Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 05/01/2006 18:38 (GMT+7)

Bác Hồ thiên tài dự báo thời cuộc

Từ nước Anh, giữa năm 1914, trong một bức thư gửi cụ Phan Chu Trinh, Nguyễn Tất Thành đã viết: “Cuộc chiến tranh thế giới 1914 - 1918 sắp nổ ra”. Tháng 8 năm ấy, trong một bức thư khác gửi cụ Phan, Nguyễn Tất Thành lại viết: “Tiếng súng đang rền vang. Thây người đang phủ đất. Năm nước lớn đang đánh nhau. Chín nước đã vào vòng chiến. Cháu bỗng nhớ cách đây vài tháng, cháu đã nói với bác về cơn giông sấm động này”. (1)

Năm 1922, trong truyện viễn tưởng “Con người biết mùi hun khói”đăng trên báo L’Humanite’ (Pháp) ngày 20/7, Nguyễn Ái Quốc đã viết về lễ kỷ niệm lần thứ 50 ngày thành lập Cộng hoà liên hiệp Phi diễn ra vào tháng 1/1998. Người dự báo cách mạng giải phóng dân tộc ở một nước thuộc địa (Cộng hoà liên hiệp Phi) sẽ thành công vào năm 1948. Dự báo như vậy là phù hợp về thời điểm thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945 ở Việt Nam, với nền độc lập của Ấn Độ năm 1947 và thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949.

Trong bài “Đông Dương và Thái Bình Dương”đăng trên tập san Inprekorr, tiếng Pháp, số 18, ngày 19/3/1924 (2), Nguyễn Ái Quốc đã dự báo về “một lò lửa chiến tranh thế giới mới”sẽ diễn ra tại đây, và nước Nga cách mạng cũng có ngày phải đọ sức với chúng. Mười lăm năm sau đó, dự báo của Người đã thành hiện thực: Năm 1939, chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ. Phát xít Đức tấn công Liên Xô. Các nước xung quanh Thái Bình Dương đã trở thành một bãi chiển trường ác liệt.

Ngày 22/9/1940, mặc dù lúc này ưu thế đang còn nghiêng về chủ nghĩa phát xít, Nguyễn Ái Quốc đã đưa ra nhận định: “Đồng minh sẽ thắng. Nhật, Pháp ở Đông Dương chóng chày sẽ bắn nhau. Việt Nam sẽ giành được độc lập” (3).

Ngày 1/1/1942, báo Việt Nam độc lập số 114, có đăng bài thơ “Chúc năm mới”của Bác Hồ với 2 câu cuối:

Năm nay là năm rất vẻ vang,

Cách mệnh thành công khắp thế giới.

Bài thơ tràn đầy niềm lạc quan vào triển vọng thắng lợi của cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới.

Lúc bấy giờ, bọn phát xít đang “làm mưa làm gió” trên bầu trời Âu – Á, Người vẫn khẳng định: “Ta có thể quyết đoán rằng, Nga nhất định thắng, Đức nhất định bại. Anh Mỹ sẽ được, Nhật Bản sẽ thua. Đó là một dịp rất tốt cho nhân dân ta khởi nghĩa đánh đuổi Pháp, Nhật, làm cho Tổ quốc ta được độc lập, tự do” (4).

Vào dịp xuân Canh Ngọ (1/1942), tác phẩm “Lịch sử nước ta”gồm 236 câu, do Người biên soạn, được Việt Minh xuất bản, ra mắt độc giả. Cuối tác phẩm có mục “Những năm quan trọng”ghi những sự kiện lớn trong lịch sử dân tộc. Đến sự kiện cuối cùng, Người viết: “1945, Việt Nam độc lập”(5)là một sự dự báo kỳ diệu. Tháng 10/1944, sau khi thoát khỏi sự giam giữ của chính quyền Tưởng Giới Thạch, Người về nước và lại có “Thư gửi đồng bào toàn quốc”,trong đó Người chỉ rõ: “Phe xâm lược gần đến ngày bị tiêu diệt. Các đồng minh quốc sắp tranh được sự thắng lợi cuối cùng. Cơ hội để cho dân tộc ta giải phóng chỉ ở trong 1 năm hoặc năm rưỡi nữa. Thời gian rất gấp. Ta phải làm nhanh!” (6). Và thực tế đã diễn ra như vậy. Ngày 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp trên toàn cõi Đông Dương. Cách mạng tháng Tám 1945 thành công. Ngày 2/9/1945, Hồ Chủ tịch đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Ngay sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, Bác Hồ đã nói: “Thế là, Mỹ không những là kẻ thù của nhân dân thế giới, mà Mỹ đang biến thành kẻ thù chính và trực tiếp của nhân dân Việt – Miên – Lào”, cho nên mọi việc của ta đều nhằm vào chống đế quốc Mỹ (7).

Trong bài Diễn văn bế mạc Lễ kỷ niệm 15 năm ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tổ chức vào ngày 1/9/1960, Người viết: “Trong lúc chúc mừng ngày Quốc khánh vĩ đại lần thứ 15, chúng ta càng nhớ đến đồng bào ta ở miền Nam đang anh dũng đấu tranh chống chế độ tàn bạo của Mỹ - Diễm. Chúng ta gửi đến đồng bào miền Nam mối tình ruột thịt và hứa với đồng bào rằng: Toàn dân ta đoàn kết nhất trí, bền bỉ đấu tranh thì chậm lắm là 15 năm nữa Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất, Bắc – Nam nhất định sẽ sum họp một nhà” (8).Người gạch dưới trong bản thảo các chữ “chậm lắm là 15 năm nữa”. Đây là bài viết của Bác, nhưng khi đọc thì Bác không đọc câu “chậm lắm là 15 năm nữa”. Đúng 15 năm sau, thắng lợi vĩ đại của chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử mùa xuân năm 1975 đã giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước như dự báo kỳ diệu của Bác Hồ.

