Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 05/01/2006 18:38 (GMT+7)

Bác Hồ thiên tài dự báo thời cuộc

Từ nước Anh, giữa năm 1914, trong một bức thư gửi cụ Phan Chu Trinh, Nguyễn Tất Thành đã viết: “Cuộc chiến tranh thế giới 1914 - 1918 sắp nổ ra”. Tháng 8 năm ấy, trong một bức thư khác gửi cụ Phan, Nguyễn Tất Thành lại viết: “Tiếng súng đang rền vang. Thây người đang phủ đất. Năm nước lớn đang đánh nhau. Chín nước đã vào vòng chiến. Cháu bỗng nhớ cách đây vài tháng, cháu đã nói với bác về cơn giông sấm động này”. (1)

Năm 1922, trong truyện viễn tưởng “Con người biết mùi hun khói”đăng trên báo L’Humanite’ (Pháp) ngày 20/7, Nguyễn Ái Quốc đã viết về lễ kỷ niệm lần thứ 50 ngày thành lập Cộng hoà liên hiệp Phi diễn ra vào tháng 1/1998. Người dự báo cách mạng giải phóng dân tộc ở một nước thuộc địa (Cộng hoà liên hiệp Phi) sẽ thành công vào năm 1948. Dự báo như vậy là phù hợp về thời điểm thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945 ở Việt Nam, với nền độc lập của Ấn Độ năm 1947 và thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949.

Trong bài “Đông Dương và Thái Bình Dương”đăng trên tập san Inprekorr, tiếng Pháp, số 18, ngày 19/3/1924 (2), Nguyễn Ái Quốc đã dự báo về “một lò lửa chiến tranh thế giới mới”sẽ diễn ra tại đây, và nước Nga cách mạng cũng có ngày phải đọ sức với chúng. Mười lăm năm sau đó, dự báo của Người đã thành hiện thực: Năm 1939, chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ. Phát xít Đức tấn công Liên Xô. Các nước xung quanh Thái Bình Dương đã trở thành một bãi chiển trường ác liệt.

Ngày 22/9/1940, mặc dù lúc này ưu thế đang còn nghiêng về chủ nghĩa phát xít, Nguyễn Ái Quốc đã đưa ra nhận định: “Đồng minh sẽ thắng. Nhật, Pháp ở Đông Dương chóng chày sẽ bắn nhau. Việt Nam sẽ giành được độc lập” (3).

Ngày 1/1/1942, báo Việt Nam độc lập số 114, có đăng bài thơ “Chúc năm mới”của Bác Hồ với 2 câu cuối:

Năm nay là năm rất vẻ vang,

Cách mệnh thành công khắp thế giới.

Bài thơ tràn đầy niềm lạc quan vào triển vọng thắng lợi của cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới.

Lúc bấy giờ, bọn phát xít đang “làm mưa làm gió” trên bầu trời Âu – Á, Người vẫn khẳng định: “Ta có thể quyết đoán rằng, Nga nhất định thắng, Đức nhất định bại. Anh Mỹ sẽ được, Nhật Bản sẽ thua. Đó là một dịp rất tốt cho nhân dân ta khởi nghĩa đánh đuổi Pháp, Nhật, làm cho Tổ quốc ta được độc lập, tự do” (4).

