Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 16/06/2010 07:00 (GMT+7)

Bàn chuyện hiền tài

Ý thức được điều đó nên từ trước khi bắt đầu tiến hành lãnh đaọ Cách mạng, Bác Hồ và Đảng ta luôn quan tâm phát hiện nhân tài và trọng dụng hiền tài, không phân biệt trình độ lẫn nguồn gốc xuất thân, miển là họ hết lòng vì dân, vì nước. Chính nhờ đó Cách Mạng Tháng 8 thành công, đất nước ta từ không có tên trên bản đồ thế giới, bỗng chốc những từ Việt Nam, Hồ Chí Minh, Điện Biên Phủ trở nên thân quen trìu mến trong lòng bạn bè năm châu, và thành niềm tự hào, động viên, cổ vũ các dân tộc bị áp bức đứng lên đoàn kết, cùng đấu tranh giải phóng dân tộc thoát khỏi cảnh bị áp bức nô lệ. Cũng chính từ đó những bậc hiền tài có điều kiện giác ngộ, trở nên đắc dụng hơn cho Tổ quốc, thỏa lòng bấy lâu họ mong ước được phụng sự, được cống hiến. Còn nhân tài cũng được phát hiện, đào tạo ngày một nhiều hơn và tiếp tục được Đảng, Cách mạng không ngừng chăm bồi, dìu dắt đến trưởng thành và tỏa sáng.

Thẩm nhuần tư tưởng của Bác Hồ, Đảng ta luôn quan tâm đến việc phát hiện và trọng dụng hiền tài. Nhưng do nhiều nguyên nhân thời gian qua hiền tài chưa được phát hiện chính xác và trọng dụng đúng mức gây nhiều bất bình trong dư luận quần chúng .

Theo chúng tôi cần phải đặt ra một số tiêu chí hay định nghĩa hiền tài để ta nhận dạng cho đúng, tránh nhầm lẫn hay trọng dụng “ sai địa chỉ”.

Một người đã là hiền tài thì không đòi hỏi hay chỉ lo cho bản thân mình một cách ích kỷ nhỏ nhoi mà phải biết hết lòng vì sự nghiệp của Đảng của dân tộc, đất nước biết cảm thông và tận tụy phục vụ nhân dân. Người ấy sẽ không tham quyền cố vị mà luôn quan tâm phát hiện người giỏi để chăm lo bồi dưỡng dìu dắt họ thành hiền tài cùng phụng sự đất nước như mình.

Hiền tài phải có dũng khí đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực của xã hội để giành sự công bằng trong đó có bản thân mình chứ không được phép chọn con đường “vinh thân phì gia” bỏ mặc cho dân đen chìm trong u tối và khốn khổ mà bán thân phục vụ cho ngoại bang quay lại bóc lột dân mình.

Hiền tài cũng là người biết khắc phục khó khăn vượt lên số phận tự khẳng định mình bằng những sáng tạo, phát minh có ích cho người và cho đời, tự tạo cho mình điều kiện làm việc khả dĩ có ích cho sáng tạo để cống hiến với sự đầu tư chừng mực trong điều kiện đất nước còn quá nhiều khó khăn do vừa thoát ra khỏi cuộc chiến tranh tàn khốc và sự cấm vận bao vây, rình rập của bao nhiêu loại kẻ thù đang chờ những sơ hở.

Như thế hiền tài không nhất thiết phải có học hàm giáo sư, học vị tiến sĩ, hay phải được đào tạo chính quy hoặc phải học tập “đi mây về gió nước này nước nọ” mà chỉ cần họ có thiện chí, chịu khó tu thân, rèn luyện tài năng bằng mọi con đường học vấn để có được những phát minh sáng chế, đề xuất được điều gì đó ích nước lợi dân với một tâm hồn vô tư trong sáng, không vì lợi ích của chính mỗi bản thân mình.