Trước khi từ biệt chúng ta, trong Di chúc, Người viết: “Cuộc kháng chiến có thể còn kéo dài… Dù khó khăn gian khổ đến mấy, nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi. Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta” (9).

Tháng 9/1967, sau khi nghe đại tá tư lệnh phòng không - không quân Phùng Thế Tài báo cáo về cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại trên miền Bắc, Người đã dự báo: “Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B52 ra đánh Hà Nội, rồi có thua nó mới chịu thua”. Nhớ lại kinh nghiệm ở Triều Tiên, trước khi thua, Mỹ đã ném bom huỷ diệt Bình Nhưỡng, Người dự báo: “Ở Việt Nam , Mỹ nhất định thua, nhưng nó chỉ chịu thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”(10). Thực tế đã diễn ra như vậy. Chỉ sau khi thất bại nặng nề trong trận “Điện Biên Phủ trên không” ở Hà Nội, Mỹ mới chịu ký kết Hiệp định Paris (1/1973), thừa nhận các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam và rút hết quân về nước.

Với những dự báo chính xác, Bác Hồ đã chủ động chỉ đạo cách mạng, nắm bắt thời cơ, chớp thời cơ, đề ra đường lối có khả năng xoay chuyển được tình thế, đưa cách mạng tiến lên và giành thắng lợi vẻ vang.

__________________________

(1)Tạp chí Cộng sản, số 13 (5/2002) - Tr. 19

(2)Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H. 1995, Tập 1, Tr. 87 - 90, 243 - 244

(3)Danh nhân Hồ Chí Minh, NXB Lao động, H. 2000, Tập 1, Tr. 187

(4), (5)Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H. 1995, Tập 3, Tr. 211 - 212, 230, 505 - 506

(6), (7)Sđd, Tập 7, Tr. 314 - 319

(8)Tạp chí Cộng sản, số 13 (5/2002), tr. 21. Bản thảo bút tích in trong đặc san Nhân dân số ra ngày 30/4/1985. Bản gốc lưu tại Viện bảo tàng Hồ Chí Minh.

(9)Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H. 1996, Tập 12, Tr. 194

(10)Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Quân đội nhân dân, H. 1990, Tr. 224

Nguồn: Thông tin KH - CN Nghệ An, số 5/2005, trang 49 - 50

Xem Thêm

Tin mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Trí tuệ tích lũy trong lịch sử phải trở thành năng lực dẫn dắt sự phát triển đất nước
Sáng 17/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Ban Chỉ đạo) họp Phiên thứ hai. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì Phiên họp.
Đắk Lắk: Đánh giá kết quả vòng sơ khảo Cuộc thi lần thứ I
Chiều ngày 15/9, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, Hội đồng Giám khảo Vòng chung khảo Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng lần thứ I năm 2026 tổ chức họp đánh giá kết quả chấm điểm vòng sơ khảo và thống nhất phương án xếp giải. Cuộc họp được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến, với sự tham dự của các thành viên Hội đồng Giám khảo.
Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài dự Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031
Chiều 14/9, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã tiến hành phiên trọng thể. Bà Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.
Hàng triệu dữ liệu khoa học, công nghệ quốc gia được chia sẻ chung trên một nền tảng
Hệ thống bước đầu hội tụ khối lượng lớn dữ liệu, gồm thông tin về nhiệm vụ khoa học và công nghệ, công bố khoa học, tổ chức khoa học và công nghệ, nhân lực khoa học và công nghệ, thống kê khoa học và công nghệ; cùng hàng triệu dữ liệu được kết nối, chia sẻ từ các hệ thống nghiệp vụ của Bộ như sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng...
Lâm Đồng: Tìm giải pháp tổng thể phòng, chống ngập úng đô thị Đà Lạt
Sáng ngày 11/9, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Lâm Đồng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Đại học Thủy lợi - Viện Đào tạo và Khoa học ứng dụng Miền Trung tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp tổng thể phòng, chống ngập úng đô thị Đà Lạt trong bối cảnh biến đổi khí hậu”.
Vĩnh Long: Trao 110 giải thưởng Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng
Sáng ngày 11/9/2026, tại Hội trường UBND tỉnh Vĩnh Long, Ban Tổ chức Cuộc thi Sáng tạo dành cho Thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh tổ chức Hội nghị Tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ I (năm học 2025–2026) và chính thức phát động Cuộc thi lần thứ II. Hội nghị do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh (cơ quan Thường trực Ban Tổ chức) phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan thực hiện.
Gia Lai: Đẩy mạnh tham vấn chuyên sâu và giám sát liên ngành các hoạt động của PanNature
Nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các tổ chức KH&CN trực thuộc và thúc đẩy phát triển lâm nghiệp bền vững, tỉnh Gia Lai ghi nhận chuỗi hoạt động quan trọng của Trung tâm Con người và Thiên nhiên: Từ Hội thảo tham vấn chuyên gia đa bên ngày 08/09/2026 đến đợt giám sát liên ngành thực địa của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) trong hai ngày 11 và 12/9/2026.
Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố: Phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ giải quyết các bài toán thực tiễn tại địa phương
Hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật các tỉnh, thành phố thời gian qua ngày càng bám sát yêu cầu phát triển và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Thông qua tư vấn, phản biện chính sách, chuyển giao khoa học công nghệ, phổ biến kiến thức, đội ngũ trí thức đã có nhiều đóng góp thiết thực, góp phần đưa tri thức khoa học vào đời sống, phục vụ phát triển KH-XH tại địa phương.