Ứng dụng công nghệ làm giàu ti-tan

Đáp ứng yêu cầu cần phải phát triển nhanh các cơ sở khai thác sa khoáng ti-tan ven biển Việt Nam, Viện Nghiên cứu Mỏ và Luyện kim đã thực hiện nghiên cứu, chế biến sâu quặng ti-tan, tạo vật liệu vỏ bọc que hàn chất lượng cao. Ðây là lần đầu tiên các nhà khoa học trong nước tiến hành nghiên cứu, ứng dụng thành công các công nghệ, thiết bị đặc chủng, làm giàu khoáng sản ti-tan gồm thu hồi quặng in-me-nhít, ru-tin, zi-con, mo-na-xit và công nghệ chế biến in-me-nhít cho các mỏ ti-tan ven biển từ Thanh Hóa đến Bình Thuận và chỉ tiêu kỹ thuật cao.

Thành công này của các nhà khoa học không chỉ góp phần từng bước xóa dần việc nhập khẩu vật liệu phục vụ sản xuất que hàn, tiết kiệm một nguồn ngoại tệ không nhỏ cho đất nước, mà còn có ý nghĩa quan trọng đưa trình độ công nghệ trong lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản ti-tan nước ta lên ngang tầm trình độ trong khu vực, chuẩn bị cho những bước phát triển mới.

Công trình nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm các nhà khoa học gồm: TS Nguyễn Anh, các kỹ sư Phạm Mạnh Cường, Bùi Quế, Nguyễn Lưu Long, Phùng Hữu Dũng, Cao Văn Hồng, Lê Thị Tuyết Minh, Võ Kim Cự, Vũ Văn Hà. Sau nhiều năm nghiên cứu, đã có 12 đề tài nghiên cứu công nghệ, 13 đề tài chế tạo thiết bị, hoàn chỉnh công nghệ và thiết bị thích hợp từng đối tượng riêng biệt được triển khai, áp dụng kết quả nghiên cứu vào 42 cơ sở sản xuất của 14 thành viên thuộc Hiệp hội Ti-tan Việt Nam.

Các thiết bị kết quả nghiên cứu của cụm công trình đã không ngừng được cải tiến, nâng cấp, hoàn chỉnh, ngày càng phát huy tác dụng trong việc khai thác không chỉ cho ti-tan mà cho một số khoáng sản khác.

Công trình được nghiên cứu, chế tạo đồng bộ từ khâu chế biến thô, chế biến tinh và chế biến sâu sản phẩm ti-tan từ sa khoáng biển; có hàm lượng khoa học cao, tạo ra nhiều sản phẩm mới để xuất khẩu và ứng dụng vào một số ngành sản xuất trong nước, chấm dứt việc nhập khẩu sản phẩm nói trên; xóa bỏ hoàn toàn việc khai thác và tuyển thợ thủ công trong phạm vi toàn quốc; chuyển hóa toàn bộ công đoạn khai thác, tuyển thô sang quy mô công nghiệp và cơ giới hóa. Kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học đã góp phần quyết định vào sự tăng trưởng nhanh chóng về sản lượng ti-tan của cả nước.

Trong quá trình thực hiện cụm công trình, các nhà khoa học đã đào tạo được một đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật, công nhân lành nghề trong khai thác, chế biến khoáng sản; tạo việc làm và thu nhập cao cho hàng vạn người lao động ở vùng xa, vùng sâu, hải đảo, nâng cao mức sống người dân địa phương; công nghệ và thiết bị do Viện chế tạo không thua kém các nước trong khu vực.

Hiệu quả của quá trình sản xuất rất cao, hàm lượng chất thải < 0,5%, đạt mức cho phép. Nhờ áp dụng công trình, các nhà sản xuất còn có thể tận thu được tài nguyên do khai thác được quặng nghèo <1% khoáng vật có ích, thấp hơn hàm lượng biên tối thiểu cho phép.

Cụm công trình tự lực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và chế tạo thiết bị, góp phần tạo lập và phát triển thành công ngành khai thác và chế biến khoáng sản ti-tan ven biển Việt Nam từ năm 1990 đến nay. Từ đó, đã tạo nên bước phát triển nhảy vọt về chất lượng cũng như số lượng sản phẩm. Năm 1990, cả nước mới sản xuất được 10 nghìn tấn/năm, đến năm 2004, cả nước đã sản xuất và xuất khẩu hơn 435 nghìn tấn/năm (gấp 40 lần so với năm 1990). Với thực tế ứng dụng cao và hiệu quả kinh tế thiết thực, công trình đã được tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học công nghệ năm 2005.

Nguồn: nhandan.com.vn   14/12/2005.