Vào dịp xuân Canh Ngọ (1/1942), tác phẩm “Lịch sử nước ta”gồm 236 câu, do Người biên soạn, được Việt Minh xuất bản, ra mắt độc giả. Cuối tác phẩm có mục “Những năm quan trọng”ghi những sự kiện lớn trong lịch sử dân tộc. Đến sự kiện cuối cùng, Người viết: “1945, Việt Nam độc lập”(5)là một sự dự báo kỳ diệu. Tháng 10/1944, sau khi thoát khỏi sự giam giữ của chính quyền Tưởng Giới Thạch, Người về nước và lại có “Thư gửi đồng bào toàn quốc”,trong đó Người chỉ rõ: “Phe xâm lược gần đến ngày bị tiêu diệt. Các đồng minh quốc sắp tranh được sự thắng lợi cuối cùng. Cơ hội để cho dân tộc ta giải phóng chỉ ở trong 1 năm hoặc năm rưỡi nữa. Thời gian rất gấp. Ta phải làm nhanh!” (6). Và thực tế đã diễn ra như vậy. Ngày 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp trên toàn cõi Đông Dương. Cách mạng tháng Tám 1945 thành công. Ngày 2/9/1945, Hồ Chủ tịch đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Ngay sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, Bác Hồ đã nói: “Thế là, Mỹ không những là kẻ thù của nhân dân thế giới, mà Mỹ đang biến thành kẻ thù chính và trực tiếp của nhân dân Việt – Miên – Lào”, cho nên mọi việc của ta đều nhằm vào chống đế quốc Mỹ (7).

Trong bài Diễn văn bế mạc Lễ kỷ niệm 15 năm ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tổ chức vào ngày 1/9/1960, Người viết: “Trong lúc chúc mừng ngày Quốc khánh vĩ đại lần thứ 15, chúng ta càng nhớ đến đồng bào ta ở miền Nam đang anh dũng đấu tranh chống chế độ tàn bạo của Mỹ - Diễm. Chúng ta gửi đến đồng bào miền Nam mối tình ruột thịt và hứa với đồng bào rằng: Toàn dân ta đoàn kết nhất trí, bền bỉ đấu tranh thì chậm lắm là 15 năm nữa Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất, Bắc – Nam nhất định sẽ sum họp một nhà” (8).Người gạch dưới trong bản thảo các chữ “chậm lắm là 15 năm nữa”. Đây là bài viết của Bác, nhưng khi đọc thì Bác không đọc câu “chậm lắm là 15 năm nữa”. Đúng 15 năm sau, thắng lợi vĩ đại của chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử mùa xuân năm 1975 đã giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước như dự báo kỳ diệu của Bác Hồ.

Trước khi từ biệt chúng ta, trong Di chúc, Người viết: “Cuộc kháng chiến có thể còn kéo dài… Dù khó khăn gian khổ đến mấy, nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi. Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta” (9).

Tháng 9/1967, sau khi nghe đại tá tư lệnh phòng không - không quân Phùng Thế Tài báo cáo về cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại trên miền Bắc, Người đã dự báo: “Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B52 ra đánh Hà Nội, rồi có thua nó mới chịu thua”. Nhớ lại kinh nghiệm ở Triều Tiên, trước khi thua, Mỹ đã ném bom huỷ diệt Bình Nhưỡng, Người dự báo: “Ở Việt Nam , Mỹ nhất định thua, nhưng nó chỉ chịu thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”(10). Thực tế đã diễn ra như vậy. Chỉ sau khi thất bại nặng nề trong trận “Điện Biên Phủ trên không” ở Hà Nội, Mỹ mới chịu ký kết Hiệp định Paris (1/1973), thừa nhận các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam và rút hết quân về nước.

Với những dự báo chính xác, Bác Hồ đã chủ động chỉ đạo cách mạng, nắm bắt thời cơ, chớp thời cơ, đề ra đường lối có khả năng xoay chuyển được tình thế, đưa cách mạng tiến lên và giành thắng lợi vẻ vang.

__________________________

(1)Tạp chí Cộng sản, số 13 (5/2002) - Tr. 19

(2)Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H. 1995, Tập 1, Tr. 87 - 90, 243 - 244

(3)Danh nhân Hồ Chí Minh, NXB Lao động, H. 2000, Tập 1, Tr. 187

(4), (5)Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H. 1995, Tập 3, Tr. 211 - 212, 230, 505 - 506

(6), (7)Sđd, Tập 7, Tr. 314 - 319

(8)Tạp chí Cộng sản, số 13 (5/2002), tr. 21. Bản thảo bút tích in trong đặc san Nhân dân số ra ngày 30/4/1985. Bản gốc lưu tại Viện bảo tàng Hồ Chí Minh.

