Triển vọng nuôi tôm he chân trắng ở Nghệ An
Đặc điểm ưu việt của tôm he chân trắng
Theo Tổ chức lương nông thế giới (FAO), dự kiến sản lượng tôm he chân trắng năm 2007 trên thế giới chiếm 80% sản lượng tôm nuôi, trong đó 85% sản lượng tập trung ở các nước Đông Nam Á. Các nước nuôi nhiều tôm he chân trắng là Thái Lan, Trung Quốc, Inđônêxia, Malaixia, Philippin, Êcuađo, Mêhicô, Panama, Hundurat, Braxin, Mỹ.
Riêng ở Thái Lan, nước có nghề nuôi tôm công nghiệp phát triển hàng đầu trên thế giới, trước đây nuôi tôm sú (Penaeus monodon) là chủ yếu, thì nay đã chuyển mạnh sang nuôi tôm he chân trắng. Sản lượng tôm he chân trắng năm 2006 của Thái Lan là 500.000 tấn, chiếm 95% sản lượng tôm nuôi của nước này, của Trung Quốc là trên 600.000 tấn, chiếm 62% sản lượng (Theo “Khuyến ngư Việt Nam”, số 6-2007, tr.12). Như vậy, xu hướng chung của thế giới là chuyển mạnh từ nuôi các loại tôm khác sang nuôi tôm he chân trắng.
Sở dĩ người nuôi tôm ở nước ta và các nước trên thế giới thích nuôi loại tôm he này là vì nó có những đặc điểm ưu việt hơn so với các loài tôm nuôi khác, thể hiện ở những đặc tính sau đây:
- Thứ nhất, đây là loại tôm rộng muối, tức là có khả năng thích ứng với phạm vi độ muối rộng từ 20-400/00. Đây là đặc tính quan trọng cho phép phát triển nuôi loại tôm này ở vùng đất cát ven biển
- là nơi có độ mặn cao không cần phải pha trộn nước ngọt cũng như nuôi trong mùa mưa và trong môi trường nước ngọt.
- Thứ hai, tôm he chân trắng có ngưỡng oxy thấp hơn tôm sú và các loại tôm he khác như tôm lớt, tôm thẻ, khả năng kháng bệnh cao, có thể sống thích nghi ở các ao có nhiều bùn, nhiều nguyên tố kim loại nặng mà trước đây nuôi tôm sú không thích hợp, thường thất bại do phát sinh dịch bệnh.
- Thứ ba, tôm he chân trắng có tốc độ sinh trưởng nhanh, nuôi 2 tháng đã đạt cỡ 100-110 con/kg, thời gian nuôi ngắn, chỉ 2-2,5 tháng có thể thu hoạch và cho năng suất, sản lượng cao (từ 5-22 tấn/ha/vụ). Điều này cho phép nuôi tăng vụ, tức một năm nuôi 2 vụ ăn chắc ở những vùng trước đây chỉ nuôi được một vụ tôm sú như ở các tỉnh phía Bắc.
- Thứ tư, thịt tôm he chân trắng thơm ngon, dễ tiêu thụ cả thị trường trong nước và xuất khẩu.
