Bàn chuyện hiền tài

Ý thức được điều đó nên từ trước khi bắt đầu tiến hành lãnh đaọ Cách mạng, Bác Hồ và Đảng ta luôn quan tâm phát hiện nhân tài và trọng dụng hiền tài, không phân biệt trình độ lẫn nguồn gốc xuất thân, miển là họ hết lòng vì dân, vì nước. Chính nhờ đó Cách Mạng Tháng 8 thành công, đất nước ta từ không có tên trên bản đồ thế giới, bỗng chốc những từ Việt Nam, Hồ Chí Minh, Điện Biên Phủ trở nên thân quen trìu mến trong lòng bạn bè năm châu, và thành niềm tự hào, động viên, cổ vũ các dân tộc bị áp bức đứng lên đoàn kết, cùng đấu tranh giải phóng dân tộc thoát khỏi cảnh bị áp bức nô lệ. Cũng chính từ đó những bậc hiền tài có điều kiện giác ngộ, trở nên đắc dụng hơn cho Tổ quốc, thỏa lòng bấy lâu họ mong ước được phụng sự, được cống hiến. Còn nhân tài cũng được phát hiện, đào tạo ngày một nhiều hơn và tiếp tục được Đảng, Cách mạng không ngừng chăm bồi, dìu dắt đến trưởng thành và tỏa sáng.

Thẩm nhuần tư tưởng của Bác Hồ, Đảng ta luôn quan tâm đến việc phát hiện và trọng dụng hiền tài. Nhưng do nhiều nguyên nhân thời gian qua hiền tài chưa được phát hiện chính xác và trọng dụng đúng mức gây nhiều bất bình trong dư luận quần chúng .

Theo chúng tôi cần phải đặt ra một số tiêu chí hay định nghĩa hiền tài để ta nhận dạng cho đúng, tránh nhầm lẫn hay trọng dụng “ sai địa chỉ”.

Một người đã là hiền tài thì không đòi hỏi hay chỉ lo cho bản thân mình một cách ích kỷ nhỏ nhoi mà phải biết hết lòng vì sự nghiệp của Đảng của dân tộc, đất nước biết cảm thông và tận tụy phục vụ nhân dân. Người ấy sẽ không tham quyền cố vị mà luôn quan tâm phát hiện người giỏi để chăm lo bồi dưỡng dìu dắt họ thành hiền tài cùng phụng sự đất nước như mình.

Hiền tài phải có dũng khí đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực của xã hội để giành sự công bằng trong đó có bản thân mình chứ không được phép chọn con đường “vinh thân phì gia” bỏ mặc cho dân đen chìm trong u tối và khốn khổ mà bán thân phục vụ cho ngoại bang quay lại bóc lột dân mình.

Hiền tài cũng là người biết khắc phục khó khăn vượt lên số phận tự khẳng định mình bằng những sáng tạo, phát minh có ích cho người và cho đời, tự tạo cho mình điều kiện làm việc khả dĩ có ích cho sáng tạo để cống hiến với sự đầu tư chừng mực trong điều kiện đất nước còn quá nhiều khó khăn do vừa thoát ra khỏi cuộc chiến tranh tàn khốc và sự cấm vận bao vây, rình rập của bao nhiêu loại kẻ thù đang chờ những sơ hở.

Như thế hiền tài không nhất thiết phải có học hàm giáo sư, học vị tiến sĩ, hay phải được đào tạo chính quy hoặc phải học tập “đi mây về gió nước này nước nọ” mà chỉ cần họ có thiện chí, chịu khó tu thân, rèn luyện tài năng bằng mọi con đường học vấn để có được những phát minh sáng chế, đề xuất được điều gì đó ích nước lợi dân với một tâm hồn vô tư trong sáng, không vì lợi ích của chính mỗi bản thân mình.

