1.500 USD/tháng cho chuyên gia Việt kiều về nước làm việc

1.100-1.500 USD/tháng là mức lương mà Sở Khoa học & Công nghệ (KH&CN) TP.HCM đang đề xuất nhằm thu hút và sử dụng trí thức Việt kiều làm việc tại TP.HCM. Trong đó, mức lương dành cho chức danh viện trưởng hoặc viện phó đối với các nhà khoa học là Việt kiều làm việc bán thời gian từ 2-3 tháng/năm là 25 triệu đồng/tháng (khoảng 1.500USD - tính tròn, theo tỷ giá 1USD = 16.000 đồng), chưa kể các chi phí hỗ trợ khác như vé máy bay, khách sạn lưu trú… 

Đề án “Đổi mới cơ chế, chính sách thu hút và sử dụng trí thức khoa học & công nghệ trong và ngoài nước” do Sở KH&CN TP.HCM thực hiện theo nhiệm vụ của UBND TP.HCM giao. PGS Phan Minh Tân, Giám đốc Sở KH&CN TP.HCM làm chủ nhiệm đề án.

Đề án gợi ý thành lập một số viện, trung tâm nghiên cứu với mô hình tổ chức và hoạt động theo cơ chế đặc thù theo mô hình của Viện Khoa học và Công nghệ Tính toán TP.HCM được thành lập ngày 22/1/2007 theo Quyết định số 279/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân TP.HCM.

Tại buổi họp góp ý cho đề án trên, đại diện Uỷ ban về người Việt Nam ở nước ngoài tại TP.HCM nêu ý kiến: “Không nên có sự phân biệt giữa trí thức làm khoa học trong nước với trí thức làm khoa học là Việt kiều, không nên tách biệt hai bộ phận này với những chính sách ưu tiên riêng biệt mà phải có chính sách khuyến khích cả hai đối tượng trên”… 

Mặc dù mục tiêu nghiên cứu của đề án “Đổi mới cơ chế, chính sách thu hút và sử dụng trí thức KH&CN trong và ngoài nước” được đa số cách thành viên tham dự đánh giá là hợp lý, tuy nhiên, theo TS Trần Hà Anh, Chủ tịch Câu lạc bộ Khoa học Kỹ thuật người Việt Nam ở nước ngoài thì đề án trên cần có những nghiên cứu cơ bản hơn để hiểu rõ về thực trạng của giới trí thức khoa học trong và ngoài nước. Cần biết rõ những ưu, nhược điểm cũng như điều kiện và phương tiện làm việc của họ để cải thiện tình hình và tiến hành thu hút lực lượng trí thức nói trên.

Ngoài ra, TS Trần Hà Anh còn nhấn mạnh, đề án cần lấy mẫu chuẩn để đánh giá thực trạng về đội ngũ trí thức khoa học ở nước ngoài cũng như vấn đề thu hút và sử dụng cần phải được làm rõ. Trong phần nói về chính sách phân chia lợi ích từ các hoạt động khoa học để đưa vào sản xuất kinh doanh, TS Trần Hà Anh cho rằng đề án chưa thực hiện tốt đối với việc tôn trọng và bảo vệ quyền tác giả và nội dung mà đề án đưa ra cần phải được cân nhắc cụ thể.

TS Trần Hà Anh

Ông Tuấn nhấn mạnh, sự kết hợp giữa các lực lượng trên là cả một nghệ thuật trong sự huy động trí thức nếu muốn đạt hiệu quả cao. “Các chính sách, kiến nghị phải đi đến cùng chứ không chỉ dừng lại ở thảo luận, nói rồi để đấy. Muốn chính sách thành hiện thực thì phải có cách làm thiết thực”, ông Tuấn bức xúc nói.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Thanh, Sở Nội vụ TP.HCM lại cho rằng, tên của đề án là “Đổi mới cơ chế, chính sách thu hút và sử dụng trí thức KH&CN trong và ngoài nước” là không hợp lí bởi đây chỉ là vấn đề vừa tầm với thành phố HCM, nếu nói đến đổi mới cơ chế chính sách thì nghe to tát quá! Bà Thanh đề nghị sửa lại tên thành “Giải pháp thu hút và sử dụng trí thức KH&CN trong và ngoài nước”.

Cuối buổi thảo luận, hầu hết các ý kiến của các thành viên tham gia hội thảo đều nhất trí đề án trên có nhiều điểm mới. Tuy nhiên, cần phải chỉnh sửa lại một số nội dung cho phù hợp trước khi trình lên các cơ quan có thẩm quyền cao hơn.