Xây nhà máy sản xuất dầu biodiezel bằng mỡ cá

Trăn trở 25 năm

Năm 1981, ông Hồ Xuân Thiên rời nghề dạy học, vào làm việc cho Cty Agifish, phụ trách quản lí và tiêu thụ phụ phẩm từ cá tra, cá basa. Ông thấy phụ phẩm từ cá tra, cá basa chiếm tới 50% khối lượng cá nguyên liệu nên trăn trở với ý nghĩ làm sao nâng tỷ lệ sử dụng để tăng giá trị cho cá.

Trong đó, lượng mỡ chiếm khoảng 15% trọng lượng con cá cũng bị loại bỏ thành phế phẩm. Loại mỡ này nếu bán cho các nhà máy chế biến thức ăn gia súc thì giá rẻ, một số nhà máy không bán được phải xả xuống sông gây ô nhiễm nặng nề.

Chỉ tính tại Cty Agifish, mỗi năm có tới 10.000 tấn mỡ cá. Còn cả ĐBSCL với sản lượng cá tra, cá basa khoảng 500.000 tấn như hiện nay hoặc 1 triệu tấn vào năm 2010 thì khối lượng mỡ cá là khổng lồ.

Ông Thiên tìm hiểu việc sản xuất dầu biodiezel trên thế giới, rồi nhờ con trai là Hồ Xuân Thiện đang học Tiến sỹ chuyên ngành sinh hóa ở Đại học Oxford (Anh) gửi tài liệu về để nghiên cứu.

Sau nhiều năm mày mò, ông đã tìm ra phương pháp tinh luyện mỡ cá thành dầu biodiezel (về lí thuyết). Tháng 1/2004 ông cùng các cộng sự ở Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh và Đại học An Giang bắt tay vào cuộc thử nghiệm.

Rất khó khăn vì trên thế giới chưa có nơi nào sản xuất dầu biodiezel từ động vật, một số nước mới sản xuất từ dầu thực vật. Cuối năm 2005 nhóm của ông Thiên đã thử nghiệm thành công sản phẩm dầu chạy động cơ mang tên basabiodiezel.

Basabiodiezel màu vàng như dầu ăn, khi sử dụng máy nổ giòn tan, không khói, không mùi, độ nhạy tốt, ít nóng máy. Hiện đã có hàng chục khách hàng sử dụng thường xuyên...

Nhà máy 50 triệu lít dầu cá/năm

Giá thành 1 lít dầu từ cá tra, basa chỉ 7.000 đồng, rẻ hơn dầu diezel thông thường. Quan trọng hơn, nó giải quyết được bài toán về bảo vệ môi trường. Kết quả nghiên cứu cho thấy lượng khói thải của dầu này giảm 60% so với dầu diezel, giảm 78,5% khí CO ₂, giảm 45% khí CO; ít hydrocacbon thơm và không có lưu huỳnh.

Ngoài dầu basabiodiezel qui trình sản xuất còn thu được glycerin là một chất sử dụng khá phổ biến trong công nghệ dệt nhuộm, hóa màu, dược phẩm, mỹ phẩm cùng hai chất khác vốn là dưỡng chất cho cây trồng.

Ông Thiên cho biết: “Cty Agifish đang xúc tiến xây dựng nhà máy sản xuất dầu basabiodiezel từ mỡ cá. Dự kiến trong năm 2007 sẽ sản xuất 10 triệu lít dầu, năm 2008 khoảng 20 triệu lít và đến năm 2010 nâng lên 50 triệu lít.

Hiện Cty đang tìm kiếm đối tác để nhập hóa chất và công nghệ sản xuất qui mô lớn. Về đầu ra, một công ty đã đặt vấn đề bao tiêu toàn bộ sản phẩm biobasadiezel, bởi loại dầu này ở nước ngoài giá cao hơn ở Việt Nam .

Chưa kể, theo tiêu chuẩn châu Âu, đến năm 2010 bắt buộc các động cơ chạy dầu diezel phải có tối thiểu 5% lượng dầu sinh học. Như thế, thị trường xuất khẩu cũng rất lớn”.

Các báo cáo nghiên cứu cho thấy chỉ có Tây Ban Nha là nước duy nhất trên thế giới sử dụng biodiezel từ nguyên liệu dầu hướng dương, còn lại đều sử dụng từ dầu ăn phế thải.

Sản lượng tiêu thụ cũng không nhiều, cao nhất là Bỉ với khoảng 241.000 tấn/năm. Như vậy, với việc xây dựng nhà máy sản xuất dầu từ mỡ cá tra, cá basa, Việt Nam sẽ là nước đầu tiên trên thế giới sản xuất dầu biodiezel từ động vật.

Nguồn: Tiền phong, 10/07/2006