TP. HCM: Sữa tươi thoải mái

Sữa bò giá rẻ, bày bán tràn lan

Trước cổng Trường Đại học KHXH&NV (đường Đinh Tiên Hoàng, Q.1) luôn có từ 2 đến 4 người bán sữa, phục vụ sinh viên. Những người này chở sữa trên xe đạp và mỗi khi có khách họ lấy chai ra đổ sữa vào bịch, thêm đá vào và bán với giá 2000 đ/bịch. Chị Bình - một người bán sữa cho biết: Mấy bữa nay sinh viên nghỉ hè nên bán khôngđược nhiều lắm. Vào mùa nhập học mỗi ngày chị bánđược khoảng 4- 5 kg sữa (tức là khoảng 20-25 bịch).

Chị bảo sữađược mua tại gốc trên Hóc Môn và đãđược nấu kỹ. Chị cũng cho biết thêm một đồng hương của chị bám trụ trước cổng ký túc xá 135 Trần Hưng Đạo thì còn bánđược nhiều hơn.

Theo hướng dẫn của một người cung cấp sữa, chúng tôi tìm đến Trường tiểu học Trần Hưng Đạo (số 82 Trần Đình Xu, Q.1). Trước cổng trường này hiện có ba quán giải khát lúc nào cũng nhộn nhịp. Đó là 3 quán rất khang trang chuyên phục vụ cà phê, điểm tâm sáng và đặc biệt là sữa tươi và các sản phẩm từ sữa. Sữa tươi ở đâyđược đổ vào các vỏ chai nước ngọt đã qua sử dụng, miệng chaiđược bịt bằng bịch nilông. Trong thời gian 2 tiếng đồng hồ ngồi ở đây và quan sát, chúng tôi thấy có hơn 20 lượt khách chạy xe gắn máy ngang qua dừng lại mua sữa tươi rồi ngồi trên xe uống ngay. Một nhân viên phục vụ tại đây cho biết: Mỗi ngày ở đây bánđược cả ngàn chai sữa nhưvậy.

Tại những quán ăn dọc các đường Phan Văn Trị, Lê Đức Thọ (Gò Vấp) , Nguyễn Văn Quá (Tân Bình)… gần nhưlúc nào cũng có bán sữa tươi đóng chai, chế biến theo phương pháp thủ công. Tại các quận trung tâm thành phố nơi có những trường tiểu học, trường mầm non cũng là nơi sữa bò chế biến thủ côngđược tiêu thụ mạnh…

Chế biến sơsài

Nhiều người bán sữa cho biết, cách chế biến loại thức uống nàyđược thực hiện rấtđơn giản: Đổ sữa vào xoong, pha 1 xị nước (khoảng 250ml) cho 1kg sữa (trừ vào lượng nước bay hơi). Tỉ lệ đường là 100g/ kg sữa. 1lít sữađược mua với giá 5000 đồng. Sau khi pha nấu, có thể phân làm 5 chai hoặc bịch, giá mỗi chai (bịch)được bán 2000-3000 đồng.

Tìm hiểu chúng tôiđược biết, đầu mối cung cấp sữa tươi hiện nay tại thành phố thường là những thương lái chuyên nghiệp đã từng có thời gian nuôi bò sữa tại các quận huyện ngoại thành. Trong thời điểm hiện tại khi mà giá bò giống và giá sữa không còn hấp dẫn người nuôi nữa thì họ chuyển sang làm đầu nậu sữa, chuyên đi gom sữa từ các hộ chăn nuôi. Ông S. ở quận Gò Vấp cho biết buổi sáng 9 giờ và buổi chiều 4 giờ là thời gian ông đi gom sữa để bỏ mối. Ông S. làm nghề này đã hơn 20 năm, thời trước mỗi ngày ông có thể bỏ mối hơn 1 tấn sữa cho các điểm bán lẻ và công ty, hiện nay khoảng 500 kg sữa nhưng mùa mưa thì ít hơn khoảng hơn 200 kg.

Đều đặn mỗi ngày 2 lần, ông S. đến những hộ gia đình nuôi bò tại quận 12, Gò Vấp, Hóc Môn… để thu gom sữa. Hiện nay ông chỉ cung cấp 1/3 cho công ty Vinamilk, số còn lại mang về trung tâm thành phố cung cấp cho các điểm tự chế biến. Tuỳ “mãi lực” mỗi nơi có thể nhận khoảng 20 đến 50 lít sữa. Ông S. so sánh: Bán cho Vinamilk giá chưa tới 4000đ/kg mà phải tuân thủ nghiêm ngặt về thời gian (không quá ba tiếng kể từ khi vắt sữa). Độ bơ, vi sinh… phải đạt tiêu chuẩn thì họ mới thu mua. Trong khi đó đem sữa ra bán lẻ thì bánđược 5000 đ/kg mà không ai chê bai chất lượng. Ông S. nói: “Tui bán sữa ngót nghét gần 30 năm rồi mà có thấy ai bị đau bụng hay gì gì đâu. Sữa của tuiđược vắt và làm sạch sẽ mà, hơn nữa khi nấu lên ở nhiệt độ cao thì làm gì còn vi trùng nào sống nổi…”.

ThS Nguyễn Văn Phát- Khoa Chăn nuôi thú y, Trường ĐH Nông lâm TPHCM:

Sữa bò khi vắt cũng nhiễm khuẩn

Việc người dân mua về tự chế biến bằng cách nấu sôi hoặc chưng cách thuỷ, nếu đủ thời gian thì vi khuẩn có thể bị tiêu diệt. Tuy nhiên, nguy hiểm nhất là một số bào tử vi khuẩn ví dụ như: Clotridium botulinum, Bacillus anthraxis không thể bị hủy diệt ở 100 ^oC. Các bào tử này khi vào cơthể người sẽ phát triển và gây bệnh nguy hiểm. Mặt khác khi chế biến bằng phương phápđơn giản (nấu sôi, chưng cách thủy) vẫn có thể nguy hại cho người sử dụng nếu số lượng vi khuẩn (Staphylococcus areus, E. coli) nhiều, khi xử lý qua nhiệt vẫn có thể sinh độc tố gây rối loạn tiêu hóa.

ThS Đào Mỹ Thanh –Trưởng khoa Vệ sinh an toàn thực phẩm, Trung tâm Y tế dự phòng TPHCM:

100% mẫu sữa không đạt tiêu chuẩn

Nguồn: KH&ĐS Số 58 Thứ Sáu 21/7/2006