Ứng dụng công nghệ khoan định hướng trong đô thị
Thế nhưng, giải quyết "mạng nhện" đó là điều không dễ dàng. Mặc dù chính quyền các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh đặt ra mục tiêu đến hết năm 2010 sẽ giải quyết cơ bản tình trạng mạng nhện ở đô thị, nhưng đây là mục tiêu không dễ thực hiện. Ðể làm được điều đó sẽ cần làm rất nhiều phần việc: đào mương đặt cáp, hạ ngầm, khôi phục hiện trạng... tốn kém, mất nhiều thời gian và nhân lực, ảnh hưởng tới giao thông và đời sống của người dân cũng như các hoạt động kinh tế - xã hội khác. Kể cả chấp nhận những điều đó thì không phải chỗ nào cũng được phép đào, và không phải chỗ nào cũng đào được. Thí dụ, cần lắp hệ thống cáp ngầm qua đường băng ở sân bay, qua sông, qua những công trình đặc biệt quan trọng, v.v.
Trăn trở với thực tế đó, tiến sĩ Nguyễn Văn Giáp và các đồng sự đã tập trung nghiên cứu, ứng dụng công nghệ rất phổ biến trong ngành dầu khí: công nghệ khoan ngang (thuật ngữ chuyên ngành gọi là "horizontal drilling"). Tiến sĩ Nguyễn Văn Giáp cho biết: Ở các đô thị các nước hiện nay không có tình trạng đào lấp đường như ở nước ta, vì từ lâu họ đã ứng dụng các công nghệ mới để hạ ngầm các loại cáp. Với hiện trạng "đã rồi" của các đô thị, công nghệ khoan ngang là một ứng dụng phù hợp. Ðể cải tạo hệ thống cáp nổi hiện nay thành hệ thống cáp ngầm, có thể sử dụng công nghệ khoan ngang thay cho phương pháp đào. Công nghệ khoan ngang có thể cho phép khoan tới đường kính 600 mm hoặc hơn nữa phụ thuộc vào điều kiện cụ thể và với chiều sâu tùy ý, chiều dài khoan được mỗi lần có thể tới 2.000 m phụ thuộc vào tính năng của thiết bị. Công nghệ khoan ngang và khoan xiên đã được triển khai thi công ở một số công trình như khoan qua đường băng ở Sân bay Quốc tế Nội Bài, khoan qua đường Hùng Vương (quận Ba Ðình, Hà Nội) và đã cho kết quả tốt. Tuy nhiên, theo thạc sĩ Lê Ðức Vinh, Phó Trưởng bộ môn Thiết bị dầu khí và công trình, Khoa Dầu khí, Trường đại học Mỏ - Ðịa chất, việc triển khai cũng không đơn giản vì công nghệ khoan ngang chỉ phù hợp ở những đô thị cũ với hạ tầng bên trên đã hoàn thiện, còn ở những đô thị mới, đang xây dựng cơ sở hạ tầng, thì việc đào hào kỹ thuật sẽ dễ dàng và tiết kiệm chi phí hơn. Ðể ứng dụng công nghệ khoan ngang thì một trong những yếu tố cần thiết là phải có quy hoạch hết sức chi tiết cho các công trình dưới mặt đất, để tránh tình trạng chồng chéo, ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh và các hoạt động kinh tế khác. Ðây là vấn đề đã được Bộ Xây dựng nhìn nhận và đánh giá. Tiến sĩ Lê Ðình Tri, Phó Vụ trưởng Kiến trúc quy hoạch, Bộ Xây dựng, cho biết: Bộ đang trình Chính phủ nghị định về quy hoạch ngầm dưới đất để bảo đảm tính ổn định của các công trình ngầm, hạ ngầm các đường cáp...
Bên cạnh đó, vấn đề thiết bị cũng là một cản trở, vì hiện nay nước ta chưa sản xuất được thiết bị chuyên dụng để khoan ngang. Giá các thiết bị này trên thị trường thế giới dao động từ 100 nghìn USD đến một triệu USD. Ðặc biệt, công nghệ khoan ngang chỉ phù hợp những đô thị cũ với hệ thống xây dựng từ lâu, không thể đào bới hoặc dỡ bỏ. Còn với các đô thị mới, đang trong quá trình quy hoạch thì việc xây dựng sẵn các hào kỹ thuật rồi cho thuê sẽ đơn giản và kinh tế hơn.
