Vừa tỉnh giấc là lúc “tối dạ” nhất
Các nhà nghiên cứu về giấc ngủ từ lâu đã để ý đến triệu chứng uể oải và mất phương hướng mà mọi người trải qua sau khi vừa thức giấc, được gọi là tính ỳ giấc ngủ. Giờ đây, họ đã đo được chính xác mức độ kém cỏi của não bộ khi phải thực hiện những nhiệm vụ đơn thuần ngay vào lúc tinh mơ.
Trong thí nghiệm, Kenneth Wright tại Đại học Colorador, Boulder và cộng sự tìm hiểu những trục trặc về nhận thức gây ra bởi tính ỳ giấc ngủ, và so sánh nó với những bất lợi của người phải thức trắng đêm.
Họ cho 9 tình nguyện viên được ngủ đủ 8 tiếng mỗi đêm trong suốt 4 tuần, tuần cuối cùng diễn ra trong phòng thí nghiệm. Sau một giấc ngủ thoải mái, họ đánh thức mỗi tình nguyện viên dậy và ngay lập tức - thậm chí không cả cà phê sáng - yêu cầu những người này thực hiện một loạt các phép toán. Một phút sau khi thức giấc, họ đánh giá mức độ làm đúng các con tính qua khoảng thời gian 2 phút. Thử nghiệm được lặp lại sau 20 phút và cứ như thế cho đến khi các tình nguyện viên trải qua 26 giờ không ngủ.
Kết quả là, năng lực của não trong những phút đầu tiên vừa thức giấc còn kém hơn cả sau khi đã thức trắng một đêm. Trung bình, người thí nghiệm chỉ đạt khoảng 65% điểm số tốt nhất khi vừa ngủ dậy, so với 83% hoặc hơn trong suốt thời gian còn lại của thử nghiệm.
Wright cho biết sự thiếu hụt năng lực não bộ đầu buổi sáng tương đương với tình trạng khi có 0,08% cồn trong máu, giống như việc uống 4 chai bia."Trước kia, chúng ta chưa hề nhận ra nó lại tồi tệ như vậy, thật là một điều thú vị", Wright nói.
Nghiên cứu có thể ứng dụng cho những người phải thức giấc và làm việc ngay tức khắc, chẳng hạn các bác sĩ khi bị gọi điện thoại, hoặc các phi công đang nghỉ ngơi bị dựng dậy trong tình huống khẩn cấp. Những người này cần được lưu ý rằng họ sẽ vận hành công việc kém hơn mức bình thường, vì thế, họ cần đợi vài phút trước khi đưa ra các quyết định sống chết.
Ngay cả với người bình thường, nán lại vài phút đầu tiên trên giường và tránh bất cứ công việc đòi hỏi cố gắng nào cũng có thể giúp tránh được sai lầm.
Nguồn: Nature; vnexpress.net 12/1/2006
