Việt Nam chiết xuất thành công axít shikimic từ hoa hồi!

Từ cuối quý 3/2005, ban lãnh đạo Viện KH&CN Việt Nam đã giao nhiệm vụ cho một nhóm cán bộ khoa học nhanh chóng hoàn thiện quy trình chiết xuất axít shikimic để từng bước tổng hợp hoạt chất oseltamivir.
Từ tháng 10/2005, nhóm nghiên cứu do TS Nguyễn Quyết Chiến đứng đầu đã hối hả bắt tay vào nghiên cứu quy trình chiết xuất axít shikimic, nguyên liệu chính để tổng hợp oseltamivir.
Với trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm nghiên cứu hoa hồi (còn gọi là quả hồi) từ những năm 1970 để chiết xuất tinh dầu, cho tới nay nhóm đã nghiên cứu thành công quy trình chiết xuất shikimic.

1 tạ hoa hồi mới chiết được 7kg axít shikimic...

TS Chiến cho biết để chiết xuất shikimic hiệu quả, trước tiên cần

Hồi có ở Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh, Bắc Cạn, Lai Châu, Hà Giang. Ước tính sản lượng hồi ở VN là 5.000-6.000tấn/năm. Trung Quốc và Việt Nam là nguồn hồi chủ yếu của thế giới.

Theo quy trình trên, cứ 100kg hoa hồi khô sẽ chiết xuất được 6,5-7 kg shikimic tinh khiết.
Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn tiếp tục hoàn thiện công nghệ để đạt mức tối ưu về chi phí, hiệu quả và chất lượng. Mục tiêu là chiết xuất được 9-10kg shikimic từ 100kg nguyên liệu.
Với thành công này, một trong ba mục tiêu của lãnh đạo Viện KH&CN Việt Nam đã được hoàn thành: đổi shikimic để lấy thuốc Tamiflu (tên thương mại của oseltamivir) trong trường hợp hãng Roche vẫn chưa nhượng quyền sản xuất cho VN.
Được biết, do nhu cầu oseltamivir của thế giới tăng vọt nên giá shikimic trên thị trường thế giới đã leo thang tới mức 400-600USD/kg. Trong khi đó, giá hồi nguyên liệu ở trong nước đã tăng từ 15.000 đồng-30.000 đồng/kg.

Có axít shikimic, sẽ tổng hợp được oseltamivir
Sau khi nghiên cứu thành công quy trình chiết xuất shikimic, nhóm nghiên cứu đã bắt đầu triển khai tổng hợp hoạt chất oseltamivir từ axít này.
Theo PGS, TS Nguyễn Văn Hùng, Phó Viện trưởng Viện Hoá học, mục tiêu của việc tổng hợp hoạt chất oseltamivir là đào tạo đội ngũ cán bộ có kinh nghiệm để tiếp nhận công nghệ của Roche một cách hiệu quả nhất, khi hãng này chuyển giao cho VN.
Ngoài ra, trong trường hợp đại dịch cúm gia cầm bùng phát ngoài tầm kiểm soát mà vẫn chưa được Roche nhượng quyền, VN sẽ tự sản xuất hoạt chất này để bảo vệ người dân.
Dự kiến, với khả năng và trình độ của các nhà khoa học tại Viện, quy trình tổng hợp oseltamivir ở quy mô phòng thí nghiệm sẽ được hoàn thiện trong 3-6 tháng tới. Tuy nhiên, TS Hùng cho biết nhóm nghiên cứu sẽ cố gắng vượt mọi khó khăn để tổng hợp được hoạt chất trong thời gian sớm nhất.
Thành công nhưng các nhà khoa học vẫn còn trăn trở.
Do trang thiết bị hiện có được sử dụng cho việc nghiên cứu, tổng hợp oseltamivir còn lẻ tẻ và chưa đồng bộ nên hiệu quả còn chưa cao. Hơn nữa, tổng hợp oseltamivir là quy trình phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ và độc hại cao. Do vậy, mong muốn của các nhà khoa học là được nhà nước đầu tư thêm để nâng cấp nhà xưởng và trang thiết bị, tiến tới triển khai quy trình tổng hợp trên quy mô lớn.
Nguồn: vnn.vn