Ăn gì để không bị bướu cổ?

Bướu cổ hay nói chính xác hơn là bướu tuyến giáp là một loại bệnh lý rất hay gặp trên thế giới và đặc biệt ở Việt Nam . Theo Giáo sư Mai Thế Trạch, chỉ riêng ở vùng Đông - Nam Á với 1.355 triệu người dân đã có tới 176 triệu người, chiếm đến 13% toàn bộ dân số của vùng bị bệnh bướu cổ. Ở Việt Nam, tuy chưa có số liệu thống kê chính thức về số người bị bệnh bướu cổ trên toàn quốc, nhưng ở một số vùng tỷ lệ người mắc bệnh khá cao, từ 3% ở vùng ngoại ô Hà Nội lên đến 67% ở các tỉnh vùng núi cao như Lào Cai, Tây Nguyên...

Ăn uống không đúng cách gây bướu cổ

Ở một số khoa nội và ngoại tại các bệnh viện lớn, số lượng bệnh nhân đến để điều trị bệnh bướu cổ khá đông, có khi chiếm đến 1/3 số lượng bệnh nhân phẫu thuật ở một khoa ngoại chung.

Có nhiều loại bướu cổ, có loại cực kỳ nguy hiểm đến tính mạng như bướu cổ thông trung thất chèn ép khí quản gây khó thở, bướu cổ đi kèm với hội chứng cường giáp, ung thư tuyến giáp, đến các loại bướu cổ đơn thuần, bướu cổ dịch tễ địa phương... Trong đó hay gặp nhất là bướu cổ dịch tễ địa phương, chiếm đến hơn 80%. Loại bệnh này, ngoài một số các yếu tố gây bướu khác như: yếu tố di truyền, các tác nhân gây nhiễm khuẩn như các loại vi trùng, các rối loạn về miễn dịch... còn phải kể đến một nguyên nhân rất hay gặp, chiếm phần lớn các trường hợp là do chế độ dinh dưỡng và nước uống của người dân địa phương trong vùng.

Theo các công trình nghiên cứu của một số chuyên gia y học và nội tiết hàng đầu trên thế giới, trong một số loại thức ăn có tồn tại các tác nhân gây bệnh bướu cổ như khoai mì, hạt kê, các loại rau họ cải như bắp cải, sữa đậu nành và các chế phẩm từ đậu nành như đậu phụ... Trong khi đó các loại rong tảo biển, do chứa quá nhiều iốt gây nên tình trạng quá tải iốt và cũng làm cho bệnh nhân bị bướu cổ. Chính vì vậy những bệnh nhân bị bệnh bướu cổ thường được khuyên là hạn chế sử cụng các loại thực phẩm này.

Ở một số vùng do người dân sử dụng nước ở các mạch nước ngầm có chứa nhiều chất disulfure để uống cũng có thể gây ra bệnh bướu cổ, do chất disulfure ức chế sự hữu cơ hóa trong quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp và gây ra tình trạng tăng thể tích tuyến giáp.

Các lời khuyên khác

Tình trạng suy dinh dưỡng trầm trọng, đặc biệt là thiếu vitamin A cũng gây ra hiện tượng rối loạn sinh tổng hợp hormone tuyến giáp và cũng là một trong những nguyên nhân gây ra bướu cổ. Chính vì vậy, trong khẩu phần ăn của bệnh nhân bị bướu cổ, chúng ta phải chú ý bổ sung đủ lượng vitamine A cần thiết. Nhưng, nguyên nhân quan trọng nhất gây ra bệnh bướu cổ dịch tễ có liên quan đến chế độ dinh dưỡng chính là tình trạng thiếu hoặc dư thừa iốt trong khẩu phần ăn hằng ngày.

Việc thiếu hụt iốt, ngoài gây ra bệnh bướu cổ còn gây nên tình trạng đần độn ở trẻ em ở các vùng núi cao như Tây Nguyên, các vùng núi phía bắc do trong khẩu phần ăn hằng ngày lượng iốt rất thấp. Việc sử dụng muối iốt đồng loạt trong dân chúng có tác dụng tốt trong việc phòng bệnh bướu cổ và đần độn ở trẻ em cho phần lớn những cư dân ở vùng này. Tuy nhiên, cũng theo các chuyên gia y học, nếu cung cấp quá nhiều iốt trong khẩu phần ăn hằng ngày một thời gian dài cũng đưa đến tình trạng gia tăng bướu cổ trong dân chúng. Chính vì vậy ở các thành phố lớn, các vùng ven biển..., nơi mà trong bữa ăn hằng ngày của người dân đã có hàm lượng iốt đủ cho hoạt động sinh tổng hợp hormone của tuyến giáp thì không cần phải cho thêm iốt vào trong muối ăn vì lợi bất cập hại. Kinh nghiệm này đã được chứng minh từ các dân chài của Nhật Bản.

Ngoài thức ăn ra, một số loại thuốc tân dược để chữa các bệnh về rối loạn thể chất như muối Lithium, các loại thuốc tim mạch như Cordarone... do có chứa nhiều iốt cũng có thể gây ra bệnh bướu cổ hoặc thúc đẩy bệnh bướu cổ tiến triển nhanh hơn.

Nguồn: Nhân dân, khoahoc.com.vn, 04/10/2006