Bệnh cơ tim chu sản
Phát hiện bệnh cơ tim chu sản như thế nào?
Bệnh cơ tim chu sản (CTCS) xuất hiện trong khoảng thời gian từ tháng cuối của thời kỳ thai nghén đến tháng thứ 5 sau khi sinh con ở những phụ nữ mà trước đó chức năng tim hoàn toàn bình thường. Đó là khi xuất hiện những dấu hiệu buồng tim trái giãn và suy chức năng thất trái (chức năng tâm thu thất trái giảm dưới 45%). Cũng phải hết sức cẩn thận để loại trừ nguyên nhân suy tim khác trước khi chẩn đoán bệnh CTCS vì trong thời gian mang thai, người phụ nữ có nhiều thay đổi sinh lý có thể giống triệu chứng của suy tim. Trong 3 tháng đầu của thai kỳ có tăng thể tích máu của cơ thể nên có thể làm cho tĩnh mạch cổ nổi, những tháng tiếp theo bệnh nhân có thể phù 2 chi dưới.
Triệu chứng lâm sàng thường xuất hiện sau tuần thứ 36 của thai kỳ. Nếu trước đó chức năng tim đã bị rối loạn thì tình trạng lâm sàng có thể nặng lên từ tháng thứ 7 của thời kỳ mang thai. Biểu hiện hay gặp là sản phụ mệt mỏi, khó thở khi gắng sức, có cảm giác bị chẹn ở ngực, đau ngực, phù hai chi dưới, trướng bụng và có cảm giác ăn uống chậm tiêu. Các dấu hiệu cần lưu ý khi thăm khám là tĩnh mạch cổ nổi, nhịp tim nhanh, thở nhanh, gan to, bụng có cổ trướng, phù ngoại vi, rối loạn tâm thần, tắc mạch.
Siêu âm tim nên làm trước khi có thai cho những phụ nữ trước đó đã được chẩn đoán bệnh cơ tim giãn hoặc bệnh CTCS hoặc những phụ nữ có tiền sử gia đình có người mắc bệnh cơ tim giãn hoặc bệnh CTCS. Những phụ nữ trên đặc biệt thận trọng khi có thai nếu chức năng tâm thu thất trái giảm do suy tim có thể nặng lên trong khi có thai hoặc sau khi sinh con.
Điện tâm đồ thường cho thấy nhịp xoang bình thường hoặc nhịp nhanh xoang, rối loạn nhịp nhĩ cũng có thể xuất hiện... Có hiện tượng tăng gánh thất trái, sóng T đảo ngược, sóng Q và đoạn ST thay đổi không điển hình. Những bệnh nhân bị bệnh CTCS thường có hình ảnh tim to trên phim Xquang.
Yếu tố nào dẫn đến bệnh CTCS?
Về nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được biết rõ, trước đây người ta cho rằng sự thiếu hụt về dinh dưỡng có thể là nguyên nhân gây bệnh do tỷ lệ bệnh tăng cao ở những phụ nữ có suy dinh dưỡng. Tuy nhiên những nghiên cứu gần đây cho thấy không có sự liên quan này. Ngày nay càng có nhiều bằng chứng cho thấy bệnh CTCS trên thực tế là một dạng của viêm cơ tim xuất hiện từ nhiễm khuẩn, tự miễn... Một vài nghiên cứu cho rằng nguyên nhân có thể là hậu quả của bệnh viêm cơ tim.
Với những phụ nữ có tiền sử gia đình mắc bệnh cơ tim giãn nên lưu ý rằng có nhiều nguy cơ mắc bệnh CTCS. Sản phụ mắc bệnh cơ tim giãn là đối tượng bệnh nhân có nguy cơ cao và nên được nhập viện theo dõi khi xuất hiện các dấu hiệu lâm sàng của suy chức năng thất trái. Những phụ nữ sinh đẻ ở tuổi cao, sinh nhiều lần, sinh đôi cũng được xem là những trường hợp có nguy cơ cao.
Điều trị bệnh thế nào?
Điều trị bệnh CTCS cũng tương tự như điều trị bệnh cơ tim giãn không có thiếu máu cục bộ khác, tuy nhiên những chỉ định trong thời kỳ này vô cùng thận trọng vì liên quan đến thai nhi. Nếu bệnh ở thể nhẹ, có thể chỉ dùng các biện pháp không dùng thuốc như chế độ ăn ít muối (dưới 4mg/ngày), hạn chế lượng nước đưa vào cơ thể (dưới 2lít/ngày) và uống từng ít một, không nên uống quá nhiều một lúc vì khi cơ tim bị giãn mà nước đưa vào cơ thể nhiều sẽ làm tăng cung lượng tim dẫn đến tình trạng suy tim trầm trọng hơn. Đồng thời nên có những bài tập luyện nhẹ nhàng hằng ngày như đi bộ. 
