Trồng rau xen trong vườn tiêu: hiệu quả tối ưu
Cây tiêu thuộc nhóm cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao, giúp nhiều hộ nông dân Bình Phước vươn lên làm giàu. Trên cùng một diện tích thâm canh, nhiều hộ đã trồng xen ca cao, cà phê, các loại cây họ đậu... trong vườn tiêu hoặc cho tiêu leo gốc điều để tiết kiệm diện tích và tăng hiệu quả kinh tế. Dựa trên nguyên tắc xen canh hiệu quả đó, gia đình ông Bình đã mở hướng đi mới bằng việc trồng xen rau và rau thơm (húng dũi, húng quế, rau ngót, mùng tơi...) giữa các hàng xông trong vườn tiêu và hiệu quả kinh tế thu được thật bất ngờ. "Chỉ với 0,7 ha đất, nhưng nhờ mô hình xen canh này, gia đình tôi đã có thêm thu nhập mỗi ngày hơn 500 ngàn đồng từ việc đổ mối bán rau và rau thơm cho các lái buôn tại chợ Phước Long, Đồng Xoài (giá rau dao động 20.000 - 30.000 đồng/kg). Cộng thêm tiền tiêu gần 150 triệu đồng mỗi năm, gia đình tôi đã có thu nhập hơn 350 triệu đồng/năm với chỉ 0,7 ha đất", ông Bình tâm đắc nói.
Vườn tiêu của gia đình ông Bình có gần 1.000 nọc, được trồng từ năm 1995. Tuy nhiên với giá tiêu hồi đó, 1.000 nọc tiêu không đủ trang trải cuộc sống của 7 nhân khẩu gia đình. Trong cái khó ló cái khôn, ông Bình quyết định trồng xen một số loại rau trong vườn tiêu, với ý tưởng ban đầu giảm bớt một phần chi phí mua rau phục vụ bữa cơm hằng ngày. Nhưng khi rau trồng nhiều (ăn không hết), vợ chồng ông đã rao bán cho một số quầy bán rau ở chợ và có thêm nguồn thu nhập nho nhỏ. Nhận thấy thị trường rau và rau thơm ở các chợ còn thiếu và các lái buôn phải nhập từ nơi xa về (mắc hơn so với nguồn nhập tại chỗ), vợ chồng ông đã nảy ra ý định làm giàu từ việc trồng rau và rau thơm để cung cấp cho các mối buôn này. Thế là cuộc cách mạng trồng rau và rau thơm xen trong vườn tiêu của gia đình bắt đầu triển khai từ những năm 2002.
Ông Bình cho biết, vườn tiêu của gia đình vốn được trồng trên nền đất đỏ bazan màu mỡ rất tốt, loại đất này cũng thích hợp cho việc trồng rau và rau thơm, không phải đầu tư nhiều tiền và tốn nhiều công cải tạo đất. Theo ông Bình, trồng xen rau và rau thơm trong vườn tiêu có thêm lợi thế "một công đôi việc", là khi tưới nước và chăm bón cho rau và rau thơm, cây tiêu cũng được thụ hưởng từ nguồn phân và nước tưới đó. Mặt khác, khi trồng xen rau và rau thơm vào giữa các hàng xông đã làm hạn chế việc bốc hơi nước của đất và vì thế vườn tiêu luôn giữ được độ ẩm lý tưởng để tiêu phát triển tốt. Bản thân các loại rau cũng chỉ thích hợp với độ ánh sáng khoảng 50 - 60%, nên trồng rau và rau thơm trong vườn tiêu rất thích hợp, độ che phủ của các nọc tiêu đã giảm bớt ánh sáng 40 - 50%, giúp rau sinh trưởng tốt.
Ông Bình cho biết thêm, việc làm đất cho các luống rau và rau thơm trong vườn tiêu cũng hết sức đơn giản, chỉ cần cuốc xới đất và bón lót các loại phân xanh, tro mùn tạo lớp màu và độ tơi xốp cho đất luống rau rồi trồng. Đối với các loại húng, rau ngót thân cứng chỉ cần tưới cách nhật (một ngày tưới, một ngày nghỉ), còn đối với các loại rau cải, mùng tơi thì phải tưới mỗi ngày một lần. Cho nên, khi trồng cần phân khu vực để có kế hoạch chăm bón, tưới tiêu phù hợp. Theo ông Bình, việc tưới nước cho rau áp dụng nhiều vào mùa khô, còn mùa mưa thì hạn chế, nhiều khi mưa nhiều ngày liên tục phải làm rãnh thoát nước để chống ngập úng cho rau và tiêu. "Hiện gia đình tôi đang triển khai trồng những diện tích đất còn lại và hướng tới mô hình rau sạch chất lượng, để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng và tăng thêm nguồn thu nhập từ mô hình này", ông Bình chia sẻ.
