Viêm xoang bệnh thường gặp ở cộng đồng

Vai trò của Xoang?

Xoang là một khoảng trống nên chúng góp phần làm giảm bớt trọng lượng của hộp sọ trong quá trình tiến triển của các lứa tuổi, đồng thời tham gia vào chức năng điều hoà chất lượng không khí trước khi chúng đi qua phế nang để vào phổi. Mặt trong của xoang nhờ có nhung mao có thể ngăn cản sự phát triển, giữ những vi sinh vật để tế bào bạch cầu đến tiêu diệt hoặc bài xuất chúng ra ngoài theo chất dịch tiết (chấy nhày) qua đường mũi. Các xoang còn có nhiệm vụ cực kỳ quan trọng trong việc sưởi ấm hoặc làm ẩm không khí vào mùa đông giá rét và làm mát không khí khi mùa hè oi bức nhờ hệ thống mao mạch.

Triệu chứng chính của viêm xoang?

Có nhiều loại viêm xoang, tuỳ theo nguyên nhân gây bệnh, nhưng tập hợp lại thì có hai loại viêm xoang chính: viêm xoang dị ứng và viêm xoang nhiễm khuẩn. Cả hai loại này đều có thể cấp tính và thể mạn tính.

- Viêm xoang dị ứng: là do tiếp xúc với dị nguyên nào đó xa lạ đối với tổ chức của cơ thể như phấn hoa, bụi nhà, lông mèo, một vài loại thuốc hoặc thời tiết thay đổi như gió mùa đông bắc, áp thấp nhiệt đới…thường gây ngứa, hắt xì hơi, chảy nước mũi, nhất là khi thời tiết thay đổi do chuyển mùa, đôi khi người bệnh có cảm giác nuốt phải một chất gì đó rất khó tả.

- Viêm xoang do nhiễm khuẩn: thường hay gặp là các vi khuẩn cư trú ở đường hô hấp như Hemophilus influenzae, phế cầu, liên cầu, E.coli, có cả tụ cầu vàng và trực khuẩn mủ xanh. Bệnh thường biểu hiện nhức đầu, có cảm giác sốt nhẹ (nếu kèm theo rối loạn tiền đình thì nhức đầu theo nhịp mạch đập); Ho về đêm do họng bị kích thích bởi dịch nhày nhỏ xuống phía sau thành họng. Khạc thấy có cục đờm màu vàng hoặc màu xanh. Hơi thở hôi. Trong trường hợp có nhiều mủ lỏng khi thay đổi tư thế có thể khiến bệnh nhân có cảm giác mủ chảy từ xoang bên này sang xoang bên kia của mặt.

Khi bị viêm xoang nên làm gì?

Nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán xác định và có hướng điều trị thích hợp. Trong trường hợp bệnh mới mắc, còn nhẹ, thầy thuốc có thể cho điều trị bằng nội khoa và dựa theo căn nguyên để điều trị (do viêm dị ứng hay do viêm nhiễm khuẩn). Cả hai thể bệnh này nếu chẩn đoán sớm thì hiện nay có nhiều loại thuốc và biệt dược rất tốt nên điều trị không gặp mấy khó khăn.

Bên cạnh điều trị nguyên nhân cũng cần lưu ý điều trị triệu chứng như làm ấm không khí bằng xông hơi ấm qua mũi, sát khuẩn bằng nhỏ nước muối sinh lý hàng ngày (loại này có bán tại các quầy thuốc tây y). Nếu nghẹt mũi có thể dùng thuốc co mạch. Nếu có rối loạn tiền đình cần kể cho thầy thuốc biết về các triệu chứng của nó như nhức đầu theo mạch đập, buồn nôn, nôn, chóng mặt, choáng váng…để được thầy thuốc kết hợp điều trị sớm.

Đề phòng bệnh viêm xoang nên lưu ý vệ sinh răng, họng, miệng hằng ngày bằng súc họng nước muối và một số chất sát khuẩn có bán tại các quầy dược phẩm. Những trường hợp viêm họng, mũi do vi khuẩn cần được điều trị dứt điểm tránh để viêm mạn tính kéo dài làm mầm bệnh lây sang các xoang. Ra đường nên đeo khẩu trang loại bịt kín mũi và có các lớp gạc phía trong để lọc không khí. Mùa đông cần giữ ẩm mũi, cổ.

Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 89 (1807), ngày 7/11/2005, trang 6