Sẽ không thể có hiền tài trong những quan chức với dáng vẻ giầy áo cao sang, nhà xe cao cấp mà vô cảm trước nổi khốn cùng của dân đen cơ cực, cũng không có hiền tài trong vô vàn bằng giả, học vẹt, thi hờ, xào nấu, chôm chỉa số liệu, nhào nặn thành công trình khoa học để có bằng thạc sĩ, tiến sĩ nhằm dễ luồn sâu, leo cao và mọi hình thức gian dối chiếm đoạt tài sản trí tuệ người khác để có cái gọi là công trình nghiên cứu sáng tạo này nọ nhằm có địa vị, học vị, lợi ích vật chất trong xã hội. Càng không có hiền tài trong những con người vô tư, hồ hỡi trong quán bia, nhà hàng, phòng karaoke với đầu óc trống rỗng mà mồm hét thật to, không có suy nghỉ gì tốt cho cộng đồng xã hội, chỉ thích tiêu pha bằng đồng tiền không phải từ mồ hôi hay suy nghĩ lương thiện của mình làm ra. Cũng không phải hiền tài ở những kẻ có thế lực trực tiếp thực hiện hoặc tiếp tay cho bọn đầu cơ các loại để có được siêu lợi nhuận và sống phè phởn.

Theo quan niệm xưa hiền tài phải có đầu óc kinh bang tế thế, giúp vua phong kiến tranh giành và giữ được ngôi vị. Ngày nay cần phải quan niệm rộng hơn: không nhất thiết phải văn võ song toàn như xưa mà chỉ cần có những suy nghĩ và hành động, sáng tạo có ích đóng góp cho dân cho nước là đủ, không phân biệt lãnh đạo bề trên hay cán bộ bình thường miễn họ hoàn thành tốt chức trách với chất lượng ngày một cao hơn đã là đáng trân trọng, thậm trí những người nông dân chăm chỉ, kiên trì, miệt mài sáng tạo ra những máy móc, công cụ nào đó hữu ích, giải phóng được sức lao động cho bản thân và người khác như máy giặt đập, máy sên bùn, phun thuốc… cũng có thể được xem là hiền tài vậy! Còn những vị giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ sang trọng đầy đủ tiện nghi làm việc mà chẳng có suy nghỉ, sáng tạo gì tốt để lại cho đời, thậm chí còn nghĩ cách vơ vét làm giàu riêng thì cũng không thể xem là hiền tài và nên tự xấu hỗ vậy !

Hiền tài thật sự mà không được trọng dụng lại bị ruồng bỏ khiến cho họ phải “đầu quân” nơi trướng khác thì sẽ trở thành tai hoạ không xa, người giỏi thật sự mà nhà nước ta không có cách giữ lại, họ sẽ ra đi để làm cho tư nhân, cho nước ngoài thì nền kinh tế đất nước ta, bộ máy nhà nước ta sẽ không tránh khỏi gặp khó khăn sau này. Nhưng nếu chọn nhầm, trọng dụng không đúng thì sẽ phát sinh bất công, từ đó nẩy sinh nhiều mâu thuẩn ngay trong bộ máy, trong đội ngũ sẽ phát sinh bất mãn, tiêu cực càng không có lợi.

Mặt khác, nếu chỉ phát hiện, trọng dụng hiền tài theo kiểu “nâng trứng hứng hoa” thì cũng chưa đủ, hiền tài sẽ không được bền vững, bởi nếu không được rèn luyện, thử thách lại cứ bo bo nuôi vỗ, chăm chút đầy đủ tiện nghi, họ sẽ không có điều kiện kích thích sáng tạo, phải để cho họ tự khắc phục những khó khăn trong chừng mực nhất định thì họ mới thấy được ý nghĩa của sự cống hiến mà trau dồi phát triển tài năng. Còn nếu để thừa thãi tiện nghi, xa cách với cuộc sống dân lao động nghèo, thì có những trường hợp do ăn không, ngồi rồi tính tự mãn, tự kiêu sẽ phát sinh, phát triển theo kiểu “nhàn cư vi bất thiện”, họ sẽ không còn là “hiền” nữa, sẽ bị mai một tài năng và sẽ không tránh khỏi họ sớm trở thành kẻ “hết xôi rồi việc” thành mối họa cho đất nước.