Về nước hoạt hoá điện hoá thân thiện với môi trường - Khẳng định hiệu quả tiệt trùng

Sau hai năm âm thầm thử nghiệm kể từ khi dịch cúm gia cầm bùng phát ở nước ta hồi tháng 12/2003, nhiều đơn vị thuộc ngành nông nghiệp chính thức thừa nhận hiệu quả tiệt trùng cao của thứ dung dịch vô cùng rẻ và thân thiện với môi trường vốn chỉ đi từ nước muối loãng và dòng điện.

Tiêu diệt các loại vi trùng phổ biến nhất

Bên cạnh đánh giá bước đầu khả năng hạn chế phát triển và tiêu diệt virus chết người H5N1 của Trung tâm Chẩn đoán Thú y Trung ương I, lãnh đạo các đơn vị thử nghiệm khác cho biết dung dịch hoạt hoá điện hoá còn là khắc tinh của nhiều loại vi trùng nguy hiểm vốn rất phổ biến trong chăn nuôi và giết mổ.

Điều đáng chú ý đầu tiên là khả năng khử trùng trứng gia cầm. Thời gian qua, ngành thú y ban hành văn bản yêu cầu các cơ sở phải sử dụng formal và thuốc tím để khử trùng cho trứng gia cầm trước khi đưa vào lưu thông.

"Trước khi vận chuyển đi tiêu thụ, trứng gia cầm phải được vệ sinh sạch sẽ và khử trùng tiêu độc bằng phương pháp xông hỗn hợp formol và thuốc tím", Văn bản Số 1495/CTY-KD ngày 27/12/2005 của Cục Thú y Trung ương (DAH) có đoạn. Điều đáng nói là hai dung dịch truyền thống có khả năng khử trùng mạnh kia đều độc và đắt.

"Các hoá chất đó rất dễ gây hại cho sức khoẻ và ô nhiễm môi trường", Th.S Vũ Đức Lợi, Viện Hoá học, khẳng định. Cho dùng tràn lan hai dung dịch không thân thiện với môi trường kia trên quy mô toàn quốc liệu có đủ yên tâm?

Theo Th.S Lợi, pha chế, liều lượng hoá chất, rồi thời gian ngâm, an toàn trong tiếp xúc hoá chất, v.v..., là những kỹ thuật không hề đơn giản đối với hàng triệu người chăn nuôi và kinh doanh. Đã thế, chính Cục trưởng DAH thừa nhận mạng lưới thú y cơ sở gần như trắng. Vậy lấy đâu ra người để kịp hướng dẫn bà con cách sử dụng các hoá chất gây nhiều rủi ro kia trong thời gian cấp bách của dịch giã?

Trong khi đó, theo CVHCC, dung dịch hoạt hoá điện hoá mà cụ thể là nước anolyte (dung dịch này có hai loại là anolyte và catolyte) lại có tác dụng khử trùng rất tốt. Kết quả xét nghiệm ở đó cho thấy nước anolyte loại bỏ được vi trùng gây bệnh trên vỏ trứng. Không những thế, nước anolyte còn khử trùng tốt cho trứng giống để tránh nguy cơ tái nhiễm một số bệnh như samonella hay bệnh nấm phổi gà khi gà mới nở một ngày tuổi.

Không dừng ở trứng, CVHCC còn đánh giá hiệu quả của dung dịch anolyte trong khử trùng dụng cụ giết mổ gia cầm như nền xưởng bằng đá hoa, mặt bàn mổ bằng inox, thớt gỗ, rổ nhựa, v.v... Kết quả cũng rất khả quan với cả ba loại vi khuẩn phổ biến nhất là vi khuẩn hiếu khí, Coliform, và E.Coli.

Ngày 3/2/2006, các quan chức nông nghiệp tụ họp về TP Hồ Chí Minh để bàn thảo một loạt vấn đề trong đó có đánh giá hiệu quả tiêm vaccine cúm gia cầm và vấn đề an toàn giết mổ gia cầm phục vụ Tết Nguyên Đán. Đã đến lúc nên có các biện pháp hành chính để đẩy nhanh khâu kiểm nghiệm cũng như ứng dụng rộng rãi thứ dung dịch "nhất cử lưỡng tiện" này, hiệu quả, rẻ, và không ô nhiễm môi trường.

Không thể nói dung dịch này có thể thay thế hoàn toàn các dung dịch khử trùng hiện hành song không có lý gì khi các quan chức cứ bình chân như vại chờ các thủ tục hành chính thay vì phải chủ động hợp tác với đơn vị chủ trì nghiên cứu. Trả lời của một lãnh đạo thú y với phóng viên báo Tiền Phong "Nếu muốn phổ biến, họ phải đến Cục Thú y đăng ký rồi thử nghiệm theo đúng quy trình" e rằng không phù hợp với kiều phản ứng khi dịch giã đang hoành hành nghiệm trọng như hiện nay.

Các thí nghiệm trên, tiếc thay, không phải do ngành thú y chủ động mà là từ hợp đồng thí nghiệm với một đơn vị nghiên cứu khoa học được Bộ Khoa học & Công nghệ giao chủ trì. Thông tin không chính thức mà người viết bài này nhận được là DAH không có phản ứng gì nếu không muốn nói là "xem thường".

Xin lưu ý, Trung tâm Nghiên cứu Gia cầm Thuỵ Phương, nơi đầu tiên làm bùng phát dịch cúm gia cầm ở Việt Nam, là minh chứng khác cho thấy kết quả đáng tin cậy của dung dịch. Đích thân GĐ Trung tâm, TS Phùng Đức Tiến, trong báo cáo dài 9000 từ kết quả thử nghiệm dung dịch suốt hai năm qua, chính thức đề xuất "cho phép ứng dụng dung dịch hoạt hoá điện hoá trong chăn nuôi gà thịt". Đấy là chưa kể các cơ sở khác như trung tâm giết mổ gia cầm Phúc Thịnh lớn nhất Hà Nội, Xí nghiệp Lương thực Ninh Bình, v.v..., đều đang dùng thứ dung dịch an toàn và rẻ tiền này để khử trùng thịt gà.