Sẽ không thể có hiền tài trong những quan chức với dáng vẻ giầy áo cao sang, nhà xe cao cấp mà vô cảm trước nổi khốn cùng của dân đen cơ cực, cũng không có hiền tài trong vô vàn bằng giả, học vẹt, thi hờ, xào nấu, chôm chỉa số liệu, nhào nặn thành công trình khoa học để có bằng thạc sĩ, tiến sĩ nhằm dễ luồn sâu, leo cao và mọi hình thức gian dối chiếm đoạt tài sản trí tuệ người khác để có cái gọi là công trình nghiên cứu sáng tạo này nọ nhằm có địa vị, học vị, lợi ích vật chất trong xã hội. Càng không có hiền tài trong những con người vô tư, hồ hỡi trong quán bia, nhà hàng, phòng karaoke với đầu óc trống rỗng mà mồm hét thật to, không có suy nghỉ gì tốt cho cộng đồng xã hội, chỉ thích tiêu pha bằng đồng tiền không phải từ mồ hôi hay suy nghĩ lương thiện của mình làm ra. Cũng không phải hiền tài ở những kẻ có thế lực trực tiếp thực hiện hoặc tiếp tay cho bọn đầu cơ các loại để có được siêu lợi nhuận và sống phè phởn.

Theo quan niệm xưa hiền tài phải có đầu óc kinh bang tế thế, giúp vua phong kiến tranh giành và giữ được ngôi vị. Ngày nay cần phải quan niệm rộng hơn: không nhất thiết phải văn võ song toàn như xưa mà chỉ cần có những suy nghĩ và hành động, sáng tạo có ích đóng góp cho dân cho nước là đủ, không phân biệt lãnh đạo bề trên hay cán bộ bình thường miễn họ hoàn thành tốt chức trách với chất lượng ngày một cao hơn đã là đáng trân trọng, thậm trí những người nông dân chăm chỉ, kiên trì, miệt mài sáng tạo ra những máy móc, công cụ nào đó hữu ích, giải phóng được sức lao động cho bản thân và người khác như máy giặt đập, máy sên bùn, phun thuốc… cũng có thể được xem là hiền tài vậy! Còn những vị giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ sang trọng đầy đủ tiện nghi làm việc mà chẳng có suy nghỉ, sáng tạo gì tốt để lại cho đời, thậm chí còn nghĩ cách vơ vét làm giàu riêng thì cũng không thể xem là hiền tài và nên tự xấu hỗ vậy !

Hiền tài thật sự mà không được trọng dụng lại bị ruồng bỏ khiến cho họ phải “đầu quân” nơi trướng khác thì sẽ trở thành tai hoạ không xa, người giỏi thật sự mà nhà nước ta không có cách giữ lại, họ sẽ ra đi để làm cho tư nhân, cho nước ngoài thì nền kinh tế đất nước ta, bộ máy nhà nước ta sẽ không tránh khỏi gặp khó khăn sau này. Nhưng nếu chọn nhầm, trọng dụng không đúng thì sẽ phát sinh bất công, từ đó nẩy sinh nhiều mâu thuẩn ngay trong bộ máy, trong đội ngũ sẽ phát sinh bất mãn, tiêu cực càng không có lợi.

Mặt khác, nếu chỉ phát hiện, trọng dụng hiền tài theo kiểu “nâng trứng hứng hoa” thì cũng chưa đủ, hiền tài sẽ không được bền vững, bởi nếu không được rèn luyện, thử thách lại cứ bo bo nuôi vỗ, chăm chút đầy đủ tiện nghi, họ sẽ không có điều kiện kích thích sáng tạo, phải để cho họ tự khắc phục những khó khăn trong chừng mực nhất định thì họ mới thấy được ý nghĩa của sự cống hiến mà trau dồi phát triển tài năng. Còn nếu để thừa thãi tiện nghi, xa cách với cuộc sống dân lao động nghèo, thì có những trường hợp do ăn không, ngồi rồi tính tự mãn, tự kiêu sẽ phát sinh, phát triển theo kiểu “nhàn cư vi bất thiện”, họ sẽ không còn là “hiền” nữa, sẽ bị mai một tài năng và sẽ không tránh khỏi họ sớm trở thành kẻ “hết xôi rồi việc” thành mối họa cho đất nước.

