Bãi rác tiêu chuẩn quốc tế đầu tiên tại Việt Nam: Công nghệ cứu môi trường

Bãi rác hợp vệ sinh Khánh Sơn (bãi rác mới) là một hạng mục nằm trong dự án thoát nước và vệ sinh TP Đà Nẵng. Dưới sự giám sát của tư vấn nước ngoài, bãi rác mới khởi công xây dựng từ đầu năm 2002 với nhiệm vụ giải quyết lượng rác phát sinh của Đà Nẵng, đồng thời kết thúc tình trạng quá tải và gây ô nhiễm của bãi rác Khánh Sơn cũ cách đó 500m. Ngày 31/12/2006, bãi rác mới chính thức được đưa vào vận hành.

Được xây dựng trên tổng diện tích 49,9ha, với tuổi thọ là 15 năm, bãi rác được thiết kế theo công nghệ xử lý rác chôn lấp của Ôxtrâylia gồm 9 hạng mục chính: hộc chứa rác đô thị rộng 15ha; hộc chứa rác nguy hại 0,5ha; hệ thống cầu cân; trạm xử lý nước rỉ rác; bể tiền xử lý nước rỉ rác; bể tiếp nhận phân cô đặc tự hoại; các trạm bơm; giếng khoan quan trắc nước ngầm và các hạng mục dân dụng như đường nội bộ, nhà nghỉ của công nhân, nhà điều hành... Tất cả theo tiêu chuẩn vệ sinh môi trường quốc tế.

Điều tạo nên sự khác biệt của bãi rác hợp vệ sinh này là kết cấu đáy bãi rác và hệ thống thu gom xử lý nước rỉ rác. Đáy bãi rác có cấu tạo gồm 3 lớp, được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế về vệ sinh môi trường. Lớp trên cùng là lớp tiêu nước rỉ với hệ thống ống HDPE thu gom nước rỉ và lớp đá 2x4 dày 30cm tạo độ thông thoáng cho đáy bãi rác và ổn định cho các lớp bên dưới. Tiếp theo là lớp lót tổng hợp (GCL) dày 1,5cm có tác dụng chống thấm nước và ngăn nước rỉ rác ngấm vào nước ngầm. Lớp vật liệu này có thể tự hàn kín nếu bị đâm thủng. Đây là công nghệ tiên tiến, đầu tiên được sử dụng cho bãi rác tại Việt Nam.

Lớp cuối cùng là lớp đất bồi đầm chặt, tạo độ ổn định cho đáy bể. Riêng đối với hộc rác thải nguy hại, kết cấu đáy được gia cố thêm bằng lớp lót HDPE bên trên lớp đất đồi đầm chặt nhằm ngăn chặn khả năng thấm có thể xảy ra của nước rỉ.

Sau khi thu gom về, rác sẽ được chia đổ vào các hộc theo đúng quy trình xử lý và chôn lấp. Tất cả được phun chế phẩm sinh học, lèn ép và lấp đất. Riêng với phân hầm cầu sẽ được xử lý thông qua hệ thống bể lắng bơm gồm 9 bể hình phễu với tổng dung tích 540m ². Đối với rác nguy hại, nước rỉ rác trước khi được xử lý được tách kim loại nặng thông qua bể tiền xử lý. Sau đó, tất cả nước rỉ sẽ được xử lý bằng sinh học thông qua các bể kỵ khí, hiếu khí và thu gom xả ra môi trường tại một vị trí nhất định, thuận lợi cho quá trình giám sát và quản lý chất lượng nước thải.

Ngoài ra, các thông số của nước rỉ rác được kiểm tra thường xuyên trước khi đổ xả ra môi trường. 5 giếng khoan quan trắc chất lượng nước ngầm cùng hệ thống đo đạc, kiểm tra chất lượng môi trường không khí như mùi hôi, bụi, tiếng ồn... được theo dõi liên tục đảm bảo yêu cầu vệ sinh môi trường theo tiêu chuẩn quốc tế.

Việc đưa bãi rác đạt tiêu chuẩn về vệ sinh môi trường đi vào hoạt động đã góp phần giải quyết tình trạng quá tải tại bãi rác cũ và mở ra hướng xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường tại khu vực này. Tuy nhiên để bãi rác phát huy được hiệu quả, cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan chức năng, đồng thời sự tuân thủ đúng theo các quy định trong quản lý và vận hành bãi rác.

Họ nói gì về bãi rác hợp vệ sinh Khánh Sơn?

Ông Hồ Tường Huy- Trưởng phòng kỹ thuật, Ban QL các dự án cơ sở hạ tầng ưu tiên TP Đà Nẵng, đơn vị điều hành dự án:

Công nghệ sử dụng cho bãi rác này là hiện đại nhất và là đầu tiên áp dụng tại Việt Nam. Sự khác biệt nằm ở việc sử dụng lớp lót tổng hợp GCL dày 1,5cm nhập từ Mỹ trong kết cấu đáy bãi rác. Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn về vệ sinh và kiểm soát môi trường tại đây đều áp dụng theo tiêu chuẩn quốc tế. Trong thời gian tới, cũng tại nơi đây sẽ xây dựng Nhà máy chế biến rác thành phân Composting, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đồng thời kéo dài được tuổi thọ bãi rác lên 20-25 năm.

Bà Phạm Thị Nữ- Trưởng phòng KCS môi trường, Cty MT-ĐT Đà Nẵng, đơn vị quản lý và vận hành bãi rác.

Đây là bãi rác hợp vệ sinh đạt tiêu chuẩn, xử lý bằng công nghệ sinh học. để vận hành đúng quy trình đặt ra, cần có chi phí cao hơn đến 2,5 lần chi phí hiện tại. Vì thế, cần có những chính sách từ các cơ quan chức năng cũng như sự hợp tác của người dân trong quá trình thu gom để bãi rác vận hành đúng với tiêu chuẩn đặt ra.

Chị Nguyễn Thị Thanh Yến, tổ 2 Khánh Sơn, TP Đà Nẵng:

Việc đóng cửa bãi rác cũ và đưa bãi rác mới đạt tiêu chuẩn vệ sinh vào hoạt động, người dân Khánh Sơn chúng tôi rất phấn khởi. Từ nay có bãi rác mới hiện đại đảm bảo vệ sinh. Nhưng điều mà người dân mong muốn là cần xử lý kịp thời tình trạng ô nhiễm môi trường do bãi rác cũ gây ra. Bên cạnh đó phải nâng cấp đường giao thông, kéo nước máy cũng như vệ sinh sạch sẽ các xe chở rác.