10 nguyên tắc xây nhà chống bão

Chằng buộc mà vẫn bị sập

Sau khi cơn bão đi qua, hầu hết các công trình xây dựng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đều bị ảnh hưởng và thiệt hại. Có đến các khu dân cư bị thiệt hại mới thấy người dân còn thiếu kiến thức trong xây dựng và chủ quan trong phòng chống bão. Bà Nguyễn Thị Sáu, lô 8.1-B16, khu dân cư đầu tuyến Sơn Trà-Điện Ngọc, thẫn thờ ngồi trên đống đổ nát của ngôi nhà mới xây từ tiền chắt bóp và vay mượn, nhặt nhạnh lại từng viên gạch vỡ: “Nhà tui xây chắc lắm, thợ là anh em trong nhà làm giúp, với lại để ở chứ có bán, kinh doanh chi mô mà làm ẩu. Trước khi bão vô, nhà tui cũng lấy đá hộc chèn mái, lấy dây buộc mà vẫn bị sập ”.

Một thực trạng đáng báo động diễn ra tại Đà nẵng đó là những tấm kính vỡ nát rơi từ các nhà cao tầng , những đống tôn lợp mái rách bươm rơi xuống đường đã làm sát thương nhiều người.

Tai họa với kết cấu một trệt, một lửng

Trong số hơn 7.000 ngôi nhà bị sập và tốc mái hoàn toàn tại Đà Nẵng phải kể đến hàng ngàn ngôi nhà được xây dựng theo kiểu một trệt, một lửng. Với chi phí xây dựng phù hợp, đáp ứng được các yêu cầu về diện tích xây dựng nên nhà xây dựng theo kiểu này được đa số người dân tại các khu dân cư lựa chọn. Song qua cơn bão số 6 mới thấy, kiểu kết cấu nhà xây này không phù hợp với điều kiện tự nhiên của Đà Nẵng. Qua khảo sát tại khu dân cư đầu tuyến Sơn Trà - Điện Ngọc, khu dân cư mới quận Liên Chiểu..., hầu hết các ngôi nhà xây dựng theo kiểu này đều bị hư hỏng và có hơn 80% các ngôi nhà xây theo kiểu này bị đổ sập, tốc mái hoàn toàn.

Điểm dễ nhận thấy đối với nhà xây dựng theo kiểu một trệt, một lửng này là kết cấu chịu lực yếu, các hệ thống giằng dọc và ngang không đảm bảo an toàn. Trong khi đó, kết cấu tường xây cao (hơn 5 mét), cộng với sảnh hạ phía mặt tiền làm cho công trình mất cân bằng khi chịu sự tác động từ bên ngoài, đặc biệt là gió mạnh. Vì thế, việc đổ sập gây thiệt hại về người và tài sản là điều khó tránh khỏi. Nhà ông Đỗ Quốc Hiệp (khu dân cư đầu tuyến Sơn Trà Điện Ngọc), nhà bà Nguyễn Thị Hậu (khu dân cư mới quận Liên Chiểu)... mà điển hình là nhà ông Huỳnh Đăng Châu (Hai), tổ 21-Đông Trà, phường Hoà Hải (Q.Ngũ Hành Sơn) với kết cấu nhà theo kiểu này đã đổ sập làm ông bị thiệt mạng.

Ông Ngô Tuấn Minh, Chương trình phòng chống bão cho nhà ở vùng miền Trung Việt Nam:

Cố gắng gia cố nhà trước khi bão đến

Trong cơn bão số 6 vừa rồi, chỉ có 4/800 căn nhà được Chương trình phòng chống bão cho nhà ở vùng miền Trung Việt Nam (thuộc dự án Dipecho/ DWF do Uỷ ban châu Aâu tài trợ) gia cố tại Huế bị bão lật mái vì lợp bằng fibro xi măng. Có được kết quả này là do các ngôi nhà đã được gia cố lại. Cụ thể, gia cố khung sườn để tránh khỏi bị hư hỏng gây ra bởi áp lực của nước hoặc gió. Trong phần lớn các ngôi nhà, các bộ phận khác nhau của ngôi nhà thường không được liên kết và neo giữ chắc với nhau hoặc không đầy đủ nếu có. Tức là phần mái lợp có thể bị tốc lên, hoặc toàn bộ khung sườn mái có thể bị dịch chuyển. Để sửa chữa sự cố này, mỗi bộ phận (vì kèo mái, đòn tay, rui, tấm lợp, các cột chống đỡ…) phải được neo giữ chặt vào các bộ phận liền kề. Để thực hiện việc này cần có các móc néo, dây và thanh gia cường. Mái hiên nên tách rời với mái nhà chính vì mái hiên rất dễ bị tốc và do đó sẽ ảnh hưởng đến mái nhà chính.

Các cửa hở và cửa sổ giúp giữ cho tường và mái không bị tác động. Nhiều ngôi nhà không có cửa hở vì vậy thường cần phải bổ sung cửa. Nếu các cửa hở không có khả năng phòng chống, nên có sự hài hoà giữa các lỗ cửa ở các mặt đối diện nhau của ngôi nhà để áp suất khỏi luồn vào trong và làm tung mái. Chi phí gia cố từ 15% đến hơn 30% trị giá ngôi nhà thì sẽ vững chắc đối với bão ngoại trừ các cơn bão tồi tệ nhất.

TS. Nguyễn Quang Cung: Thay tôn bằng ngói xi măng

Qua cơn bão số 6 này, vấn đề đặt ra là tìm những vật liệu mới đảm bảo an toàn cho ngôi nhà để tránh sát thương cho bà con khi có bão.Theo tôi nếu mái nhà lợp bằng tôn và fibro xi măng khó chịu được bão lớn. Thay vào đó, bà con có thể lợp bằng ngói xi măng có tải trọng lớn, kín , có cả hệ thống móc giữ khi gặp gió bão; hoặc dùng ngói đất sét nung ít cong vênh tạo độ kín.

10 nguyên tắc xây dựng một ngôi nhà có khả năng chống bão

1. Chọn địa điểm cẩn thận để tránh lực tác động của gió.

2. Xây dựng nhà ở có hình dạng đơn giản để tránh áp lực âm.

3. Xây dựng mái nghiêng với một góc 30o - 45o để tránh khỏi bị tốc mái

4. Tránh làm mái đua rộng; mái hiên nên tách rời phần nhà chính.

5. Đảm bảo rằng các bộ phận: nền móng, tường, kết cấu mái và kết cấu bao che đều được liên kết và neo giữ chắc với nhau

6. Gia cường hệ tam giác ngang và đứng (thang chống chéo) của khung sườn.

7. Đảm bảo các tấm mái lợp được giữ chặt vào cấu trúc mái để tránh khỏi bị tốc gió.

8. Kích thước các lỗ cửa ở các tường đối diện phải như nhau.

9. Cửa đi, cửa sổ phải khít, đủ then, chốt để khoá, giằng được.

10. Trồng cây xung quanh nhà để chắn gió.

(Nguồn từ chương trình phòng chống bão cho nhà ở vùng miền trung Việt Nam)

Nguồn: KH&ĐS Số 81 Thứ Hai 9/10/2006