Xem Thêm

Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.
Phát huy vai trò cầu nối của Liên hiệp Hội Việt Nam trong hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội
Tăng cường kết nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với các cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, phản biện, góp phần hoàn thiện chính sách và thúc đẩy phát triển đất nước.
VUSTA góp ý dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi)
Chiều 19/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp với Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách, bảo vệ quyền lợi của người hiến, bảo đảm công bằng trong điều phối tạng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của y học ghép tạng Việt Nam.
Góp ý kiến Luật Nhà ở (sửa đổi)
Tại hội thảo, nhiều nhà khoa học cho rằng với xu hướng quản trị đô thị hiện nay, dự thảo Luật Nhà ở có thể cân nhắc bổ sung một điều về "Hệ thống dữ liệu nhà ở quốc gia". Đây sẽ là cơ sở để quản lý vòng đời nhà ở, cảnh báo sớm nguy cơ xuống cấp và hỗ trợ hoạch định chính sách.
Góp ý kiến cho Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)
Tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, các nền tảng số và mạng xã hội để nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật trong giai đoạn mới. Đây là nội dung được nhiều chuyên gia, nhà khoa học góp ý tại hội thảo “Góp ý Dự án Luật Phổ biến giáo dục pháp luật (sửa đổi) do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp với Hội Khoa học Tâm lí - Giáo dục Việt Nam tổ chức chiều ngày 6/8.
Hoàn thiện thể chế thúc đẩy phát triển ngành xuất bản trong kỷ nguyên số
Sáng ngày 6/8, VUSTA tổ chức Hội thảo đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Các chuyên gia, nhà khoa học từ các hội thành viên, đơn vị trực thuộc đã tham góp nhiều ý kiến góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động xuất bản trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và những thách thức ngày càng lớn trong bảo vệ bản quyền.

Tin mới

GS.VS. Châu Văn Minh: Tăng cường kết nối khoa học, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân
Ngày 25/10/2026, tại Hà Nội, GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam), đã tham dự và phát biểu tại Hội nghị khoa học “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, kết hợp kỷ niệm 8 năm thành lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật.
TECHFEST Việt Nam 2026 đưa sản phẩm công nghệ đến gần người dân
TECHFEST Việt Nam 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội từ ngày 13 đến 15/11, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố đi bộ là trung tâm với mô hình không gian mở, đưa các hoạt động trình diễn công nghệ, triển lãm sản phẩm khởi nghiệp và kết nối đầu tư đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh và 7 giải pháp phát huy vai trò trí thức
Tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh là một hoạt động quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.
Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.
Đưa tri thức số về bản, giúp người dân làm chủ công nghệ
Phổ biến kiến thức khoa học, kỹ thuật chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân có thể vận dụng vào đời sống. Từ hoạt động giảng dạy của chuyên gia Hội Mã số Mã vạch Việt Nam trong chương trình tập huấn “Người bản số” tại Lào Cai, có thể thấy rõ cách tiếp cận lấy kỹ năng thực hành, khả năng tự chủ và an toàn trên môi trường số làm trọng tâm.
VUSTA tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở
Nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và kỹ năng xử lý tình huống cháy, nổ cho cán bộ, nhân viên làm việc tại tòa nhà, ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn. Chương trình kết hợp phổ biến quy định pháp luật với hướng dẫn kỹ năng thực hành, góp phần chủ động phòng ngừa và hạn chế thiệt hại khi có sự cố xảy ra.
Phát huy vai trò cầu nối của Liên hiệp Hội Việt Nam trong hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội
Tăng cường kết nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với các cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, phản biện, góp phần hoàn thiện chính sách và thúc đẩy phát triển đất nước.
Đắk Lắk: Từ chính sách đãi ngộ đến yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao
Việc HĐND tỉnh Đắk Lắk thông qua Nghị quyết quy định chính sách thu hút, hỗ trợ đào tạo phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2026- 2031 thể hiện sự đồng thuận cao đối với yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng cho phát triển trong giai đoạn mới. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để chính sách đi vào cuộc sống, thu hút được người có năng lực và tạo môi trường để trí thức cống hiến.