làm giảm sự hoạt động quá mức và giảm thể tích của bướu giáp, người ta sẽ dùng một liều nhỏ iod phóng xạ. Chất phóng xạ sẽ tập trung vào tuyến giáp làm phá hủy mô giáp nên bài tiết nội tiết tố giáp sẽ giảm. Chất iod dư thừa sẽ được thải ra ngoài qua nước tiểu và phân. Điều trị bệnh bướu cổ độc bằng kỹ thuật này, bệnh nhân không phải nằm viện, chỉ cần uống một liều iod-131 dưới dạng viên nang hoặc dung dịch. Sau khi uống, bệnh nhân có thể về nhà ngay, uống nhiều nước và ăn uống bình thường sau 2 giờ. Với bệnh ung thư tuyến giáp, bệnh nhân sẽ được phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ bướu sau đó sử dụng thuốc iod 131 liều cao để tiêu diệt hết tế bào giáp còn sót lại. Những trường hợp này, người bệnh phải nằm viện 3 ngày, sau đó tái khám sau 6 tháng và mỗi năm. Kỹ thuật này không dùng được cho trẻ em và phụ nữ có thai. * Lồi mắt do Basedow có hay gặp? 30% bệnh nhân Basedow có thể bị lồi mắt, gây xốn mắt, chảy nước mắt, viêm kết mạc, nặng có thể loét giác mạc và tổn thương thần kinh thị giác. * Cần chú ý gì khi uống thuốc trị cường giáp? Bác sĩ có thể cho uống thuốc làm tuyến giáp giảm bài tiết nội tiết tố giáp trong thời gian dài từ 15 - 18 tháng. Cần uống đúng liều theo chỉ dẫn của bác sĩ, tái khám định kỳ. Không tự ý ngưng thuốc hay thay đổi liều thuốc khi thấy đỡ. Không nên ăn muối iod hay các thực phẩm có nhiều iod như rau câu, rong biển... trong thời gian điều trị cường giáp. - Ở một số ít người, thuốc propylthiouracil và methimazole có thể gây giảm bạch cầu, làm giảm sức chống đỡ vi trùng, do đó cân phải đi khám lại ngay sau khi bị đau họng hay sốt. SUY GIÁP * Suy giáp là gì? Suy giáp là tình trạng tuyến giáp giảm bài tiết nội tiết tố giáp làm cơ thể hoạt động chậm chạp, ví dụ như tim đập chậm, nhiệt độ cơ thể thấp, tăng cân.... * Tại sao bị suy giáp? - Nguyên nhân thường gặp nhất là bệnh viêm giáp Hashimoto do hệ thống miễn dịch của bệnh nhân bị rối loạn gây ra tổn thương tuyến giáp và giảm sản xuất nội tiết tố giáp. Các nguyên nhân khác là: thiếu hụt iod, sau mổ cắt tuyến giáp, sau điều trị Basedow bằng iod đồng vị phóng xạ, suy tuyến yên và suy giáp bẩm sinh. * Triệu chứng của suy giáp? Mệt mỏi, sợ lạnh, khàn tiếng, tăng cân, yếu cơ, táo bón, chậm chạp, ngủ nhiều, rong kinh hay kinh nguyệt ra nhiều, giảm ham muốn tình dục; da, lông, tóc, móng khô. * Khi dùng thuốc trị suy giáp cần chú ý gì? - Bác sĩ sẽ cho bạn uống bù lại lượng nội tiết tố giáp bị giảm bằng một số thuốc. Bệnh nhân có thể phải uống suốt đời. Không nên tự ý ngưng thuốc hay thay đổi liều thuốc khi thấy đỡ, tái khám định kỳ để bác sĩ điều chỉnh liều lượng thuốc. * Làm sao phòng ngừa suy giáp? Ở những nơi thiếu iod, cần ăn thức ăn giàu iod và dùng muối iod. Nguồn: Khoa học phổ thông 22/9/2006 |
