Bảo quản cam bằng màng bán thấm BQE 15
Nguyên lý tác dụng
BQE 15 dạng thể sữa bán lỏng ion âm (anionic), mầu nâu vàng nhạt, thành phần chính là keo PE kích thước rất nhỏ (trung bình 50 nm), tan một phần trong nước, độ nhớt nhỏ hơn 200 cp (ở 23 oC), pH 8,5 - 9,5; hợp chất không bay hơi 24,5 - 25,5%, khối lượng riêng 0,97 - 0,99, nhiệt độ cháy 149 oF (tương đương 65 oC), không ổn định ở trạng thái lạnh sâu, thời gian bảo quản 12 tháng.
BQE 15 sử dụng để tạo màng bán thấm trực tiếp cho các loại quả cam, quýt, bưởi… đáp ứng được yêu cầu của FDA (Mỹ) số 21 CFR, mục 175.105 và Euro Dir 90/128/EEC chấp nhận để bọc màng bán thấm (coating) cho rau quả tươi. Theo nguyên lý tạo màng rất mỏng trên bề mặt quả nhằm:
- Cho thấm khí O 2có giới hạn từ không khí vào bề mặt quả để hạn chế cường độ hô hấp, hạn chế bay hơi nước, giữ được độ tươi và giảm hao hụt khối lượng quả;
- Ngăn cản vi sinh vật tiếp xúc với quả để giảm tỉ lệ thối hỏng. Ngoài ra, còn làm cho mã quả tươi, bóng, đẹp hấp dẫn người tiêu dùng.
- Dễ sử dụng ( Chỉ cần dùng khăn thấm lau trên mặt quả), không độc hại, chi phí thấp. Liều lượng sử dụng: 1 kg BQE 15 cho 800 - 1000 kg cam tùy kích thước quả.
Kỹ thuật sử dụng
Bảo quản cam bằng màng bán thấm theo sơ đồ quy trình như trong hình 1.
Thuyết minh qui trình bảo quản
1. Camquả:Thu hoạch đúng độ chín kỹ thuật (khi quả đã đạt tối đa về kích thước nhưng vỏ quả còn xanh), cắt cuống quả bằng kéo sắc và để ngay vào đồ chứa (thùng, sọt,…) tránh để cam trực tiếp xuống đất. Khi thu hoạch cam cần nhẹ tay tránh bầm dập, xây xát.
2. Lựa chọn:Loại bỏ những quả không đạt yêu cầu bảo quản: không cùng độ chín (xanh hoặc chín quá), ong châm, bầm dập, rụng cuống, sâu bệnh…
3. Làm sạch:Cho bề mặt quả không còn vi sinh vật, quả cam bóng đẹp và tăng hiệu quả trong quá trình bao màng. Nếu khối lượng nhỏ có thể lau sạch từng quả, nếu khối lượng lớn có thể rửa bằng nước.
4. Để khô:Nhằm đảm bảo quá trình bao màng được tốt. Sau khi rửa cam được hong khô (có thể hong khô tự nhiên hoặc bằng quạt máy) đảm bảo bề mặt vỏ quả không còn đọng nước. Tổng thời gian từ thu hoạch đến khi chuẩn bị xoa màng tối thiểu 2 ngày, tối đa 4 ngày.
5. Nhúng hoặc xoa màng BQE 15:Với khối lượng cam nhỏ có thể dùng khăn mềm thấm ướt dịch BQE 15 và xoa nhẹ từng quả để tạo thành một màng rất mỏng trên bề mặt vỏ quả. Nếu khối lượng lớn có thể pha thêm 6 - 8% nước từ dịch BQE 15 gốc và nhúng quả trong 20 – 30 giây, vớt ra để ráo. Sau bao màng khi chưa hong khô cần tránh tiếp xúc trực tiếp với quả để tránh thủng màng.
6. Hong khô:Để khô tự nhiên trong khoảng thời gian: tối thiểu 1 ngày, tối đa 3 ngày rồi mới tiến hành bao gói bằng túi LDPE.
7. Bao gói bằng túi LDPE:Sau khi được hong khô hoàn toàn mới tiến hành gói từng quả bằng màng LDPE vi lỗ (có bán rộng rãi trên thị trường). Màng LDPE có vai trò như một màng bán thấm thứ hai bổ trợ những sơ sót của màng bán thấm BQE 15 và hạn chế những tác động không có lợi (thủng, rách,…) đến màng bán thấm BQE 15. Chú ý bao gói kín chặt, không có không khí trong túi.
8. Xếp kho, bảo quản:Sau khi bao gói cam được xếp vào kho, có thể để dưới đất hoặc xếp trên sàn với chiều dày lớp cam từ 30 – 50cm. Yêu cầu kho khô ráo, thoáng mát, không bị nước mưa.
9. Kiểm tra:trong thời gian bảo quản cần kiểm tra và đảo lớp cam (lớp giữa nên chuyển ra bên ngoài) khoảng 15 - 30 ngày/1 lần. Trong quá trình đảo loại bỏ ngay quả thối (do nguyên liệu đầu vào bị tổn thương) nên loại bỏ ngay tránh lây lan.
Chất lượng cam bảo quản sau 90 ngày
Các chỉ tiêu theo dõi | Mẫu dối chứng (không xử lý) | Mẫu xử lý (bao màng BQE-15 và LDPE) |
Hao hụt trọng lượng (%) | 61,20 | 4-6 |
Tỷ lệ thối hỏng (%) | 15,21 | 1-2 |
Chất khô hòa tan (°Bx) | 11,0 | 9,8 |
Hàm lượng đường (%) | 7,1 | 6,9 |
Hàm lượng vitaminC (mg%) | 15,42 | 25,20 |
Cảm quan | Quả mềm, màu vàng nâu, héo khô | Quả cứng, màu vàng đẹp, bóng |
Các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật
Thời gian bảo quản | 90 ngày |
Tỷ lệ hao hụt khối lượng | 5 – 8% |
Chi phí bảo quản (tính cho 1 tấn cam): | |
Dung dịch BQE 15 | 1 kg x 200.000 đ/kg = 200.000 đồng |
Bao bì LDPE perfomed | 4kg x 22.000 đ/kg = 88.000 đồng |
Cộng chi phí | 288.000 đồng |
Ghi chú: Các chi phí khác (công lao động, dụng cụ, kho tàng,…) giống như bảo quản truyền thống tại địa phương.
Khuyến cáo của người nghiên cứu: Chưa nên dùng thuốc của Trung Quốc theo nhãn hiệu như ảnh bên vì chưa rõ nguồn gốc.
Cam bảo quản bằng công nghệ màng bán thấm BQE-1 có chất lượng đáp ứng được tiêu chuẩn của Mỹ (Fda số 21 CFR, mục 175.105) và châu âu (Euro Dir 90/128/EEC) được dán tim nhãn hiệu hàng hóa như Cam Hà Giang của Hội Làm vườn tỉnh Hà Giang. Camcó thể bán tại các siêu thị lớn ở các thành phố và xuất khẩu mang giá trị cao hơn. |








