Bệnh chết nhanh và chết chậm cây tiêu
Bệnh chết chậm do nấm Fusarium sp:Cây tiêu cũng có biểu hiện sinh trưởng kém, lá vàng và rụng, các đốt và trái cũng rụng. Tuy nhiên, lá và đốt rụng từ dưới gốc lên ngọn, chứ không rụng và héo từ trên đột xuống như bệnh chết nhanh. Khi bệnh nặng, toàn bộ gốc và rễ cây tiêu bị thâm đen, sau đó, cây bị chết khô. Bệnh thường xuất hiện trên những cây tiêu chăm sóc kém, bón ít phân hữu cơ, đất chua. Bệnh kéo dài khá lâu, có thể trên 6 tháng hoặc vài năm trước khi cây tiêu bị hư hại hoàn toàn nên thường được gọi là bệnh chết chậm.
Biện pháp phòng trừ:
Hiện nay, chưa có giống tiêu nào kháng mạnh với nấm gây bệnh chết nhanh do nấm Phytophthora và bệnh chết chậm do nấm Fusarium. Do vậy, để phòng trị 2 bệnh này cần áp dụng đồng thời cả biện pháp canh tác lẫn thuốc hoá học.
Về canh tác:
1. Vệ sinh vườn tiêu để giảm nguồn ủ bệnh, thu gom và đốt lá bị rụng. Khi chăm sóc tránh để tổn thương vùng rễ, mầm bệnh không có cơ hội xâm nhiễm vào cây, tỉa những nhánh ở dưới thấp gần mặt đất để hạn chế sự lây lan của mầm bệnh.
2. Giữ cỏ trong vườn theo ý muốn (không để cỏ mọc cao) hoặc ủ rơm rạ trong vườn tiêu nhằm tạo lớp thảm thực vật. Mục đích giúp hệ thống rễ tiêu phát triển tốt, đất có độ thông thoáng và tạo điều kiện cho các vi sinh vật có lợi phát triển.
3. Phòng trừ các đối tượng gián tiếp tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhiễm như rệp sáp hại rễ, tuyến trùng và côn trùng trong đất. Đào bỏ và đốt các cây bị bệnh, sau đó, xử lý vôi các hố trồng này.
4. Có hệ thống tưới tiêu thích hợp để ngăn ngừa nước tưới dư thừa, vì đất bị úng nước sẽ tạo điều kiện cho các bào tử nấm bệnh xâm nhiễm và lây lan.
5. Không sử dụng các cây tiêu để nhân giống từ vườn tiêu bị bệnh hoặc vùng có độ rủi ro bệnh xuất hiện nhiều.
6. Tăng cường bón phân hữu cơ, phân đã hoai mục. Bón nitrat canxi để giảm độ chua đất, phát triển bộ rễ và tăng sức đề kháng của cây. Phun phân Poly-feed 15-15-30 để cung cấp thêm NPK và vi lượng để cây phát triển tốt và khả năng chống chịu với bệnh.
Về biện pháp hoá học:
Phòng ngừa cả 2 bệnh: Sử dụng thuốc Copforce blue 51WP (hoạt chất gốc đồng và Zineb), liều 25g/8 lít nước, tưới vào gốc tiêu. Thời gian xử lý: đầu mùa mưa, vào tháng 5-6 dương lịch.
Đối với bệnh chết nhanh: Phun và tưới vào gốc tiêu thuốc Mexyl MZ 72WP, liều 30g/8 lít nước vào tháng 6. Phun thuốc Alpine 800WDG, liều 20g/8 lít nước vào tháng 7-8. Sau đó sử dụng lại thuốc Copforce blue 51WP và Mexyl MZ 72WP, tưới gốc vào tháng 9-10 DL.
Đối với bệnh chết chậm: Phun và tưới Bendazol 50WP với liều 15g/10 lít nước vào tháng 6-7. Cũng có thể hoà chung các loại thuốc đặc trị vừa nêu ở trên để xử lý cả hai loại bệnh nếu thấy khó phân biệt được triệu chứng giữa chúng trên cùng vườn tiêu của mình.
Nguồn: Kinh tế nông thôn, số 26 (512), 26/6/2006
