Tìm hiểu về cúm A (H1N1)

Về virus cúm A (H1N1)

H1N1 là một phụ chủng của virus cúm A, có thiết kế của H1N1. “H” là protein Hemagglutinin; “N” là protein Neuraminidase, trong đó có chủng cúm Tây Ban Nhan (ngày nay không còn nữa), những chủng cúm gây thể nhẹ ở người, những chủng cúm gây dịch ở lợn và nhiều chủng được phát hiện ở chim. H1N1, có chứa ADN của những virus cúm gia cầm, cúm người, của virus cúm lợn châu Âu và châu Á.

Các nhà khoa học Mỹ đang nghiên cứu bộ gen của virus để điều chế vác xin, nhưng có lẽ phải mất một số tháng. Điều đáng chú ý là virus này kháng với amantadine và rimantadine, nhưng mẫn cảm với oseltamivir (Tamiflu) và zanamivir (Relenza). Những nghiên cứu sơ bộ cho thấy gen hamagglututinin (HA) giống với HA của virus cúm lợn đã có ở Mỹ (từ 1999) nhưng gen neuraminidase (NA) và gen protein khuôn (M) giống với những phiên bản từ cúm lợn châu Âu.

Do virus cúm A (H1N1) hiện nay là biến thể mới nên hệ miễn dịch của cơ thể con người chưa kịp (hoặc không thể) có phản ứng chống lại. Vì vậy, virus sẽ dễ dàng thâm nhập các mô và các cơ quan trong cơ thể để sinh sôi nảy nở (còn gọi là “cơn bão phân bào”), làm cho cơ thể có phản ứng quá mẫn, dẫn đến tử vong.

Phòng bệnh

Theo ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế, việc phát hiện bệnh nhân cúm A (H1N1) là rất khó vì biểu hiện lâm sàng của bệnh rất giống các bệnh cúm khác (tuy vậy, trong một số trường hợp có xuất hiện rối loạn tiêu hoá nhẹ). Hiện dự trữ Tamiflu của Việt Nam vẫn còn, tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cần xét nghiệm, phác đồ điều trị, hướng dẫn điều trị, từ đó mới tính toán được thiếu cái gì. Cho đến cuối tháng 4 – 2009, nước ta chưa xảy ra bệnh cúm A (H1N1).

Virus này là chủng mới gây cúm nên chưa có vác xin đặc hiệu phòng bệnh cho người và cũng chưa có miễn dịch tự nhiên. Còn vắc xin cúm chủng H1N1 theo mùa hầu như không có hiệu quả phòng vệ. Theo TS. Fukuda, Trợ lý Tổng Giám đốc WHO, lô vắc xin cúm A (H1N1) sẽ sẵn sàng ra mắt trong 4 – 6 tháng nữa, nhưng sẽ tốn vài tháng để sản xuất với số lượng lớn. Các hãng sản xuất vắc xin đang liên hệ với WHO để nhận mẫu bệnh phẩm cùng điều chế vắc xin.

Ngay tại các cửa khẩu của mỗi nước, mọi hành khách đều được theo dõi chặt chẽ triệu chứng cúm.

Với cá nhân: giữ vệ sinh cá nhân (dùng khẩu trang để tránh nước mũi, đờm của người khác, thường xuyên rửa tay), phòng bệnh cúm, tránh tiếp xúc với người cúm, tránh đến những nơi đông người, thức ăn phải được nấu chín...

Thuốc chữa

Hai loại thuốc có thể dùng để điều trị:

Tamiflu (Roche Holding AG) và Relenza (Glaxo Smith Kline Plc).

Thái độ của chúng ta

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, chúng ta cần tuân thủ hết sức đúng đắn những hướng dẫn và quy định phòng bệnh của Bộ Y tế, không nên quá hoang mang. Việt Nam là một trong số các quốc gia có rất nhiều kinh nghiệm và điều kiện để đối phó hiệu quả với các dịch bệnh mới nổi và nguy chiểm như SARS, cúm A/H5N1, thời gian qua và cả dịch cúm A/H1N1 hiện nay.