11 bộ xây dựng chính sách thu hút chất xám kiều bào

Từ khi thực hiện chính sách đổi mới, công tác về người Việt ở nước ngoài đã có những bước phát triển rất cơ bản, đánh dấu bằng Nghị quyết số 08NQ/TW ngày 29-11-1993 của Bộ Chính trị và gần đây là Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 26-3-2004, được coi là một bước tiến quan trọng về nhận thức đối với người VN ở nước ngoài. Nghị quyết 36 chủ trương: Hoàn chỉnh và xây dựng mới hệ thống chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, phát huy sự đóng góp của trí thức kiều bào vào công cuộc phát triển đất nước.

Giáo dục: kiều bào nhất trí với Thủ tướng, nhưng trong nước thì...

Nhận định của TSKH Trần Hà Anh, Trưởng ban điều hành lâm thời CLB KH-KT người VN ở nước ngoài về công tác triển khai nghị quyết là: Để triển khai áp dụng nghị quyết 36, phải thông qua các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, tuy nhiên công việc ban hành các văn bản này diễn ra chưa mạnh mẽ so với mong đợi của đông đảo kiều bào.

Ông Bùi Kiến Thành, chuyên gia Tài chính, kiều bào Mỹ, người nhận danh hiệu Vinh danh nước Việtlần đầu tiên do VietNamNet bình chọn, đã bắt đầu bài phát biểu bằng những lời tâm huyết gây nhiều xúc động: “Dù chúng ta có sống ở bất cứ phương trời nào, có những phút suy nghĩ như thế nào, chúng ta vẫn là anh em một nhà, chúng ta vẫn một dòng máu chảy trong tim... ” .Ông cũng bày tỏ sự bức xúc của mình trước cơ hội mới của cuộc hội nhập quốc tế sắp tới của đất nước, theo ông: “Đó là cơ hội lớn, nhưng thách thức cũng rất lớn. Nếu Chính phủ không có những chính sách thích hợp để đưa nền kinh tế vươn lên, đủ sức đối mặt với các tập đoàn lớn trên thế giới đang sẵn sàng xâm lấn nền kinh tế của đất nước, thì chúng ta sẽ mất dần chủ quyền kinh tế”.

Tuy nội dung cuộc hội thảo là đi tìm cơ chế để phát huy tiềm năng chất xám của kiều bào, song hình như trong tấm lòng mỗi một đại biểu tham dự vẫn đau đáu một cơ hội đóng góp ý kiến cho sự phát triển của đất nước. GSTS Nguyễn Văn Chuyển ( ĐH Nihon Joshi, Nhật) đã dành thời gian để nói về ĐH đẳng cấp quốc tế. Ông hoan nghênh chủ trương xây dựng ĐH đẳng cấp quốc tế, nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh; ĐH có tầm cỡ quốc tế của VN phải là ĐH đáp ứng cho sự phát triển về khoa học kỹ thuật , xã hội...cho VN hiện nay và cho VN trong vòng 10-20 năm sau.

GSTS Nguyễn Đăng Hưng cũng bày tỏ mối quan tâm đặc biệt đến sự sa sút của nền GD nước nhà. Ông đề nghị phải có một cuộc cách mạng thật sự với nền GD nước nhà thay cho các cuộc cải cách một cách loay hoay, và ông băn khoăn: trong khi các nhà khoa học việt kiều cũng như quốc tế đều gần như nhất trí với Thủ tướng về việc xây dựng một ĐH đẳng cấp QT mới hoàn toàn, thì các nhà GD ĐH trong nước lại... phân tán ý kiến.

Về cơ chế trọng dụng và đãi ngộ kiều bào, TS Nguyễn Trí Dũng, Công ty Minh Trân (người được trao danh hiệu Vinh danh nước Việt 2005) đề nghị: TP Hồ Chí Minh là địa bàn có nhiều đầu tư của kiều bào, nên có chính sách tập trung làm thí điểm, rút kinh nghiệm thực hiện nhanh những chế độ hiện hành. Còn TS Thái Hồng Lam, kiều bào Mỹ, nhấn đến một góc nhìn khác: Một khi đồng bào trong nước không tăng tốc (hoặc không có cơ hội để họ tăng tốc), thì làm sao kiều bào tăng tốc !

Mời kiều bào tham gia nhiều chương trình lớn

Cũng tại hội thảo, TS Nguyễn Chơn Trung, chủ nhiệm Ủy ban Người VN ở nước ngoài cũng chính thức kiến nghị Trung Ương cho Thành phố thí điểm một số cơ chế, chính sách đối với kiều bào.

Bà Tôn Nữ Thị Ninh, Phó Chủ nhiệm ủy Ban Đối ngoại Quốc hội cũng cho rằng: Bên cạnh cơ chế bày tỏ sự trọng dụng, Nhà nước cũng phải xác định đất nước có những chương trình hành động cụ thể để kêu gọi kiều bào “đầu tư nhân tài vật lực”, chứ không thể kêu gọi chung chung.

Ông Nguyễn Văn Đua, Phó Chủ tịch UBND TPHCM đã mời các trí thức khoa học kiều bào tham gia giải quyết một số chương trình lớn của TP: Xây dựng nhà ở cho người thu nhập thấp; giải quyết vấn đề úng ngập của TP; chương trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế TP; vấn đề thiết kế, quy hoạch đô thị...

Dịp này, ông Tạ Quang Ngọc, Vụ trưởng Vụ 3 Bộ Ngoại giao cũng thông tin đến các đại biểu về Đề án “Xây dựng chính sách, biện pháp vận động, khuyến khích chuyên gia trí thức người VN ở nước ngoài đóng góp vào sự nghiệp xây dựng đất nước”, với 11 đề án con do tất cả các bộ liên quan thực hiện.

Chẳng hạn, Bộ Ngoại Giao phối hợp với Bộ KH-CN xây dựng Quyết định của Thủ tướng CP về chính sách, biện pháp khuyến khích chuyên gia ở nước ngoài đóng góp xây dựng đất nước. Bộ Công An chủ trì xây dựng chính sách tạo thuận lợi về thị thực, cư trú, hộ chiếu cho kiều bào; Bộ Tư pháp chủ trì việc xây dựng chính sách tạo thuận lợi cho việc cho thôi và cho trở lại quốc tịch VN đối với trí thức kiều bào; Bộ Xây dựng chủ trì việc rà soát, bổ sung chính sách tạo thuận lợi cho chuyên gia, trí thức kiều bào được mua nhà ở trong nước...

Nguồn: vnn.vn 8/7/2006