Axid Folic - người bạn của cuộc sống

Folat trong thực phẩm rất dễ bị mất đi do nhiệt độ cao, không khí và tia tử ngoại nên quá trình chuẩn bị và chế biến thức ăn có thể làm mất từ 50 - 90% lượng folat.

Khi cơ thể bị thiếu acid folic, người bệnh sẽ có chứng thiếu máu hồng cầu to: khó thở khi gắng sức, viêm lưỡi, chán ăn, da nhợt nhạt. Thiếu folic thường gây ra tiêu chảy, phụ nữ khó thụ thai, suy kiệt cơ thể, giảm khả năng miễn dịch, có thể gây trầm cảm, tâm thần, bệnh tim mạch, ung thư... Phụ nữ mang thai do nhu cầu tăng tạo các tế bào mới cho thai, nhau, tạo thêm hồng cầu cho mẹ... nên cần rất nhiều acid folic. Khi phụ nữ mang thai bị thiếu acid folic, nguy cơ sẩy thai sẽ cao hơn, gây dị tật ở thai nhi, nhau bong non, cao huyết áp, thai bị suy dinh dưỡng, tử vong lúc sinh cao, nếu sinh được thì sẽ sinh non, sinh con nhẹ cân, sứt môi hở vòm hầu, dị tật bẩm sinh, đặc biệt ở ống thần kinh như lộ tủy sống phần thắt lưng ra ngoài da, gai cột sống chẻ đôi, thai vô sọ, thoát vị não...

Các nguyên nhân gây thiếu axit folic:

- Ăn không đủ chất, không đa dạng thực phẩm, ít ăn rau xanh hoặc bị suy dinh dưỡng.

- Rối loạn hấp thu ở đường ruột như bệnh Crohn viêm ruột rải rác, bệnh sprue nhiệt đới, bệnh không hấp thu gluten (Celiac)...

- Người bị thiếu máu, thiếu vitamin B12, thiếu đạm máu, nghiện rượu, xơ gan, hút thuốc lá...

- Do dùng thuốc chống co giật (phenyltoin, phenobarbital), kháng sinh (sulfasalazin, trimethoprim), methotrexat, lợi tiểu triamteren, kháng sốt rét pyrimethamin...

- Thiếu do nhu cầu tăng: có thai, cho con bú, ung thư...

Hằng ngày, mỗi người cần khoảng 50 - 200 mcg folat từ nguồn thức ăn, khi mang thai nhu cầu folat tăng thêm 200 mcg. Theo khuyến nghị của Viện y học Mỹ, nhu cầu folat trong thời kỳ mang thai là 600 mcg mỗi ngày. Như vậy, để phòng ngừa việc thiếu acid folic và các tác hại nguy hiểm của nó, chúng ta cần sử dụng thường xuyên và thay đổi các thực phẩm giàu acid folic như gan động vật, men bia, các loại rau lá xanh (bông cải xanh, măng tây, rau diếp, bầu bí), đậu, ngũ cốc, thịt, sữa, trái cây (chanh, cam, quýt, chuối, dưa) và các chế phẩm của sữa như yaourt, bánh flan, trong chè (trà)... Nên ăn các thức ăn tươi sống, thời gian chuẩn bị và chế biến thức ăn cần nhanh gọn để ít bị hao hụt acid folic. Chúng ta cũng có thể sử dụng thêm các loại thực phẩm bổ sung acid folic. Đã có nhiều nghiên cứu cho thấy một chế độ dinh dưỡng tốt và cung cấp đầy đủ acid folic có khả năng hạn chế ung thư, bệnh tim mạch, đột quỵ, dị tật thai...

Đặc biệt đối với phụ nữ dự định mang thai và đang mang thai, ngoài việc dinh dưỡng đầy đủ với các thực phẩm giàu acid folic, cần được chỉ định sử dụng các viên thuốc có chứa khoảng 400 mcg acid folic mỗi ngày trong thời gian trước khi dự định có thai, kéo dài trong suốt thời gian mang thai và cho con bú.