Ách tắc tư duy nhìn từ quản lý giao thông

Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đang dẫn đầu cả nước về nạn kẹt xe. Kẹt xe gây lãng phí thời gian, tiền bạc và tăng độ ô nhiễm mỗi trường …là điều ai cũng biết, nhưng chưa tìm hướng giải quyết thích hợp.

Một phần tư thế kỷ trôi qua, tính từ thời kỳ đất nước đổi mới, đời sống được cải thiện, các phương tiện tham gia giao thông thay đổi rất nhiều. Hai mươi lăm năm trở về trước, phương tiện đi lại trong thành phố chủ yếu là xe đạp, từ vài ba nhà cho đến dăm bảy nhà (tùy thuộc khu dân cư) có chiếc một xe máy, còn ô tô tư nhân thì hầu như không có. Kinh tế phát triển, đời sống đi lên, nếu nhìn vào phương tiện đi lại thì có lẽ thấy rõ nhất. Sau hai lăm năm, hầu như nhà nào cũng có xe máy, thậm chí nhiều xe máy, ai biết đi xe máy đều có 1 chiếc…, ô tô tư nhân phát triển mạnh, có khi theo tỷ lệ các gia đình ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh thì còn nhiều hơn xe máy trước đây.

Số lượng xe tăng lên nhiều, nhưng hạ tầng giao thông đã không được quy hoạch và xây dựng phù hợp. Đây là nguyên nhân chính của nạn tắc nghẽn giao thông. Những con đường nội đô luôn được nâng cấp, nhưng sau những lần nâng cấp đó, chất lượng không được cải thiện, thậm chí tồi đi, đường lồi, lõm ở bất cứ đoạn nào, nắp cống luôn cao hơn hoặc thấp hơn mặt đường, rãnh thoát nước là bẫy với những ai dám đi sát mép đường...Và không thấy một nhà chức trách nào của ngành giao thông thấy xấu hổ với người dân về chất lượng đường do mình quản lý. Nhiều đường mở kiểu nút cổ chai, gần như không có con đường nào ở Việt Nam đạt tiêu chuẩn đường cao tốc quốc tế…

Hệ thống giao thông công cộng phục vụ cho người dân đi học, đi làm hàng ngày duy nhất có một loại là xe bus vừa thiếu về số lượng, vừa yếu về chất lượng.

Tư duy đặt lợi ích của người dân lên trên mọi vấn đề cần giải quyết hình như đang bị ách tắc ở các nhà quản lý, các cơ quan chức năng. Gần đây Sở Giao thông thành phố Hồ Chí Minh đã làm công luận sôi sùng sục khi đề đạt vấn đề quản lý ô tô ra vào thành phố theo biển chẵn ngày chẵn, biển lẻ ngày lẻ…và thật bi hài khi Bộ trưởng Bộ GTVT muốn ủng hộ?

Tư duy kiểu nước ngoài làm được, ta làm được, mà không tính đến điều kiện của một số thành phố trên thế giới đã làm hệ thống giao thông công cộng của họ ra sao, nếp sống người dân thế nào?

Làm nhà quản lý mà suy nghĩ cũng giống bác hai lúa làm máy bay trực thăng theo kiểu Mỹ làm được thì ta làm được, vì ta đánh thắng giặc Mỹ thì thật khó lường hết hậu quả.

Không chỉ trong lĩnh vực giao thông, mà còn trong nhiều mặt khác của cuộc sống, tư duy của một bộ phận cán bộ chức trách đang bị tắc nghẽn. Những quy định hành chính cứ ban hành, rồi bỏ đấy vì không thể thực thi, nhưng không thấy những cán bộ “đẻ” ra bị xử lý kỷ luật, dù việc làm của họ ảnh hưởng đến xã hội còn nhiều hơn nhiều vụ việc “gây rối trật tự công cộng” đã bị pháp luật trừng trị. Phải chăng, vì chúng ta chưa xây dựng được văn hóa công sở, mỗi cán bộ cần chịu trách nhiệm cao nhất với xã hội về công việc của mình, được thưởng, hoặc kỷ luật tương xứng với việc làm hữu ích hay vô ích, để người dân không tốn tiền nuôi một bộ máy không hiệu quả.