Triển vọng nuôi tôm he chân trắng ở Nghệ An
Tuy nhiên, do chưa có nhiều kết quả nghiên cứu cũng như chưa có nhiều kinh nghiệm của dân trong việc du nhập, thuần hoá nuôi loại tôm này trong điều kiện Việt Nam, nên năm 2004, Bộ Thuỷ sản đã có chỉ thị 01/2004/CT-BTS về tăng cường quản lý, hạn chế phát triển nuôi loại tôm này vì sợ lây lan dịch bệnh sang tôm sú - là đối tượng nuôi chủ lực của nước ta hiện nay. Ở Nghệ An, thực hiện chỉ thị này, Sở Thuỷ sản, Chi cục bảo vệ nguồn lợi đã có văn bản hướng dẫn và các địa phương, các hộ nuôi tôm đã chấp hành tốt việc quản lý, hạn chế nuôi tôm he chân trắng ở các vùng nuôi tập trung như: không nuôi tôm he chân trắng ở các ao nuôi tôm sú, các trại giống sản xuất tôm sú không dùng để sản xuất giống tôm he, chỉ thả nuôi vụ trái…
Song trên thực tế, qua mấy năm gần đây, do việc nuôi tôm sú thường xuyên bị gặp rủi ro, thất bại, nhiều hộ nuôi tôm Nghệ An đã mạnh dạn chuyển sang nuôi tôm chân trắng. Kết quả cho thấy, không những không có trường hợp nào xảy ra dịch bệnh gây chết hàng loạt, thua lỗ mà còn có lãi lớn, năng suất sản lượng cao, một năm có thể nuôi được 2 vụ ăn chắc, thị trường ổn định…
Chẳng hạn như trong vụ 1 năm 2007, ở Quỳnh Lương - Quỳnh Lưu, hộ anh Đức Toàn ở Cầu Giát nuôi tôm he chân trắng trên diện tích 7,2ha, đạt sản lượng 40 tấn, năng suất trung bình 5-7 tấn/ha, cao nhất 17,5 tấn/ha, lợi nhuận đạt khoảng 1 tỷ đồng. Ở Diễn Trung - Diễn Châu, có hộ anh Đại nuôi tôm ở bãi ngang (vùng nuôi tôm trên cát) đã nuôi tôm he chân trắng trên diện tích 1,25ha, đạt sản lượng 11 tấn, năng suất 8,8 tấn/ha, lợi nhuận 130 triệu đồng.
Ở xã Nghi Thái, Nghi Lộc, hộ anh Bích là khuyến nông viên của xã, nuôi tôm he chân trắng vụ 2 (vụ trái) trên diện tích 0,7ha, thời gian nuôi 2,5 tháng, đạt sản lượng 3,5 tấn, năng suất 5 tấn/ha, lợi nhuận 70 triệu đồng; hộ anh Trần Văn Khánh nuôi tôm he chân trắng vụ trái trên diện tích 2.000m2 đạt sản lượng 1,5 tấn, năng suất 7,5 tấn/ha, lợi nhuận đạt 20 triệu đồng…
Bước sang năm 2008, qua tổng kết tình hình nuôi tôm he chân trắng ở các địa phương, Sở Thuỷ sản (nay là Sở NN&PTNT) đã có văn bản đồng ý cho phép nuôi tôm he chân trắng có khoanh vùng quản lý. Từ đó, việc nuôi loại tôm này đã phát triển rầm rộ. Kết quả đến nay cho thấy hộ nào nuôi tôm he chân trắng ngay trong vụ 1 đều trúng đậm, lợi nhuận đạt 50-100 triệu đồng/ha.
Tuy nhiên, tôm he chân trắng cũng có thể bị nhiễm các bệnh như tôm sú nếu các hộ nuôi quản lý môi trường không tốt như nuôi mật độ quá cao (trên 80 con/m2), thiếu oxy, các chỉ tiêu môi trường như độ trong, pH, độ kiềm, khoáng không đạt chuẩn… Vì vậy, các hộ nuôi tôm cũng cần phải thận trọng không được chủ quan khi nuôi loại tôm này.
Dù muốn hay không, thì triển vọng trong những năm tới, tôm he chân trắng sẽ được nhiều hộ và tổ chức ở Nghệ An thả nuôi 2 vụ ăn chắc trên diện tích hàng trăm ha và sản lượng hàng ngàn tấn bằng công nghệ nuôi sạch, làm cho loại tôm có giá trị kinh tế này trở thành một đối tượng nuôi phổ biến và bền vững.
Các nhà sản xuất, kinh doanh dịch vụ thức ăn, vật tư nuôi tôm cần phải biết rõ thông tin này để đi tắt đón đầu, nhằm đem lại hiệu quả và thu được lợi nhuận cao./.
