Ưu tiên cho công nghệ sản xuất sạch hơn

Từ vốn ngân sách, 10 năm qua, Nhà nước đã đầu tư trên 2.000 tỷ đồng cho bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, vốn ODA cho lĩnh vực này trong giai đoạn 1985-2000 là 2 tỷ USD. Bộ Tài Nguyên và Môi trường đã thành lập Quỹ bảo vệ môi trường để hỗ trợ cho các doanh nghiệp đầu tư cho công nghệ môi trường. Một số địa phương cũng đã lập các quỹ hỗ trợ giảm thiểu ô nhiễm môi trường, trong đó, thành phố Hồ Chí Minh có quỹ xoay vòng giảm thiểu ô nhiễm công nghiệp do ADB tài trợ, với tổng vốn 2,5 triệu USD và quỹ hỗ trợ giảm thiểu ô nhiễm công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp từ nguồn vốn của thành phố, với số tiền là 1 triệu USD.

Nhiều đề tài, dự án về bảo vệ môi trường do Bộ Khoa học và Công nghệ, một số địa phương thực hiện đã cung cấp các giải pháp tối ưu về quản lý và bảo vệ môi trường cho các doanh nghịêp, đơn vị. Chẳng hạn như các đề tài nghiên cứu sản xuất thiết bị, vật liệu tách dầu ra khỏi nước; thiết bị xử lý nước, rác thải; sử dụng công nghệ sinh học làm sạch dầu mỏ tại một số cảng; tận dụng các nguồn phế liệu trong nông  nghiệp, công nghiệp để tái sản xuất. Một số thiết bị xử lý chất thải sản xuất trong nước không chỉ được các địa phương, doanh nghiệp trong nước tiếp nhận công nghệ mà cả đối tác nước ngoài cũng muốn tiếp nhận.

Cùng với các dự án do nhà nước và địa phương đầu tư thực hiện, nhiều dự án do quốc tế tài trợ về sản xuất sạch hơn đã được triển khai. Trên 200 doanh nghiệp dệt, giấy, chế biến thực phẩm, gia công kim loại tham gia các dự án sản xuất sạch của trung tâm sản xuất sạch Việt Nam (do UNIDO-SECO tài trợ) đã có hiệu quả, tiết kiệm được hàng triệu USD. Sản xuất sạch hơn đã được đánh giá là một công cụ hiệu quả để giải quyết các vấn đề về sức khoẻ nghề nghiệp.

Trong Dự án "Phát triển đô thị và công nghiệp Việt Trì" do DANIDA tài trợ, 14 doanh nghiệp ở Việt Trì nhờ thực hiện sản xuất sạch hơn đã cải thiện đáng kể môi trường lao động, điển hình là trường hợp công ty liên doanh Plastic Vĩnh Phú, giảm được 46% tổng số dung môi Methyl ethyl Keton, 25% bột PVC. Tuy nhiên, xử lý ô nhiễm, giảm thiểu ô nhiễm vẫn là những thách thức lớn của Việt Nam.

Nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ không có đủ tiềm lực để thay các công nghệ lạc hậu. Số lượng các khu công nghiệp, khu chế xuất tăng rất nhanh, trừ một số hệ thống xử lý chất thải tại doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, còn hầu hết các hệ thống xử lý nước thải đạt hiệu quả chưa cao, nhiều bệnh viện vẫn chưa có hệ thống xử lý chất thải. Sự đô thị hoá diễn ra nhanh ở Việt Nam, nhưng đến nay chưa có đô thị nào có hệ thống xử lý nước thải đô thị tập trung. Nhiều làng nghề cũng không có kinh phí để thiết lập hệ thống xử lý nước thải, rác thải.

Nguồn: TTXVN, 9/05/2006