10 điểm cần lưu ý khi sạ lúa trên đất phèn
1. Điều kiện đầu tiên để áp dụng phương pháp sạ ngầmlà nước trong. Chỉ áp dụng sạ ngầm ở vùng đất phèn, đặc biệt là vùng đất phèn nặng (chất phèn sẽ làm lắng phù sa và làm cho nước trong nhanh).
2. Chỉ sạ khi nước rút ló bờ: Cần củng cố bờ vùng, bờ thửa và hệ thống kênh mương thủy lợi nội đồng.
3. Mực nước lúc sạ từ 20 - 40cm. Địa hình cao, nước rút nhanh có thể sạ ở mức 40cm. Địa hình trũng, nước rút chậm, có thể chờ nước rút đến 15 - 20cm mới sạ. Ngoài mực nước, cần chú ý theo dõi tốc độ nước rút sao cho sau khi sạ 2 tuần, cây lúa mọc khỏi mặt nước là sạ ngầm thành công. Sạ ở mức nước quá thấp (dưới 10cm), dưới sức nóng mặt trời làm cho lớp nước trên ruộng quá nóng, luộc mầm, lúa chết. Sạ ở mức nước quá cao (trên 50cm) cây lúa nằm lâu trong nước sẽ yếu, về sau đẻ chồi kém và cho năng suất thấp.
4. Đóng tất cả cống bọng lại trước lúc sạđể tránh tạo dòng chảy (làm nước đục và cây lúa mới mọc quá yếu sẽ ngã rạp theo dòng chảy); tránh cua, cá, ốc từ bên ngoài ruộng lúa vào ăn mầm của hạt giống.
5. Cần tiến hành lồng trục 2 lần(3 lần càng tốt) trước khi sạ (để có lớp đất mặt tơi, nhuyễn) và vơ cỏ thật sạch. Nếu còn xác cỏ trên ruộng lúa, hạt giống sẽ nằm trên cỏ và bị nổi về sau.
6. Giống lúa: Chỉ được phép ngâm ủ "búp" vừa nứt nanh trắng, có nghĩa là không để ra mầm, ra rễ quá dài (sạ xuống dễ bị nổi). Ngâm 24 - 36 giờ, ủ 36 giờ là đủ (cướp ngót), nhớ ủ ấm, đảo đều. Lượng giống cho sạ ngầm 140 - 160kg/ha.
7. Nên bón lót phân lân nung chảyNinh Bình hoặc Văn Điển (400kg/ha); về sau sẽ bớt lượng phân DAP. Sạ ngầm tuyệt đối không dùng phân lân dễ tan khi cây lúa còn nằm trong nước (không dùng DAP, Super lân Lâm Thao, Super lân Long Thành khi cây lúa còn nằm trong nước).
Sau khi cây lúa ló lên khỏi mặt nước mới được phép bón các dạng lân dễ tan.
Biện pháp trộn giống (búp) với lân nung chảy nên theo tỷ lệ 1:1. Cách làm: Bao giống sau khi ủ nứt nanh trắng mang nhúng xuống nước, xách lên, nước đang chảy ròng ròng, trải mỏng hạt giống và khui bao lân nung chảy dạng bột, rắc lên và trộn đều. Trộn xong đến đâu, mang gieo đến đó. Lượng phân lân còn lại (của tổng số 400kg/ha) sẽ được tiếp tục bón lót xuống ruộng. Biện pháp này cùng với việc đóng tất cả cống bọng sẽ hạn chế tác hại của cua, cá, ốc (không dùng nông dược để diệt cua, cá, ốc).
8. Sau khi sạ xong, hạn chế tốt đa người và gia súc lội xuống ruộng (làm nước đục, chết lúa).
9. Nên bón urê để thúc mầm sau sạ 1 - 3 ngày: Lượng từ 20 - 50kg/ha (tùy độ đục của nước).
10. Trong trường hợp nước quá đục: Mực nước dưới 20 cm cây lúa từ từ sẽ mọc lên. Nếu mực nước trên 20cm cần tiến hành đặt máy bơm 2 góc ruộng, bơm với lưu lượng vừa phải (tránh dụm lúa, nổi lúa) để loại bỏ lớp nước đục.
Nguồn: Kinh tế Nông thôn - Số 48 (482) - Ngày 28/11/2005, trang 12.
