Ăn chay và sức khỏe

Trong thập kỷ vừa qua, ăn chay chỉ dùng tòan rau quả và sản phẩm có nguồn gốc thực vật đã trở thành phong trào lan rộng ở các nước Âu Mỹ, do khoa học phát triển việc dùng quá nhiều thịt là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, vì chế độ ăn này làm gia tăng cholesterol trong máu, gây xơ vữa động mạch, dễ gây đột quỵ. Ăn chay được xem là dùng thực phẩm chứa ít cholesterol có hại LDL, do đó ít gây rối loạn mỡ trong máu và ít gây đột quỵ. Giới trẻ ở phương Tây ăn chay vì lí dy chống lại sự tàn sát thú vật.

Gần đây, qua nghiên cứu của các nhà sinh hóa, dinh dưỡng, ăn chay cũng có những khiếm khuyết.

Nguy cơ lớn nhất là thiếu sinh tố B12 khi không được bổ sung qua các nguồn thực phẩm khác như trứng, sữa và cả viên sinh tố B12.

Nhu cầu bình thường của cơ thể với sinh tố này là 1 - 2 m g. Các nhà khoa học đã chứng minh, thực vật không có sinh tố B12. Tảo hay một số rau củ chỉ chứa các sản phẩm giống B12 mà cơ thể không thể chuyển hóa thành dạng sinh học 5 -deoxyadenosilcobalamin hoặc metil cobalamin được. Như vậy, thực vật không phải là nguồn sinh tố B12. Vi khuẩn trong cơ thể có thể tạo ra sinh tố B12 nhưng ở ruột già nên cũng không phải là nguồn cung cấp.

Cho nên, nguồn sinh tố B12 chủ yếu là từ động vật.

Sinh tố B12 cần cho sự tạo hồng cầu, duy trì sự bền vững của màng bao dây thần kinh. Khi thiếu hụt B12 sẽ có những triệu chứng như: thiếu máu, mất trí nhớ, tổn thương dây thần kinh. Trước khi xuất hiện các triệu chứng nêu trên, tay chân sẽ bị mất cảm giác dần dần, trí nhớ và sự giữ thăng bằng trong khi di chuyển bắt đầu có dấu hiệu xáo trộn.

Nghiên cứu cho thấy có khỏang 39% người ăn chay có hàm lượng sinh tố B12 dưới mức bình thường và 17% bị các triệu chứng đã nêu.

Mặc dù nguy cơ thiếu sinh tố B12 bắt đầu từ 49 tuổi trở lên, nhưng đã có những phát hiện cho thấy một người ăn chay trường từ năm 20 tuổi mà không được bổ sung dinh dưỡng bằng viên đa sinh tố hoặc nguồn B12, đã bị giảm thị lực còn 20/400 dù rằng không hút thuốc, không uống rượu. Qua kiểm tra, hàm lượng vitamin B1, B12, A, C, kẽm và selen trong cơ thể bệnh nhân đều dưới mức bình thường. Thị giác bệnh nhân vẫn không phục hồi dù rằng việc điều trị đã điều chỉnh hàm lượng các sinh tố và kim loại thiếu hụt.

Phụ nữ thiếu sinh tố B12 khó có thai do trứng không trưởng thành được hoặc dễ bị sẩy thai do trứng thụ tinh không phát triển được. Việc điều trị bằng liệu pháp vitamin giúp cho những người này dễ có thai và hết bị sẩy thai.

Ăn chay và nguy cơ đột quỵ

Chỉ có số Homocystein cao trong cơ thể có liên quan đến nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch. Các nghiên cứu cho thấy, nguy cơ này cao hơn mức bình thường từ 30 - 50%.

Người ăn chay trường sẽ bị thiếu hụt sinh tố B12 và do đó làm gia tăng lượng homocystein trong cơ thể. Khảo sát 3 nhóm: 1. Ăn tòan thực vật, 2. Ăn chay, và 3. Ăn mặn cho thấy hàm lượng homocystein ở nhóm 1 và 2 đều cao hơn nhóm 3 từ 30 - 50%, nhóm 1 và nhóm 2 có hàm lượng sinh tố B12 dưới mức bình thường là 25% và 75%.

Sinh tố B12 có tác dụng giúp chuyển hóa homocystein thành methionin, tạo cân bằng hàm lượng chất này trong cơ thể.

Ăn chay để có được sức khỏe tốt do tăng cường thêm nhiều rau xanh là cần thiết. Nhưng yêu cầu cân bằng bằng dinh dưỡng hợp với vận động cơ thể là phương pháp tốt nhất giữ gìn sức khỏe và giảm nguy cơ bệnh tật.

Do đó, người ăn chay cần uống mỗi ngày 2 ly sữa, để bổ sung vitamin B12, có thể dùng các dược phẩm đa sinh tố - khoáng chất, hoặc nhờ bác sĩ tiêm thêm mỗi 6 tháng một ống sinh tố B12 1.000 mcg. Hàng năm phải đi kiểm tra hàm lượng sinh tố B12 để tránh các nguy cơ đột quỵ.