Trồng và chăm bón rau ngót
Trồng và chăm sóc
Trồng bằng hạt:Thu lấy quả già (có hạt màu đen) vào tháng 9 – 11, phơi khô trong bóng râm, bảo quản nơi khô mát. Khoảng đầu tháng 2 đem hạt gieo trên luống đất được làm nhỏ đã chuẩn bị sẵn, được bón 1kg phân chuồng hoai mục ủ với 5% lân supe/m 2mặt luống. Mật độ gieo từ 80 đến 100 hạt/m 2mặt luống, tưới đủ ẩm. Sau khi gieo khoảng 25 đến 30 ngày, cây con có 3 đến 4 lá, cao 12 đến 15cm thì đem trồng ra ruộng sản xuất.
Trồng bằng cành:Đầu tháng 2, cắt lấy đoạn cành bánh tẻ (thân cành có màu xanh), dùng cuốc rạch sâu 10 đến 15 cm, rộng 10 – 15cm. Bón vào rạch 3 đến 4 tạ phân chuồng hoài mục ủ với 2% lân supe, trộn đều phân với đất. Trồng bằng cách để thân cành giống nằm dọc theo luống (như trồng cây mía), lấp một lớp đất dày 2 đến 3cm lên trên, tưới đủ ẩm hoặc cắt hom thành từng đoạn dài 15 đến 18cm, đầu dưới vát cạnh 30 - 40°, đầu trên cắt bằng, trồng đứng, lấp đất sâu khoảng 10 đến 12cm. Sau trồng 20 đến 30 ngày, mầm ngủ trên nách lá sẽ được phát động mọc thành cây rau ngót con.
Chọn đất thịt nhẹ hoặc cát pha có độ pH 5,5 đến 6,5. Chủ động nước, cách ly khu vực có chất thải công nghiệp từ 1 đến 2kg, với chất thải thành phố ít nhất 200m, cách xa đường quốc lộ ít nhất 100m, không tồn dư hoá chất độc hại, dư lượng kim loại nặng rất nhỏ. Lên luống rộng 1 đến 1,2m; cao 15 đến 20cm; rãnh rộng 30cm.
Mật độ khoảng cách:Nếu trồng bằng cây con, trồng hàng cách hàng 35 đến 40cm, cây cách cây 12 đến 15cm. Trồng bằng giâm cành, rạch hàng cách nhau 35 đến 40cm, thân cành đặt nằm dọc theo rạch hoặc trồng đứng hốc cách cách hốc 20 đến 25cm, mỗi hốc giâm 2 đến 3 cành; hàng cách hàng 35 đến 40cm. Sau khi mầm ngủ nảy mầm thành cây con, khi cây con cao 10 đến 15cm thì tỉa định cây, để cây cách cây 12 đến 15cm.
Chăm sóc:Tuyệt đối không dùng nước bẩn, nước ao tù, nước thải bệnh viện, công nghiệp, sinh hoạt để tưới. Nhất thiết phải dùng nước sạch, nước giếng khơi, giếng khoan, nước sông ngòi chưa bị ô nhiễm tưới cho rau để đảm bảo vệ sinh an toàn cho người tiêu dùng.
Sau khi mầm ngủ mọc cao 12 đến 15cm hoặc cây con bén rễ hồi xanh, thì hoà nước sạch với đạm, kali )theo tỷ lệ 2 đến 3 phần đạm + 1 phần kali), pha loãng 3 – 5% tưới cho rau. Khoảng 7 đến 10 ngày lại tưới một lần.
Đốn đau cây:Đốn đau cây có tác dụng trẻ hoá và giảm chiều cao cây, ra nhiều mầm, búp, lá non, tăng năng suất và phẩm chất rau thương phẩm. Đốn lần 1 khi cây cao 20 đến 25cm, đốn cách mặt đất 15cm. Các lần đốn sau (một năm đốn đau 2 đến 3 lần) cách vết đốn lần trước khoảng 7 đến 10cm. Sau mỗi lần đốn lại tăng cường bón 2 – 3 tạ phân chuồng hoai mục ủ với 2% supe lân và 3 – 5kg đạm urê + 1kg kaliclorua cho một sào (360m 2) rau. Cách bón: Rạch hàng tra phân cách gốc cây ngót khoảng 12 đến 15cm, rạch sâu 10cm, rộng 5 đến 7cm, rắc phân chuồng trộn đều với phân khoáng vào rạch và lấp đất dày 2 đến 3cm lên trên, tưới đủ ẩm cho ngót nảy mầm đều, khoẻ, nhanh cho thu hoạch.
Dùng các loại phân bón lá như: Humate, Atonic, đạm Thiên nông,… phun cho rau 5 đến 7 ngày/lần, tăng năng suất rau 30 đến 50%.
Hái rau:Khoảng 3 đến 5 ngày khi thấy mầm, lá non dài 10 đến 15cm thì dùng dao sắc cắt bằng ngọn, lần cắt sau cách lần trước khoảng 4 đến 5cm. Bà con nên thu hái buổi sáng, bán trong ngày cho tươi ngon.
Phòng trừ sâu bệnh
Sâu hại:Rầy xanh, bọ phấn hại nặng khi bị khô hạn, phòng trừ bằng các loại thuốc Actara 25 WG; Sokupi 0,36 AS; Conphai 10WP.
Nhện đỏ hại nặng trong điều kiện hạn nặng, dùng Pegasus 500 EC; Sokupi 0,36 AS phun trừ.
Bệnh hại:Bệnh xoăn lá virus, cần diệt trừ bọ phấn là môi giới truyền bệnh. Bệnh phấn trắng hại nặng trong điều kiện khô hạn, dùng thuốc Anvil 5 – 10 EC; Score 250 WP phun trừ.
Lưu ý:Tuyệt đối không dùng các loại thuốc bảo vệ thực vật đã bị cấm sử dụng, các loại thuốc không có trong danh mục thuốc được phép sử dụng tại Việt Nam. Đặc biệt đảm bảo thời gian cách ly khi bón đạm là 10 đến 12 ngày; cách ly thuốc trừ sâu bệnh đúng như hướng dẫn trên bao bì gói thuốc (3 đến 7 ngày tuỳ loại).
Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 7 (1725), ngày 24 – 1 – 2005, trang 10