(9)Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H. 1996, Tập 12, Tr. 194

(10)Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Quân đội nhân dân, H. 1990, Tr. 224

Nguồn: Thông tin KH - CN Nghệ An, số 5/2005, trang 49 - 50

Xem Thêm

Tin mới

Hương Xuân và tiếng gọi cội nguồn
Giữa nhịp chuyển mình của đất nước và những đổi thay sâu rộng của đời sống xã hội, trong lòng tôi, một người con xa quê khi mùa xuân về lại dấy lên một khoảng lặng rất riêng. Đó là lúc ký ức về làng quê, về nguồn cội trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, như một điểm tựa tinh thần để tự soi chiếu lại mình trước thời vận mới của dân tộc.
Cần Thơ: phát huy vai trò tập hợp trí thức chung tay xây dựng nông thôn mới, lan tỏa “Xuân gắn kết - Tết yêu thương”
Sáng 11/02, tại Ấp Hòa Thành, xã An Lạc Thôn, TP. Cần Thơ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Cần Thơ chủ trì phối hợp cùng UBND xã An Lạc Thôn, Hội Xây dựng TP. Cần Thơ và Nhóm VK xây cầu nông thôn tổ chức Lễ Khánh thành cầu Ngã Tư Trên (VK284) gắn với Chương trình an sinh xã hội “Xuân gắn kết – Tết yêu thương”.
An Giang: Họp mặt trí thức, văn nghệ sĩ và người làm báo Xuân Bính Ngọ 2026
Ngày 11/02/2026, tại phường Rạch Giá, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy An Giang phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh và Hội Nhà báo tỉnh tổ chức Họp mặt đại biểu trí thức, văn nghệ sĩ, người làm báo tiêu biểu nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ 2026.
Lào Cai: Khai mạc Hội báo Xuân và các hoạt động trưng bày, triển lãm mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026
Sáng ngày 12/2, tại Bảo tàng tỉnh, Ban Tổ chức những ngày lễ lớn tỉnh Lào Cai long trọng tổ chức Khai mạc Hội báo Xuân cùng các hoạt động trưng bày, triển lãm mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026. Đây là hoạt động văn hóa thường niên đầy ý nghĩa, thể hiện niềm tự hào về những thành tựu đổi mới của Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, khơi dậy khát vọng phát triển quê hương đất nước.
Gia Lai: Ông Cao Văn Bình được bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh nhiệm kỳ 2026-2031
Trong hai ngày 5-6/2, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Gia Lai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã được tổ chức trọng thể với sự tham dự của TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cùng lãnh đạo tỉnh Gia Lai, đại diện các sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh và 130 đại biểu chính thức.
Báo chí và sứ mệnh lan toả, sáng tạo văn hoá
Trong tiến trình đổi mới toàn diện và hội nhập quốc tế sâu rộng, chấn hưng văn hóa dân tộc đã trở thành một nhiệm vụ chiến lược, được Đảng và Nhà nước xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho phát triển bền vững đất nước.
Phú Thọ: Lan toả phong trào sáng tạo khoa học kỹ thuật
Những năm gần đây, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từng bước trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tại Phú Thọ, Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng và Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh năm 2025 đã trở thành “chất xúc tác” góp phần lan tỏa phong trào sáng tạo trong xã hội.
VUSTA tổ chức gặp mặt cán bộ hưu trí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026
Ngày 4/2, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã tổ chức buổi gặp mặt cán bộ hưu trí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026. Đây là hoạt động thường niên của VUSTA nhằm bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với các thế hệ đi trước - những người đã có những cống hiến tâm huyết cho sự lớn mạnh của “ngôi nhà chung của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam”.