Việt-Mỹ hợp tác kiểm soát các nguồn phóng xạ

Ngày 26-5, dưới sự chỉ đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ, Cục Kiểm soát và An toàn bức xạ, hạt nhân đã ký kết thoả thuận đặt hàng với Viện Battlte Memorial, Hoa kỳ về "Chương trình giảm thiểu nguy cơ bức xạ".

Dưới sự chứng kiến của Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Đình Tiến - đại diện phía Việt Nam, Cục trưởng Cục Kiểm soát và An toàn bức xạ, hạt nhân Ngô Đặng Nhân và đại diện Viện Battlte Memorial, Hoa kỳ, ông Jay Wertenberger thuộc Cơ quan Quản lý An ninh Hạt nhân Hoa Kỳ đã ký thỏa thuận đặt hàng nói trên.

"Chương trình giảm thiểu nguy cơ bức xạ" nhằm tăng cường khả năng bảo vệ các nguồn phóng xạ có hoạt độ phóng xạ cao. Điều này bảo đảm lợi ích cao nhất về an toàn và an ninh xã hội hai nước ViệtNamvà Hoa Kỳ.

Trước đây, vấn đề kiểm soát và kiểm kê các nguồn phóng xạ ở ViệtNamchưa có sự chú trọng nhiều tới góc độ an ninh mà chỉ chú trọng tới góc độ bảo đảm an toàn và sức khoẻ cộng đồng.

Góc độ an ninh chỉ được áp dụng trong việc kiểm soát và kiểm kê vật liệu hạt nhân. Đặc biệt như các chất Urani và Plutoni có thể sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân.

Trong bối cảnh hiện nay, nhu cầu về an ninh các nguồn phóng xạ hiện đang được chú trọng do có sự xuất hiện nguy cơ lợi dụng các nguồn phóng xạ để làm vũ khí khủng bố (như bom bẩn).

Phạm vi của chương trình viện trợ kỹ thuật trong lễ ký kết này bao gồm các thiết bị xác định vị trí đang cất giữ các chủng loại chất phóng xạ có hoạt độ phóng xạ cao. Những chất này có khả năng sử dụng để chế tạo ra một loại bom gọi là "bom bẩn".

Những quả "bom bẩn" được chế tạo này có thể phát tán các chất phóng xạ, gây tử vong, ô nhiễm phóng xạ tại các trung tâm dân cư, các khu công nghiệp, thương mại... gây nên sự hoảng loạn và bất ổn tình hình trong nước.

Ngoài ra, Chương trình hỗ trợ kỹ thuật này sẽ nâng cấp các nguồn phóng xạ đang được dùng để điều trị bệnh ung thư tại các bệnh viện, các nguồn phóng xạ tại các cơ sở chiếu xạ bảo quản thực phẩm, các cơ sở đang cất giữ các nguồn phóng xạ. Đồng thời, thực hiện các chương trình thu hồi các nguồn phóng xạ đang trôi nổi ngoài xã hội và tập trung lưu trữ các nguồn phóng xạ vào nơi an toàn.

Trước ngày diễn ra lễ ký kết, các chuyên gia Mỹ đã phối hợp với các chuyên gia thuộc Cục Kiểm soát và An toàn bức xạ, hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức một buổi hội thảo với chủ đề "Bảo vệ thực thể và An ninh các nguồn phóng xạ".