Trồng rau sạch theo quy trình khép kín

Trong sản xuất rau quả hiện nay, việc lạm dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu là không thể tránh khỏi. Ngoài ô nhiễm môi trường, chính những hóa chất làm rau quả trở nên bắt mắt này còn gây ngộ độc. Nguyên nhân chính là người tiêu dùng chưa quan tâm đến tiêu chuẩn rau sạch và nông dân trồng rau vẫn chưa được trang bị đầy đủ kiến thức khoa học về sản xuất rau củ sạch.

Rau an toàn là các loại rau được sản xuất theo một quy trình đảm bảo không bị nhiễm hóa chất độc hại và các ký sinh trùng gây bệnh, an toàn cho người sử dụng và môi trường.

Rau được trồng phải tránh xa các nguồn ô nhiễm như đất bị ô nhiễm kim loại nặng, bệnh viện, nghĩa trang, bãi rác và khu chăn nuôi. Không dùng nước thải chăn nuôi, nước thải từ công nghiệp, khu dân cư, trại chăn nuôi, nước ao mương tù đọng chưa qua xử lý để làm nước tưới rau quả. Về phân bón: sử dụng đủ lượng phân hữu cơ đã phân hủy, sử dụng hợp lý, cân đối các loại đạm, lân, cali . Liều lượng bón dựa trên quy trình sản xuất, nhu cầu dinh dưỡng của từng loại rau quả. Đặc biệt, phải ngưng bón đạm hoặc phun lên lá trước khi thu hoạch từ 7 đến 10 ngày với rau ăn lá, 10 – 15 ngày với rau ăn củ, quả.

Đối với thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), cần phân biệt 3 nhóm độc khác nhau: rất độc (có hình tượng đầu lâu, xương chéo màu đen trên hình vuông màu trắng đặt lệch có vệt màu đỏ), độc cao (có vệt màu vàng), nguy hiểm (có hoặc không có hình tượng khung bằng vạch ngắt quãng trên hình vuông màu trắng đặt lệch, có vạch màu xanh nước biển hoặc màu xanh lá cây). Lưu ý các nhóm gốc thuốc trừ sâu hóa học thường gây ngộ độc cấp tính cho người ăn rau là lân hữu cơ, carbamate.

Đồng thời để giảm khả năng kháng thuốc BVTV đối với dịch hại, phải pha đúng nồng độ khuyến cáo, nhưng thường xuyên thay đổi chủng loại thuốc sử dụng. Để pha thuốc BVTV dạng bột đảm bảo an toàn phải có dụng cụ: ống đong, cân thuốc, que khuấy, xô pha thuốc, đồ bảo vệ lao động thích hợp.

Phòng trừ sâu bệnh: Áp dụng biện pháp quản lý dịch bệnh tổng hợp. Chỉ dùng thuốc khi thật cần thiết, sử dụng các loại thuốc có tên trong danh mục thuốc BVTV, sử dụng trên rau. Sử dụng theo 4 nguyên tắc đúng: đúng lúc, đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng cách. Người sản xuất rau an toàn cần đặc biệt quan tâm đến thời gian cách ly - vì đây là khoảng thời gian cần thiết để dư lượng thuốc BVTV trong rau giảm dưới mức quy định.

Ông Phạm Văn Án, Giám đốc Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng, cho biết: ngoài các điều kiện trên, còn cần phải có cán bộ kỹ thuật nông nghiệp để tập huấn kỹ thuật và giúp đỡ cho nông dân tổ chức sản xuất. Nông dân trực tiếp sản xuất phải có trình độ, phải qua lớp tập huấn kỹ thuật trồng rau an toàn, biết cách sử dụng thuốc BVTV và các đối tượng sâu hại, quản lý chất thải trong ruộng sản xuất...

Ông Nguyễn Thế Phú, Phó Cục trưởng Cục BVTV, cho biết: nhiều mô hình sản xuất rau an toàn chỉ đi vào hoạt động một thời gian rồi tạm lắng. Để hình thành thị trường tiêu thụ rau an toàn, đòi hỏi phải quy hoạch các vùng sản xuất gắn với việc hình thành các hợp tác xã và tổ hợp sản xuất.

Song song đó, thực hiện luôn quy trình sơ chế, bảo quản và đóng gói sản phẩm, đặt tên thương hiệu cho sản phẩm để tạo nét đặc trưng cho các loại rau an toàn. Các cơ quan chức năng có trách nhiệm theo dõi quản lý và cấp giấy chứng nhận rau đạt chuẩn an toàn từ đó mới tạo ra sức hút và sự tin tưởng của người tiêu dùng.

Các nhà sản xuất rau an toàn đang gặp khó do sản xuất với số lượng ít, sản phẩm không đa dạng, khó đưa hàng vào siêu thị, nhưng nếu sản xuất với số lượng lớn, siêu thị cũng không thể mua hết do lượng rau tiêu thụ ở các siêu thị vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ, đa số người tiêu dùng vẫn mua rau ở chợ.

Nhu cầu sử dụng rau an toàn hiện nay là vấn đề cần được quan tâm của nhiều cơ quan, ban ngành, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan để tìm ra hướng đi đúng. Một mô hình sản xuất rau mang tính bền vững sẽ góp phần ổn định đời sống người trồng rau cũng như tạo sự an tâm cho người tiêu dùng.

  Nguồn: Sài Gòn Giải Phóng, 21/10/2005