Vén màn bí mật về thuốc an thần thalidomide

6.000 trẻ dị tật sống sót vì mẹ dùng thuốc an thần thalidomide

“Tháng 11/1961, thời điểm đó tôi mới là đứa trẻ sơ sinh 5 tháng tuổi. Gia đình tôi hầu như không thể hiểu nổi tại sao đứa con trai trông rất khỏe mạnh mà lúc chào đời lại có cánh tay ngắn, hai bàn tay vặn xoắn và không có ngón tay nào. Nhưng vào cuối tháng đó, một sự thực đã tiết lộ ra, phơi bày tất cả. Sau khi một tờ báo Đức đăng tải rằng loại thuốc thalidomide có thể là nguyên nhân bí ẩn gây ra hiện tượng hàng loạt em bé sơ sinh bị dị dạng ngay từ lúc chào đời ở Đức kể từ năm 1958”. - Một nạn nhân của thuốc thalidomide kể lại. Nhà sản xuất thuốc thalidomide - Công ty Chemie Gruenenthal bắt đầu tỏ ý nhượng bộ khi mà sức ép từ phía công luận ngày càng tăng, tiếp đó vào ngày 26/11/1961, tất cả các sản phẩm thuốc có chứa thành phần thuốc an thần thalidomide vốn đang được quảng cáo rất hấp dẫn cho các sản phụ đã được Công ty Chemie Gruenenthal tiến hành thu hồi trên quy mô lớn. Vài ngày sau, nhà sản xuất thuốc thalidomide ở Anh là Distillers cũng ra chính sách thu hồi thuốc đang bán trên thị trường nhưng thiệt hại lúc đó là khá lớn.

Ngày nay, khoảng 3.000 người bị ảnh hưởng bởi thuốc thalidomide hiện còn sống. Ở Anh là 470 trường hợp. Trong khi đó gần 50 quốc gia trên thế giới đã bị ảnh hưởng như Nhật Bản (xấp xỉ 300 trường hợp), Canada và Thụy Điển (hơn 100 trường hợp) và Australia (45 trường hợp). Chỉ gần đây, chính phủ Tây Ban Nha mới chính thức thừa nhận về hậu quả của thuốc thalidomide tại đất nước này. Không ai biết chính xác có bao nhiêu nạn nhân của thứ thuốc này ở Tây Ban Nha, nó có thể là hàng trăm người. Sau thời điểm năm 1961, thalidomide không hoàn toàn biến mất - các nhà nghiên cứu y khoa đã khám phá ra rằng, nó có hiệu quả trong những ca điều trị nhất định. Các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt đã được thực hiện, đặc biệt là đối với những bệnh nhân nữ đang trong độ tuổi sinh đẻ. Đặc biệt, ở Brazil, nơi mà thuốc thalidomide từng được sử dụng rộng rãi với bệnh phong thì hiện nay, thế hệ trẻ có khoảng 800 người bị tàn tật từ loại thuốc thalidomide.

Người Ðức phải chịu trách nhiệm

Trong những năm gần đây, những nạn nhân của thalidomide ở Anh đã giành được sự nhượng bộ từ Chính phủ, Cơ quan Thuế và Công ty Distillers nhằm tiến tới một khoản bồi thường trung bình hiện tại ở Anh vào khoảng 63.000 USD (hay 40.000 bảng Anh) một năm. Nhưng tại những nơi khác, những nạn nhân của thuốc này hầu như không nhận được khoản bồi thường nào hoặc có nhưng rất ít ỏi. Ước tính hiện tại có khoảng 6.000 trường hợp như vậy trên thế giới, gần 1/2 thỏa thuận bồi thường ở Đức. Hiện tại, số tiền bồi thường tối đa cho một người bệnh vào khoảng 13.500 euro/năm (hay 11.840 bảng Anh/năm). Nhiều người không có thu nhập độc lập và đòi hỏi thường xuyên chăm sóc. Những chiến dịch đòi bồi thường cao hơn đang được hỗ trợ ở Đức và những nơi khác. Mặt khác, Công ty Chemie Gruenenthal tuyên bố rằng họ không chịu trách nhiệm về nguồn gốc của thuốc thalidomide vì nó là sản phẩm của các nhà khoa học từng làm việc cho chế độ Đức quốc xã.

Chemie Gruenenthal được cấp bằng sáng chế cho loại thuốc an thần thalidomide vào giữa thập niên 1950. Tuy nhiên, những cuộc điều tra trong vòng 2 năm qua đã xác nhận rằng, một thương hiệu Đức có tên là Contergan có sở hữu chủ là Tập đoàn dược của Pháp: Rhone-Poulenc, hoạt động trong suốt đầu thập niên 1940 khi nó vẫn còn bị ảnh hưởng bởi sự kiểm soát của Đức quốc xã. Điều đó cũng nói lên một sự thật rõ ràng rằng, Chemie Gruenenthal là một mạng lưới của các nhà khoa học và doanh nhân Đức thời hậu chiến, những người đóng vai trò hàng đầu trong thời kỳ Đức quốc xã. Đơn cử, ngay sau chiến tranh, Công ty Chemie Gruenenthal đã tuyển bác sĩ Heinrich Mueckter làm nhà khoa học chính, tên này bị săn lùng gắt gao ở Ba Lan vì những tội ác chiến tranh sau khi tiến hành những thí nghiệm y học tại các trại tập trung, trong khi đó, hàng trăm tù nhân bị thiệt mạng bởi bàn tay tàn ác của hắn. Ông Gernot Stracke, người phát ngôn hàng đầu cho những nạn nhân sống sót ở Đức bức xúc tuyên bố: “Chemie Gruenenthal đã sử dụng con người như BS. Heinrich Mueckter cho mưu cầu của mình sẽ là một trong những nhân tố quan trọng mà chúng ta cần biết trong vụ bê bối thalidomide”.

Ông Gernot Stracke nhấn mạnh: “Đối với hiểu biết của cá nhân tôi, không có đại diện nào của Chính phủ Đức đưa ra bất kỳ ý kiến khách quan nào trước công chúng về nguồn gốc của thuốc thalidomide rằng nó là sản phẩm từ thời Đức quốc xã hoặc Chính phủ Đức sẽ chịu trách nhiệm lớn hơn cũng như có những động thái giúp đỡ tích cực cho những nạn nhân sống sót nếu một khi bằng chứng được tìm thấy”. Ông Martin Johnson, Giám đốc Tổ chức Tín nhiệm thalidomide (Anh) và GS. Ray Stokes từ Trường đại học Glasgow (Anh) hiện đang chuẩn bị cho xuất bản một quyển sách sau khi điều tra nghi vấn về nguồn gốc của thuốc thalidomide có từ thời kỳ Đức quốc xã. Ông Martin Johnson khẳng định: “Mặc dù ở giai đoạn này, chúng tôi không thể chứng minh nguồn gốc thuốc thalidomide đã được phát triển và thử nghiệm tại các trại tập trung của Đức quốc xã, nhưng có một bằng chứng áp đảo rằng, người Đức đã thử nghiệm thalidomide như là một phần của nghiên cứu về thuốc giải độc khí thần kinh”.