Bảo vệ nguồn nước mặt ở Hà Nội
Gây ô nhiễm nguồn nước mặt từ nhiều nguồn
Theo Sở Tài nguyên - Môi trường và Nhà đất Hà Nội, tổng lượng nước thải sinh hoạt và nước thải sản xuất công nghiệp ở khu vực nội thành khoảng 500.000 m3/ ngày, với khoảng 250 tấn rác thải ra các sông. Nước thải từ hoạt động sản xuất, bệnh viện và cơ sở dịch vụ chứa nhiều chất gây ô nhiễm chưa được xử lý chiếm tới 90% tổng lượng nước thải công nghiệp, dịch vụ, xả thẳng vào nguồn nước mặt. Lượng nước thải, chất thải này thoát ra hệ thống cống và xả ra các sông, hồ chính: Tô Lịch, Lừ, Sét, Kim Ngưu, Yên Sở, hồ Tây…
Trên địa bàn 9 quận nội thành của thành phố có 110 hồ với tổng diện tích hơn 1.000 ha. Trong đó, mới chỉ có vài hồ được cải tạo, kè xung quanh, tách nước thải và nước mưa riêng như: Hoàn Kiếm, Thiền Quang, Văn Chương, Kim Liên, Linh Quang… và đề án kè xung quanh hồ Tây đang triển khai. Trong tất cả các hồ chứa nước ở Thủ đô, đáng lưu ý là hệ thống hồ trong công viên Yên Sở, được coi là “thùng” chứa nước thải của Hà Nội. Yên Sở tiếp nhận hơn 50% lượng nước thải của nội thành. Hệ thống ao hồ trong công viên Yên Sở đã bị ô nhiễm nặng, phát ra mùi hôi thối khó chịu. Nhiều người dân trong khu vực này không có đủ nước sạch cho nhu cầu sinh hoạt và tưới tiêu… Hệ thống sông, hồ nội thành Hà Nội còn phải chịu thêm nguồn ô nhiễm từ nước thải của các bệnh viện trên địa bàn. Hiện nay, một thực tế không thể phủ nhận là chính các bệnh viện lại là nguồn gây ô nhiễm môi trường. Hầu hết bệnh viện không thể xử lý nước thải y tế theo đúng tiêu chuẩn vệ sinh môi trường vì chưa được đầu tư cho việc này. Các bệnh viện thải ra khoảng 7000 m3/ngày, và chỉ có 30% là được xử lý. Đáng nói hơn nữa là mới chỉ có 06 trong số 42 bệnh viện lớn trên địa bàn Hà Nội có đầu tư hệ thống xử lý nước thải. Các bệnh viện lớn như bệnh viện K, Sanh Pôn, Việt - Đức hiện vẫn chưa có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn. Mỗi năm các bệnh viện này thực hiện hàng chục nghìn ca phẫu thuật, xả ra lượng nước thải y tế độc hại. Nước thải từ đây vẫn gần như giữ nguyên mức độ độc hại chứa đựng trong đó biết bao mầm bệnh thải thẳng ra cống rãnh thoát ra các ao hồ làm ô nhiễm nguồn nước mặt.
Các giải pháp xử lý ô nhiễm
Hệ thống sông, hồ trên địa bàn Thủ đô bị ô nhiễm không phải là vấn đề mới, chính quyền thành phố đã tích cực chỉ đạo các đơn vị làm vệ sinh, nạo vét, nhưng tình trạng ô nhiễm các sông, hồ vẫn hiện hiện. Người dân và chính quyền không thể sử dụng nguồn tài nguyên nước mặt trên các dòng sông, ao hồ ô nhiễm. Trong khi đó, thiếu nước sinh hoạt vẫn xảy ra cục bộ ở một số nơi trong nội thành; dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm vẫn xảy ra. Qua thống kê cho thấy, 40% dân số thành thị đang phải chịu cảnh thiếu nước sạch. Theo Cục An toàn vệ sinh Thực phẩm Việt Nam , số lượng người chết do các bệnh liên quan đến ô nhiễm nước như viêm màng kết, tiêu chảy, ung thư ngày càng tăng lên. Trên thực tế, 88% các trường hợp mắc bệnh tiêu chảy liên quan đến nguồn nước không sạch.
Lãnh đạo Sở Tài nguyên Môi trường và Nhà đất Hà Nội cho biết, để giải quyết tình trạng này, thành phố trong tập trung cải tạo, nạo vét, kè bờ các hồ trong khu vực nội thành (16 hồ); đồng thời tách cống dẫn nước thải không đổ trực tiếp vào hồ để đưa về các trạm xử lý tập trung. Đưa vào vận hành trạm xử lý nước thải: Kim Liên 2.500 m3/ ngày đêm, Trúc Bạch 3.500 m3/ngày đêm, trạm Đông Anh 35.000 m3/ngày đêm. Tới đây sẽ xây dựng 01 trạm xử lý tại Yên Sở 200.000 m3/ngày đêm, trạm công viên Thống Nhất 14.000 m3/ngày đêm, Hồ Tây 14.000 m3/ngày đêm. Thành phố cũng đang xây dựng đề án di chuyển các cơ sở sản xuất kinh doanh ra khỏi khu vực nội thành do không phù hợp quy hoạch hoặc gây ô nhiễm môi trường, dự kiến lộ trình thực hiện từ năm 2010 - 2015. Đối với các hồ, sông đã kè bờ, cải tạo, hiện Thành phố đang triển khai thí điểm áp dụng xử lý bằng hóa chất sinh học để làm sạch nước và đang thí điểm tại Hồ Văn - Quốc Tử Giám. Từ đó sẽ nhân rộng ra các hồ khác và thực hiện trong năm 2009 - 2010.
Để bảo vệ nguồn nước mặt của thành phố chính quyền các địa phương cần quyết liệt hơn trong việc thanh tra, xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm. Đồng thời, quan tâm đến việc tuyên truyền, vận dộng để có sự tham gia của toàn cộng đồng. Với nhóm giải pháp trên, hy vọng tới đây, tình trạng ô nhiễm nước sông, hồ ở Hà Nội sẽ từng bước được giải quyết.
