Triển khai công nghệ lò gạch nung liên tục kiểu đứng
Theo ông Nguyễn Đức Quyền (Đại học quốc gia Hà Nội), lò VSBK được xây bằng gạch chịu lửa, theo hình thẳng đứng, hai bên có ống thông lửa, phía ngoài có cầu thang bộ. Gạch mộc được vận chuyển bằng thang đơn và thang kép lên trên đỉnh lò để xếp vào bên trong lò theo từng goòng.
Đất sét nguyên liệu tốt nhất được chọn là loại có hàm lượng oxyd sắt 7 - 8%, dẻo vừa, có độ co dưới 6%. Sau khi khai thác và để phân hóa trong một thời gian ở ngoài trời, nó được đem trộn với than cám mịn, sau đó chuyển qua máy cán thô và cán mịn, nhào trộn với nước cho qua máy đùn ép liên hợp chân không, rồi qua công đoạn cắt tự động, phơi và đưa vào lò nung.
Nung gồm 4 giai đoạn: sấy 100 - 2500C; gia nhiệt 250 - 6000C; nung 600 - 1.0050C; làm nguội (400C). Nhiên liệu nung là than đá cài xen trong gạch và than cám trộn trong đất sét.
Các ống thông gió và quạt gió cung cấp oxy cho lò. Khói thải trên miệng ống khói rất ít, còn trên miệng lò thì hầu như không có khói bay ra. Như vậy lò vừa tiết kiệm than vừa ít gây ô mhiễm môi trường so với lò thủ công.
Ở tầng thấp nhất, khi gạch đã chín, người ta dùng kít thủy lực để lấy từng goòng gạch ra ngoài. Ở tầng trên cùng, gạch tiếp tục được xếp vào. Như vậy lò hoạt động liên tục.
Lò VSBK quy mô 6 triệu viên/năm cần mặt bằng trên 1 ha, bao gồm nơi đặt lò, sân phơi, kho bãi đất, kho chứa và sân thành phẩm. Chi phí đầu tư là khoảng 3 tỷ đồng.
Nhiều chủ lò gạch và lãnh đạo các huyện trong tỉnh cho rằng công nghệ mới này sẽ dần thay thế lò thủ công. Tuy vậy cũng có người còn phân vân. Ông Nguyễn Thanh Sơn, phó phòng công thương huyện Tây Sơn, cho biết: Tây Sơn có 700 lò gạch ngói thủ công và 2 lò gạch tunnel (đường hầm) đang hoàn thiện, mỗi năm sản xuất khoảng 150 triệu viên gạch và ngói, giải quyết công ăn việc làm cho 5.000 lao động. Ông đặt vấn đề: liệu lò VSBK có nung được ngói hay không? Vấn đề mặt bằng (cần diện tích lớn) giải quyết như thế nào?
Ông Hồ Phi Long, chủ một lò gạch ở huyện Hoài Ân, cho biết lò thủ công chỉ chiếm 3 - 4 sào...
Ông Đặng Duy Luật, một chủ lò tunnel kiểu đứng 4 cửa (dạng lò VSBK) cho biết: Do không am hiểu và không được chuyển giao công nghệ từ nhà sáng chế nên ở lò của ông, gạch phế phẩm chiếm đến khoảng 30% (hiện đã được khắc phục) và mới chỉ sử dụng 2 cửa lò, nên ông rất cần được tư vấn và giúp đỡ hoàn thiện lò.
Theo ông Phạm Hữu Giục, vụ trưởng Vụ khoa học và công nghệ, giám đốc dự án, dự án được Ngân hàng công thương bảo lãnh để doanh nghiệp vay vốn (tối đa 2 tỷ đồng) và được hỗ trợ từ 15 đến 30 triệu đồng để tư vấn về kiểm toán năng lượng và các giải pháp tiết kiệm năng lượng.
Theo ông Cao Xuân Lương, giám đốc Trung tâm khuyến công Bình Định, tỉnh hiện có khoảng 800 lò gạch, ngói thủ công (riêng huyện Tây Sơn có 700 lò). Ba lò tunnel kiểu nằm ngang và 3 lò tunnel kiểu đứng dạng lò VSBK (đang xây dựng hoặc đang điều chỉnh), hàng năm sản xuất khoảng 160 triệu viên gạch, ngói các loại. Tỉnh đã quy hoạch 12 mỏ đất sét cho yêu cầu sản xuất gạch ngói vào năm 2010.
Theo ông Trương Thiên Thành, chủ tịch UBND huyện Tây Sơn, huyện khuyến khích việc lập doanh nghiệp sản xuất gạch lò tunnel kiểu đứng, có thể dưới hình thức liên doanh, liên kết giữa nhiều chủ lò gạch ngói thủ công.
